Lãi suất cho vay và huy động đi xuống
Sau 4 ngân hàng (NH) thương mại nhà nước hàng đầu gồm Vietcombank, Agribank, BIDV, VietinBank, đã có gần 10 NH thương mại khác tham gia vào chương trình giảm lãi suất (LS) cho vay theo sau lời kêu gọi của NH Nhà nước (NHNN).
Lãi suất cho vay tại nhiều ngân hàng hạ nhiệt
ẢNH: NGỌC THẮNG
Mới nhất có thể kể đến là NH TMCP Hàng hải Việt Nam (MSB) thông báo triển khai chương trình ưu đãi LS dành cho khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), hộ kinh doanh với LS thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với mức LS cho vay thông thường. Chương trình được MSB triển khai với tổng hạn mức 3.000 tỉ đồng, với LS cho vay ưu đãi chỉ từ 8,5%/năm. HDBank đồng thời triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho DN với LS từ 8%/năm, ưu tiên DNNVV, hộ kinh doanh, nông nghiệp, xuất khẩu, bán lẻ.
NH TMCP Kiên Long (KienlongBank) cũng triển khai chương trình "Đồng hành vốn vay - Chung tay gắn kết" dành cho DNNVV với mức giảm LS lên tới 2,5%/năm, áp dụng linh hoạt theo từng nhóm khách hàng và kỳ hạn khoản vay…
Không chỉ các chương trình giảm LS cho vay đối với nhóm DNNVV hay các ngành nghề, lĩnh vực ưu tiên khuyến khích, một số nhà băng cũng có điều chỉnh với khách hàng cá nhân. Chẳng hạn, hôm qua khi tìm hiểu chương trình cho vay tại một phòng giao dịch của BIDV tại TP.HCM, người viết được nhân viên tín dụng chia sẻ, hiện NH cho cá nhân vay mua nhà với LS thấp nhất là 9,7%/năm cố định 12 tháng; vay tiêu dùng có LS là 10,2%/năm cố định 12 tháng đầu tiên. So với mức LS tại chính phòng giao dịch này cách đây hơn 2 tháng thì LS đã giảm gần 1%/năm.
Ở chiều ngược lại, một số NH cũng giảm LS tiết kiệm. Chẳng hạn, NH TMCP Nam Á (Nam A Bank) từ ngày 12.8 giảm LS đối với tiền gửi tiết kiệm từ khách hàng cá nhân với mức giảm tối đa 0,3%. Cụ thể, NH này giảm 0,05% đối với các kỳ hạn từ 2 - 5 tháng, đưa LS xuống còn 4,7%/năm; LS kỳ hạn 18 tháng giảm 0,1% xuống 6,8%/năm và kỳ hạn 36 tháng ghi nhận mức giảm lớn nhất là 0,3% xuống 6,6%/năm. Trong khi đó, Nam Á giữ nguyên LS ở các kỳ hạn còn lại là 6 tháng, 12 tháng… và LS tiền gửi trực tuyến cao nhất là 6,9%/năm, áp dụng cho kỳ hạn 24 tháng lĩnh lãi cuối kỳ.
Cần đẩy mạnh giải pháp hỗ trợ để doanh nghiệp nhỏ tiếp cận được vốn ngân hàng
ẢNH: ĐẬU TIẾN ĐẠT
Tương tự, NH TNHH Ngoại thương Công nghệ số (VCBNeo) cũng giảm LS tiết kiệm với mức cao nhất chỉ còn là 7%/năm áp dụng kỳ hạn 12 - 60 tháng thay vì mức 7,8%/năm như trước đó.
Trước đó, VPBank cũng áp dụng biểu LS mới từ ngày 7.8 với mức giảm tại nhiều kỳ hạn cho cả hình thức gửi trực tuyến và tại quầy. Với tiền gửi trực tuyến dưới 1 tỉ đồng lĩnh lãi cuối kỳ, mức cao nhất hiện là 6,2%/năm đối với kỳ hạn 6-13 tháng. Kỳ hạn 15-24 tháng có LS 6%/năm, trong khi kỳ hạn 36 tháng còn 4,2%/năm…
Theo chuyên gia kinh tế, PGS-TS Đinh Trọng Thịnh, thời gian qua LS tiết kiệm liên tục tăng bởi các NH phải tăng huy động vốn để đáp ứng nhu cầu cho vay. Mặc dù lượng tiền gửi của người dân nói chung vào hệ thống NH cao kỷ lục nhưng vẫn thấp hơn nhu cầu vốn của nền kinh tế. Việc cố gắng giảm LS tiết kiệm lẫn cho vay của nhiều nhà băng sau lời kêu gọi của NHNN là quá tốt nhưng nhìn chung sẽ khó giảm mạnh. Mặt bằng LS tiết kiệm từ nay đến cuối năm sẽ vẫn neo khá cao. Từ đó LS cho vay cũng khó giảm sâu nên NHNN cần phải tiếp tục sử dụng nhiều công cụ, chính sách khác linh hoạt để hỗ trợ nguồn vốn chi phí thấp cho các nhà băng.
