Việc cải thiện chất lượng quản trị trở nên cấp thiết trong bối cảnh mới
Tại Hội nghị Cấp cao Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam (VNIDA) năm 2023 tổ chức ngày 17/11, bà Trần Anh Đào, Quyền Tổng Giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán TP HCM (HOSE), nhìn nhận chúng ta đang sống trong thế kỷ 21, một thế kỷ bắt đầu với những hậu quả sâu rộng của cuộc khủng hoảng tài chính Châu Á 1997, tiếp theo là cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 và gần đây là đại dịch COVID 19 và những cuộc xung đột vũ trang Nga – Ukraina, Israel – Palestine…
“Thế giới không còn là môi trường ổn định và có thể dự đoán được. Những tiến bộ công nghệ nhanh chóng, những thay đổi địa chính trị và các sự kiện toàn cầu bất ngờ đã tạo ra một môi trường đầy biến động, bất định, mơ hồ và phức tạp. Nền kinh tế toàn cầu nói chung và Việt Nam nói riêng đang chịu ảnh hưởng nặng nề từ môi trường bất định và các doanh nghiệp đang đứng trước những thách thức sống còn.”, bà Đào chia sẻ.
Bà Trần Anh Đào, Quyền Tổng Giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán TP HCM (HOSE) chia sẻ tại hội nghị. Ảnh: BTC.
Không chỉ đối mặt với các thách thức, các doanh nghiệp còn đứng trước các yêu cầu về việc đổi mới như chuyển đổi số, áp dụng ESG, ứng dụng khoa học công nghệ. Đây vừa là thách thức nhưng cũng đồng thời vừa là cơ hội mà các doanh nghiệp có thể nắm bắt để đẩy nhanh quá trình phục hồi và phát triển.
Trước bối cảnh như vậy, theo bà Đào, việc cải thiện chất lượng quản trị cũng như áp dụng phương thức quản trị thích ứng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Quản trị thích ứng là một cách thức tiếp cận nhấn mạnh tính thích ứng, linh hoạt, khả năng đứng vững và khả năng phản ứng nhanh chóng với những thay đổi lớn cũng như các cú sốc về mặt kinh tế.
Là trung tâm cốt lõi trong bộ máy quản lý và quản trị doanh nghiệp, HĐQT nói chung và thành viên HĐQT nói riêng phải là những người tiên phong trong việc tiếp cận và áp dụng quản trị thích ứng trong hoạt động quản trị của mình, nhằm lèo lái công ty vượt qua các thách thức khó khăn, giúp công ty không chỉ tăng trưởng ổn định mà còn phát triển mạnh mẽ.
Nhà điều hành HOSE dẫn một nghiên cứu trong giải doanh nghiệp niêm yết Việt Nam năm 2023 cho thấy với hơn 500 công ty niêm yết trên hai sở giao dịch HOSE và HNX, nhóm công ty thực hành các nguyên tắc về quản trị công ty tốt hơn sẽ có các tỷ suất lợi nhuận trên tài sản và trên vốn chủ sở hữu cao hơn, và việc thực hiện quản trị công ty tốt ở các doanh nghiệp cũng giúp cho các doanh nghiệp gia tăng giá trị cổ phiếu tốt hơn và giảm rủi ro biến động giá cổ phiếu.
Quản trị công ty công ty là yếu tố cốt lõi giúp nâng cao năng lực cạnh tranh
Cùng bàn luận về chủ đề này, ông Lê Công Điền, Vụ trưởng Vụ Giám sát Công ty đại chúng, Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước (UBCNKNN) đánh giá quản trị công ty nói chung và hoạt động của HĐQT nói riêng là yếu tố cốt lõi giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, đa dạng hóa nguồn lực cũng như giảm thiểu khả năng bị tổn thương trước những biến động của nền kinh tế.
Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động quản trị công ty, UBCKNN đã ban hành và khuyến khích các doanh nghiệp Việt Nam áp dụng Bộ nguyên tắc quản trị công ty theo thông lệ tốt nhất với những nhóm nguyên tắc theo thông lệ quốc tế.
Ngoài ra, UBCKNN cùng với các sở giao dịch chứng khoán cũng đã có nhiều hoạt động phổ biến, khuyến khích áp dụng ESG trong quản trị doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo quan sát, bên cạnh “lực kéo” của cơ quan quản lý thị trường, cũng cần thiết phải có sự chung tay góp sức của các tổ chức phi chính phủ trong và ngoài nước cũng như các hội, Hiệp hội nghề nghiệp để có thể phổ biến, tạo động lực từ bản thân các doanh nghiệp trong việc áp dụng các thông lệ tốt này.
Trong khung khổ quản trị công ty, thành viên độc lập HĐQT đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc nâng cao tính minh bạch, tính bền vững, và tính hiệu quả. Mặc dù pháp luật về doanh nghiệp và chứng khoán đã ghi nhận nhiều quy định về thành viên độc lập HĐQT.
Tuy nhiên, theo ông Điền, các quy định hiện hành vẫn chưa thực sự điều chỉnh hết các vấn đề có liên quan, đặc biệt là vấn đề về các chuẩn mực ứng xử, tiêu chuẩn đạo đức cũng như khung năng lực cần có để thành viên độc lập HĐQT có thể hoàn thành tốt vai trò của mình.
