Khái niệm kinh tế tầm thấp
Kinh tế tầm thấp (Low Altitude Economy - LAE) là khái niệm khá mới ở Việt Nam, dùng để chỉ các hoạt động kinh tế diễn ra trong không gian bay thấp, thường ở độ cao dưới 1.000m, gắn với việc ứng dụng máy bay không người lái (drone), máy bay cỡ nhỏ, trực thăng và các hệ thống công nghệ điều khiển, quản lý không lưu tầm thấp.
Không chỉ là hoạt động bay đơn lẻ đây còn là một hệ sinh thái kinh tế hoàn chỉnh, bao gồm thiết bị, hạ tầng, dịch vụ và các ứng dụng phục vụ sản xuất, đời sống.
Hiện diện cụ thể
Trong thực tế, kinh tế tầm thấp đang hiện diện ngày càng rõ trong nhiều lĩnh vực. Drone được sử dụng trong giao hàng nhanh, khảo sát đo đạc, nông nghiệp, giám sát môi trường, cứu hộ cứu nạn, y tế khẩn cấp, thậm chí du lịch trải nghiệm.
Khi các hoạt động này được triển khai trên quy mô lớn, chúng tạo ra giá trị kinh tế mới, mở rộng chuỗi cung ứng dịch vụ và hình thành những ngành nghề chưa từng tồn tại trước đây.
Nền kinh tế chưa được khai thác đúng mức, và còn nhiều dư địa phát triển ở Việt Nam (Ảnh: Minh Nhật).
Kinh tế tầm thấp quan trọng ra sao?
Tầm quan trọng của kinh tế tầm thấp nằm ở khả năng tạo ra động lực tăng trưởng mới trong bối cảnh các động lực truyền thống như lao động giá rẻ hay khai thác tài nguyên đang dần suy giảm.
Việc ứng dụng thiết bị bay không người lái và công nghệ điều khiển thông minh giúp nâng cao năng suất, giảm chi phí và rút ngắn thời gian thực hiện công việc so với các phương thức truyền thống. Trong nhiều trường hợp, kinh tế tầm thấp giúp giải quyết những bài toán mà hạ tầng mặt đất khó đáp ứng, đặc biệt tại các đô thị lớn hoặc vùng sâu, vùng xa.
Bên cạnh đó, kinh tế tầm thấp có vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Các thiết bị bay thu thập dữ liệu theo thời gian thực, hỗ trợ quản lý thông minh, từ đó nâng cao hiệu quả vận hành của doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
So với nhiều phương tiện truyền thống, các phương tiện bay tầm thấp trong một số kịch bản có thể giảm tiêu hao năng lượng và phát thải, phù hợp với định hướng phát triển bền vững.
Kinh tế tầm thấp cũng được xem là công cụ giúp các quốc gia nâng cao năng lực ứng phó với tình huống khẩn cấp. Trong thiên tai, dịch bệnh hay tai nạn, việc tiếp cận nhanh từ trên không giúp công tác cứu hộ, vận chuyển y tế và giám sát tình hình hiệu quả hơn. Những lợi ích này không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn góp phần bảo đảm an sinh xã hội và an ninh con người.
Hiện nay, kinh tế tầm thấp dần trở nên quan trọng khi công nghệ pin, trí tuệ nhân tạo, định vị và điều khiển từ xa đã đạt mức độ cao; nhu cầu thị trường về logistics nhanh, nông nghiệp thông minh và quản lý đô thị ngày càng rõ rệt; các quốc gia đang cạnh tranh trong việc chiếm lĩnh các ngành công nghệ mới.
Các nước phát triển mạnh kinh tế tầm thấp và thực tế tại Việt Nam
Trên thế giới, kinh tế tầm thấp đang phát triển mạnh mẽ tại các quốc gia dẫn đầu về công nghệ như Trung Quốc, Mỹ, châu Âu, Ấn Độ.
Trong khi đó, tại Việt Nam, tiềm năng của kinh tế tầm thấp được đánh giá có thể đạt 10 tỷ USD. Với các lợi thế về địa chính trị, chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo, lực lượng lao động trẻ và năng động, Việt Nam đang đứng trước cơ hội “ngàn năm có một” để trở thành trung tâm công nghiệp tầm thấp của khu vực và thế giới.
Kinh tế tầm thấp không còn là một khái niệm mang tính thử nghiệm hay câu chuyện của tương lai.
Từ logistics, nông nghiệp, du lịch, đô thị thông minh đến công nghiệp phụ trợ, kinh tế tầm thấp đang từng bước hiện diện trong đời sống kinh tế - xã hội, mở ra một không gian phát triển mới nhưng cũng đặt ra không ít câu hỏi về thể chế, hạ tầng và quản trị.
Triển khai kinh tế tầm thấp tại Việt Nam là lối mở chiến lược cho mục tiêu GDP cao và hướng tới việc Việt Nam đạt Net-Zero như cam kết tại COP26.
Tuyến bài “Giải mã kinh tế tầm thấp” nhằm làm rõ kinh tế tầm thấp là gì, đang được nhìn nhận và triển khai ra sao tại Việt Nam; đâu là cơ hội thực chất cho doanh nghiệp; những rào cản chính sách, pháp lý nào cần được tháo gỡ để lĩnh vực này phát triển bài bản, bền vững?