Đẩy mạnh giải pháp hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp
Theo NHNN, tính đến ngày 29.7, tổng dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế đạt 20,15 triệu tỉ đồng, tăng 8,38% so với cuối năm 2025. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng huy động vốn vẫn chậm, thấp hơn 2 triệu tỉ đồng so với tăng trưởng cho vay. Điều này cho thấy rõ nhu cầu huy động vốn của các NH vẫn ở mức cao.
Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc khối NH đầu tư, Công ty chứng khoán An Bình, nhận định ngoài việc tiền gửi tăng chậm so với cho vay, việc giải ngân đầu tư công trong 7 tháng năm 2026 còn chậm cũng khiến lượng tiền không quay trở lại hệ thống NH. Song song, thanh khoản thị trường bất động sản thấp cũng khiến dòng vốn cho vay ở lĩnh vực này cũng bị "chôn" tại chỗ mà không được quay vòng. Tất cả cộng hưởng khiến thanh khoản hệ thống NH khá căng thẳng thời gian vừa qua.
Ông Nguyễn Thế Minh dự báo từ nay đến cuối năm sẽ có thêm lượng vốn mới đổ vào NH khi giải ngân đầu tư công mạnh hơn. Bên cạnh đó, nhiều nhà băng đã hoàn thành tăng vốn và vẫn còn nhiều đơn vị tiếp tục thực hiện kế hoạch này. Đồng thời hiện nay nhiều NH cũng gia tăng huy động vốn thông qua các kênh như trái phiếu, vay nước ngoài… Điều đó giúp các nhà băng đỡ căng thẳng vì thanh khoản nhưng cũng chưa có cơ sở để LS giảm mạnh.
Trong bối cảnh này, để hỗ trợ các DN tiếp cận vốn NH, cần giải quyết được "điểm nghẽn" vốn tồn tại lâu này của nhóm DNNVV, đó là tài sản đảm bảo và phương án kinh doanh. Nếu như các DN lớn hay công ty đã niêm yết trên sàn chứng khoán thì ngoài tài sản đảm bảo thường là bất động sản thì còn có thêm tài sản là cổ phiếu. Nhưng với các DNNVV thì cả hai loại tài sản này đều không có. Vì vậy, NHNN phải xem xét có một khoản tín dụng để cho vay đối với DNNVV (thông qua các NH thương mại nhà nước) mà tài sản đảm bảo được mở rộng hơn nữa như được vay theo thế chấp đơn hàng, hợp đồng… Từ đó mới khuyến khích được các NH thương mại cũng mở rộng điều kiện cho vay với DNNVV.
Trước đó, Hiệp hội DNNVV cũng kiến nghị Chính phủ nghiên cứu cho thành lập NH số để giải quyết được 2 vấn đề mà DNNVV cũng như hộ kinh doanh đang rất mong mỏi. Thứ nhất là cho vay tín chấp dựa trên định danh - biết người vay là ai, uy tín thế nào, lịch sử tín dụng ra sao. Thứ hai là chi phí vận hành thấp, không cần nhiều trụ sở như các NH truyền thống, nên LS thấp hơn; bởi một bộ phận DNNVV đang chật vật với việc khó tiếp cận vốn. Cụ thể, quy định cần phải có tài sản thế chấp, hầu hết DN nhỏ, nhất là DN khởi nghiệp rất khó đáp ứng, đòi hỏi cơ quan quản lý cần tạo điều kiện để DN có thể tiếp cận được vốn với LS ưu đãi.
Trong bối cảnh lạm phát vẫn ở mức cao cả trên thế giới lẫn tại VN, LS tiết kiệm vẫn cần duy trì ở mức cao để thu hút được lượng tiền nhàn rỗi từ người dân, từ đó có vốn cung ứng cho nền kinh tế. Đối với việc hỗ trợ DN sản xuất, nhất là DNNVV tiếp cận được vốn vay, ngoài việc giảm LS thì cũng cần xem xét mở rộng điều kiện cho vay, nhất là về tài sản đảm bảo. Trong đó, các NH có thể chủ động và linh hoạt xem xét cho vay tín chấp, cho vay theo dòng tiền, hợp đồng kinh doanh… để hỗ trợ cho DN, đồng hành cùng DNNVV đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng chung của cả nước.
PGS-TS Đinh Trọng Thịnh
