Loại quả đang được nhắc tới là na rừng. Na rừng (các tên gọi khác là nắm cơm, ngũ vị nam, xưn xe,…) thuộc họ Ngũ vị (Schisandraceae) với tên khoa học là Kadsura Coccinea (Lem.). Nó là loài cây thân leo, thường mọc trong rừng sâu.
Na rừng được phân bố ở vùng Tây Bắc nước ta và cũng có ở các vùng Tây Nam của Trung Quốc. Bạn có thể hái quả khi vào mùa, từ tháng 7 đến tháng 11 hằng năm. Quả tập hợp gần như hình cầu, có màu đỏ hoặc tím sẫm.
Na rừng hoàn toàn có thể ăn được, khi chín có vị chua ngọt, mọng nước và mùi rất thơm. Đặc biệt, loại quả này còn có giá trị dinh dưỡng cao, giàu vitamin C và E, axit amin và các nguyên tố vi lượng.
Không chỉ dùng làm thực phẩm, cây na rừng còn có nhiều công dụng trong y học. Từ thân, rễ đến quả đều có thể dùng làm thuốc. Na rừng cũng được coi là nhóm cây thuốc tương đối hiếm gặp ở nước ta.
Thân dây na rừng có vị đắng cay, tính ôn, có tác dụng khư phong, trừ thấp, hành khí, hoạt huyết. Quả na rừng có vị cay, tính hơi ôn, có tác dụng ninh tâm, bổ thận, chỉ khái khư đàm.
Theo kinh nghiệm dân gian, na rừng được làm thuốc bổ, hoạt huyết, giảm đau, kích thích tiêu hóa. Ngày dùng 8-16g, vỏ rễ hay vỏ thân tán nhỏ, ngâm rượu uống, chia làm 2 lần trong ngày. Hạt na rừng đôi khi được dùng thay thế ngũ vị tử bắc.
Ở Trung Quốc, thân và rễ cây na rừng cũng có nhiều tác dụng dược lý như chữa viêm loét dạ dày - tá tràng, chữa phong thấp tê đau, chữa đau bụng kinh, đau bụng sau khi đẻ. Quả na rừng chữa thận hư đau lưng, ho, viêm họng, viêm phế quản, thần kinh suy nhược.
Do đó, trong những năm gần đây, na rừng được trồng rất phổ biến ở xứ Trung và có giá bán rất cao. Mức giá thông thường khoảng 80 NDT (khoảng 295.000 đồng)/kg, loại đắt hơn thậm chí có thể lên đến 160 NDT (khoảng 591.000 đồng)/kg.
Ngoài ra, người Trung Quốc còn trồng cây na rừng trong sân vườn để làm cảnh, bởi loài thực vật này có hình dáng độc đáo, bắt mắt.
Tại Việt Nam, bạn có thể tìm mua na rừng trên chợ mạng với giá từ khoảng 130.000 - 200.000 đồng/kg.
