Trong báo cáo ngành ngân hàng mới công bố, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) đã đưa ra dự báo về triển vọng lãi suất năm 2026.
Lãi suất huy động chịu áp lực tăng trong năm 2026
Theo VCBS, mặt bằng lãi suất huy động được dự báo tiếp tục nhích nhẹ khoảng 0,3 - 0,5 điểm % trong nửa đầu năm 2026, khi xét đến hai yếu tố:
Thứ nhất, các ngân hàng cần chuẩn bị nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu tín dụng phục vụ hoạt động sản xuất – kinh doanh.
Thứ hai, chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động toàn hệ thống vẫn duy trì ở mức cao, đặc biệt khi tín dụng tăng mạnh trong suốt năm 2025, qua đó tiếp tục tạo áp lực lên lãi suất huy động, nhất là tại các ngân hàng thương mại cổ phần quy mô trung bình và nhỏ.
Sang nửa cuối năm 2026, mặt bằng lãi suất huy động có thể tăng thêm khoảng 0,4 - 0,5 điểm % và tiếp tục xuất hiện sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm ngân hàng.
Đối với nhóm ngân hàng quốc doanh, nhiều ngân hàng đã chủ động tăng lãi suất huy động khoảng 0,3 - 0,6 điểm % trong tháng 12/2025 nhằm chuẩn bị thanh khoản cho nhu cầu tín dụng cuối năm 2025 và năm 2026 khi Thông tư 26 hết hiệu lực.
Tuy vậy, lãi suất huy động tại nhóm này được kỳ vọng sẽ duy trì đi ngang trong năm 2026, phù hợp với định hướng hỗ trợ nền kinh tế của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước. Ngoài ra, nhờ lợi thế về nguồn tiền gửi ổn định và vị thế trên thị trường trái phiếu, áp lực thanh khoản cũng như chi phí huy động của nhóm ngân hàng quốc doanh được đánh giá là không quá lớn.
Ngược lại, nhóm ngân hàng tư nhân sẽ đối mặt với áp lực tăng lãi suất huy động lớn hơn nhằm thúc đẩy tăng trưởng tín dụng.
Áp lực này đặc biệt rõ nét tại các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào tiền gửi khách hàng, có cơ cấu nguồn vốn kém linh hoạt; các ngân hàng có tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn tăng nhanh, buộc phải đẩy mạnh huy động vốn trung – dài hạn để cân đối nguồn vốn; cũng như các ngân hàng quy mô nhỏ có thanh khoản phụ thuộc lớn vào nguồn vốn ngắn hạn và thị trường liên ngân hàng.
Trong khi đó, áp lực tăng lãi suất huy động sẽ nhẹ hơn tại các ngân hàng có lợi thế CASA cao, linh hoạt trong đa dạng hóa cơ cấu huy động và có khả năng thu hút nguồn vốn ngoại tệ thông qua các khoản vay hợp vốn quốc tế.
Lãi suất cho vay tăng 0,5 - 0,7 điểm % năm 2026
Đối với lãi suất cho vay, mặt bằng lãi suất cho vay trung bình trong năm 2026 được VCBS dự báo tiếp tục duy trì ở mức thấp, dù có thể tăng nhẹ khoảng 0,5 - 0,7 điểm % so với năm trước và tiếp tục phân hóa giữa các nhóm ngân hàng.
Nhóm ngân hàng quốc doanh được kỳ vọng sẽ tiếp tục xu hướng giảm lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ khách hàng theo định hướng của Chính phủ, theo đó lãi suất cho vay mới có thể tiếp tục giảm thêm khoảng 0,2 - 0,3 điểm % trong năm 2026.
Trong khi đó, tại nhóm ngân hàng tư nhân, mặt bằng lãi suất cho vay mới được dự báo có thể tăng từ 0,3 - 1 điểm % tùy theo từng ngành nghề và phân khúc khách hàng.
Động lực đến từ xu hướng gia tăng tỷ trọng cho vay khách hàng cá nhân – nhóm có mức lãi suất cao hơn so với cho vay doanh nghiệp, đặc biệt là việc đẩy mạnh cho vay mua nhà với kỳ hạn dài, qua đó giúp cải thiện lãi suất cho vay bình quân của toàn hệ thống.
Bên cạnh đó, trong bối cảnh biên lãi thuần (NIM) của các ngân hàng đã thu hẹp về mức thấp nhất kể từ cuối năm 2018 đến nay, cùng với áp lực gia tăng chi phí vốn, nhiều ngân hàng, đặc biệt là các ngân hàng tư nhân quy mô vừa, có thể điều chỉnh tăng lãi suất cho vay nhằm bù đắp chi phí và duy trì biên lợi nhuận.
