Những loài vật vốn chỉ gặp trong rừng nay xuất hiện ngay trong vườn nhà – từ hươu, nhím, kỳ đà đến các loài chim quý. Không chỉ thỏa mãn sở thích, nhiều hộ dân còn thu về hàng trăm triệu đồng mỗi năm từ mô hình nuôi động vật hoang dã. Tuy nhiên, ẩn sau sức hấp dẫn ấy là những rủi ro về kiểm dịch mà không phải ai cũng lường trước.
Đầu tư hàng trăm triệu đồng để mua giống và xây dựng hệ thống chuồng trại kiên cố, anh Nguyễn Đức Hạnh (xã Bản Xèo, tỉnh Lào Cai) kỳ vọng đàn chồn hương và dúi sẽ mang lại nguồn thu đáng kể. Thế nhưng, bên cạnh niềm hy vọng là nỗi lo dịch bệnh có thể bùng phát bất cứ lúc nào.
Anh Nguyễn Đức Hạnh, xã Bản Xèo, tỉnh Lào Cai cho biết: "Con này là động vật hoang dã nên quá trình chăm sóc là quan trọng nhất. Ban đầu, cơ sở tôi gặp khó khăn vì chưa có kinh nghiệm, khi bị dịch bệnh nên cũng có bị hao hụt".
Tại xã Trịnh Tường, gia đình anh Phàn Minh Tân mạnh dạn bỏ ra 170 triệu đồng để dựng chuồng và mua 7 con hươu, gửi gắm hy vọng đổi thay cuộc sống. Hằng ngày, anh chăm đàn hươu rất cẩn trọng, song việc không có vaccine phòng bệnh và chỉ học hỏi kinh nghiệm qua mạng khiến nỗi lo luôn thường trực.
Theo Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), cả nước hiện có khoảng 8.600 cơ sở nuôi thương mại động vật hoang dã đã đăng ký và chịu sự quản lý của cơ quan kiểm lâm về nguồn gốc, số lượng tăng/giảm. Mô hình này đã giúp nhiều hộ dân thoát nghèo, song hầu hết vật nuôi lại nằm ngoài hệ thống kiểm soát dịch bệnh, gây khó khăn cho công tác phòng chống.
Nuôi động vật hoang dã thương mại mang lại sinh kế cho nhiều hộ dân, nhưng các chuyên gia cho rằng cần kiểm soát chặt hoạt động này, nhất là khi chưa có vaccine đặc trị. Đồng thời, việc xây dựng cơ sở dữ liệu, minh bạch thông tin và tăng cường giám sát là cần thiết để vừa phát triển kinh tế, vừa phòng dịch bệnh, đồng thời ngăn chặn tình trạng săn bắt trái phép.
