Lộ trình "lên đời" hơn 2.800 km cao tốc

Nhiều dự án đang bứt tốc thi công

Theo thống kê của Bộ Xây dựng, cả nước hiện có hơn 2.800 km đường cao tốc đã và đang được phân kỳ đầu tư (chủ yếu là quy mô 2 hoặc 4 làn xe hạn chế), trong đó 76% chiều dài đầu tư bằng vốn đầu tư công và 24% theo phương thức đối tác công - tư (PPP). Việc mở rộng các tuyến đường này được đánh giá là đặc biệt cần thiết trong bối cảnh nhu cầu vận tải ngày càng tăng cao và nguồn lực nhà nước, khả năng huy động vốn đã thuận lợi hơn trước.

Tuy nhiên, bài toán đặt ra là nguồn vốn. Kết quả rà soát của Bộ Xây dựng cho thấy, để hoàn thiện toàn bộ 653 km cao tốc 2 làn xe, cần tới gần 79.600 tỷ đồng. Trong khi đó, với gần 2.150 km cao tốc 4 làn xe , tổng nhu cầu vốn để mở rộng lên quy mô quy hoạch (4-8 làn xe) ước tính lên tới khoảng 417.460 tỷ đồng.

Để giải quyết bài toán hạ tầng, nhiều dự án đang được gấp rút triển khai trên thực địa. Đối với nhóm cao tốc 2 làn xe, hiện có 5 tuyến dài 329 km đang được thi công mở rộng lên 4 làn xe gồm: Cam Lộ - La Sơn, La Sơn - Hòa Liên, Yên Bái - Lào Cai, Tuyên Quang - Hà Giang (đoạn qua Hà Giang) và Cửa khẩu Cốc Nam - Cửa khẩu Hữu Nghị. Nhóm dự án này có tổng mức đầu tư mở rộng khoảng 17.669 tỷ đồng và cơ bản đã được bố trí đủ vốn .

Đối với nhóm cao tốc 4 làn xe hạn chế, các đoạn tuyến dài 66 km đang được thi công mở rộng là Cao Bồ - Mai Sơn (đầu tư công, dự kiến hoàn thành trong năm nay) và Trung Lương - Mỹ Thuận (đầu tư PPP, dự kiến hoàn thành năm 2028).

Bên cạnh đó, công tác chuẩn bị đầu tư cũng đang được các địa phương đẩy mạnh. Tuyến Hòa Lạc - Hòa Bình (26 km) đã được phê duyệt chủ trương đầu tư PPP với tổng vốn xấp xỉ 8.000 tỷ đồng. 6 tuyến khác dài gần 300 km cũng đã được nghiên cứu nâng cấp lên 4 làn xe hoàn chỉnh, tiêu biểu như Thái Nguyên - Chợ Mới dự kiến đầu tư PPP không cần ngân sách nhà nước hỗ trợ.

Các tuyến như Đồng Đăng - Trà Lĩnh, Tuyên Quang - Hà Giang, Hòa Bình - Mộc Châu hay Ninh Bình - Hải Phòng cũng đang được đề xuất huy động hàng nghìn tỷ đồng từ ngân sách Trung ương để mở rộng.

Làm ngay các đoạn chi phí thấp

Trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, đoạn từ Hà Nội đến TPHCM đang được Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ các phương án mở rộng, với nhu cầu vốn có thể từ 63.500 tỷ đồng (nếu chỉ mở rộng các đoạn hướng tâm) lên tới 154.335 tỷ đồng (nếu mở rộng toàn tuyến 1.144 km).

Nhằm sớm hoàn thiện mạng lưới cao tốc, Bộ Xây dựng đã kiến nghị lãnh đạo Chính phủ chỉ đạo các địa phương đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư và bố trí vốn cho các dự án quan trọng như Thái Nguyên - Chợ Mới, Hòa Lạc - Hòa Bình, Đồng Đăng - Trà Lĩnh,....

Đặc biệt, cơ quan này nhấn mạnh việc ưu tiên mở rộng ngay đối với các đoạn tuyến có chi phí đầu tư mở rộng nhỏ so với tổng mức đầu tư được duyệt và đang trong quá trình thực hiện (như Tân Phú - Bảo Lộc, Bảo Lộc - Liên Khương). Các đoạn tuyến đầu tư công cũng được yêu cầu rà soát để bổ sung đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, đẩy nhanh thủ tục để sớm đủ điều kiện thu phí theo quy định.