Trong khu vườn rộng hơn 1.000m2 của gia đình, ông Đặng Văn Mại (69 tuổi, ở Tổ dân phố Trường Sơn, phường Thủy Biều, quận Thuận Hóa, thành phố Huế) tự hào hết mức về gốc dâu da đất cổ thụ năm nào cũng xum xuê quả.
Gia chủ cho biết, cây dâu da do ông nội của ông xin giống từ làng Xuân Hòa (một vùng quê nổi tiếng trồng loài cây này ở phường Hương Long, thành phố Huế) mang về trồng hơn 70 năm trước. Từ đó đến nay, gia đình ông vẫn lo chăm vén đại thụ để tạo cảnh quan, lấy bóng mát và thu hoạch quả.
Cây dâu da ra quả xum xuê từ gốc lên đến ngọn của gia đình ông Mại (Ảnh: Vi Thảo).
Theo ông Mại, cây dâu da đất thường ra hoa, kết quả từ tháng 2 và cho thu vào tháng 7 âm lịch hằng năm. Quả dâu mọc thành chùm trên thân, cành, khi còn non có màu xanh, đến lúc chín sẽ chuyển sang màu đỏ, hồng, hoặc vàng, tùy loại. Bên trong quả chia thành các múi nhỏ chứa hạt, thịt dày, nhiều nước, vị chua ngọt dịu.
Cây dâu da cổ thụ của nhà ông Mại cho thu hoạch 100-150kg quả mỗi vụ. "Tùy mức giá cao hay thấp, mỗi năm gia đình tôi đều có thêm ít tiền lo bữa ăn. Vì chỉ trồng cho vui, lấy bóng mát nên tôi không đặt nặng vấn đề kinh tế", ông Mại chia sẻ.
Ông Mại cho biết, ở xứ Huế có nhiều vùng trồng dâu da như làng Nguyệt Biều (phường Thủy Biều), làng Xuân Hòa (phường Hương Long), các phường Long Hồ, Kim Long,....
Dân xứ Truồi đối diện một vụ dâu tiên ít quả hơn nhiều so với các năm trước (Ảnh: Vi Thảo).
Đặc biệt, làng Truồi (thuộc xã Lộc Điền và Lộc An, huyện Phú Lộc) nổi tiếng là nơi có loại dâu tiên được nhiều người ưa chuộng, giá thành cao.
Ông Huỳnh Quốc (trú ở thôn Lương Điền Thượng, xã Lộc Điền) cho biết, trong vườn nhà có 4 cây dâu tiên, với tuổi đời 20-70 năm. Quả dâu làng Truồi to chỉ bằng đầu ngón tay cái của người lớn và có vị ngọt thanh, mới nhìn đã thèm.
Trước đây, người làng Truồi hay dùng quả này làm quà thăm thân, học trò biếu thầy cô giáo dịp hè, cúng gia tiên trong dịp tết Đoan Ngọ hoặc làm lễ vật trong lễ ăn hỏi.
Một cây dâu tiên cổ thụ ở làng Truồi (Ảnh: Vi Thảo).
Theo ông Quốc, ở các thôn Lương Điền Thượng, Đồng Xuân, xã Lộc Điền có nhiều nhà sở hữu nhiều gốc dâu tiên hàng trăm năm tuổi.
Dâu làng Truồi vào vụ thu hoạch từ cuối tháng 4 âm lịch đến dịp tết Đoan Ngọ 5/5. Trong những năm trở lại đây, loại quả này có giá bán dao động 30.000-35.000 đồng/kg, đem về nguồn thu 20-30 triệu đồng cho mỗi gia đình.
"Điều đáng tiếc cho người dân là năm nay dâu tiên làng Truồi gần như mất mùa do trời lạnh kéo dài, nhiều cây không ra quả hoặc bị lép", bà Lan - người dân thôn Lương Điền Thượng - cho hay.
