Bộ Tài chính xây dựng dự thảo Thông tư hướng dẫn chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ. Dự thảo xây dựng theo hướng tối giản, dễ thực hiện, không làm phát sinh thêm nhân sự kế toán - hành chính. Doanh nghiệp không bắt buộc áp dụng đầy đủ hệ thống tài khoản kế toán, mà chủ yếu theo dõi, ghi chép qua các sổ kế toán đơn giản và sử dụng số liệu này để lập báo cáo tài chính.
Dự thảo phân loại hướng dẫn kế toán theo phương pháp tính thuế. Với doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, doanh nghiệp chỉ cần sử dụng sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ để theo dõi doanh thu theo từng nhóm ngành nghề có cùng tỷ lệ thuế, làm căn cứ xác định số thuế phải nộp.
Trong các trường hợp còn lại, như doanh nghiệp xác định thuế TNDN theo thu nhập tính thuế hoặc áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT, dự thảo yêu cầu bổ sung một số sổ kế toán chi tiết cần thiết để theo dõi doanh thu, chi phí, hàng hóa, tiền và nghĩa vụ thuế.
Doanh nghiệp siêu nhỏ sẽ được đơn giản thủ tục kế toán. Ảnh minh hoạ: BĐN.
Góp ý cho dự thảo, Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA) cho rằng, việc xác định doanh thu, chi phí là quan trọng trong các trường hợp doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế thu nhập doanh nghiệp trên thu nhập tính thuế. Để có cơ sở rõ ràng cho người nộp thuế và người kiểm tra thuế, dự thảo Thông tư cân nhắc hướng dẫn rõ về cơ sở, thời điểm và chứng từ làm căn cứ ghi nhận doanh thu, chi phí.
VACPA dẫn ví dụ ngành cung cấp dịch vụ, thời điểm xuất hóa đơn và thời điểm đủ điều kiện ghi nhận doanh thu có thể khác nhau. Trường hợp doanh nghiệp thu tiền trước của khách hàng, phải xuất hóa đơn tại thời điểm nhận tiền theo pháp luật về thuế.
“Cơ quan soạn thảo cần bổ sung quy định về việc doanh nghiệp siêu nhỏ phải tuân thủ quy định nào của pháp luật kế toán . Ví dụ, quy định về bảo quản, lưu trữ, tiêu hủy tài liệu kế toán. Điều này nhằm làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong bảo quản, lưu trữ và sử dụng chứng từ”, VACPA đề xuất.
Trong khi đó, Cục Thuế đề xuất cân nhắc bổ sung hướng dẫn về sử dụng dữ liệu hóa đơn điện tử làm căn cứ ghi sổ. Theo Cục Thuế, nhiều doanh nghiệp siêu nhỏ không dùng tới sổ kế toán chi tiết như sổ chi tiết vật liệu, tài sản cố định, vốn chủ sở hữu. Do đó, có thể cân nhắc cho phép doanh nghiệp lựa chọn các sổ này để tránh phát sinh áp lực tuân thủ.
Doanh nghiệp siêu nhỏ có quy mô không quá 10 lao động tham gia bảo hiểm xã hội, doanh thu 3-10 tỷ đồng/năm (tuỳ theo lĩnh vực).
