Bảo đảm quyền lợi của người dân
Theo báo cáo của UBND tỉnh Khánh Hòa, đến nay dự án đã hoàn thành 100% công tác đo đạc, kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất; rà soát các đối tượng chịu ảnh hưởng và lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Về giải ngân vốn, tỉnh đã giải ngân 3.236 tỉ đồng, đạt 100% kế hoạch vốn được giao trong năm 2025.
Khu vực xã Phước Dinh, nơi dự kiến xây dựng Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1
ẢNH: H.L
Tuy nhiên, địa phương vẫn còn gặp một số khó khăn, vướng mắc về cơ sở pháp lý trong việc áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù đối với công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, nên chưa thể tổ chức chi trả hỗ trợ và bàn giao mặt bằng đồng bộ.
Trước đó, ngày 9.3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã chủ trì cuộc họp trực tuyến với UBND tỉnh Khánh Hòa về tiến độ thực hiện công tác giải phóng mặt bằng cũng như rà soát các nhiệm vụ của địa phương đối với dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2.
Sau khi nghe ý kiến của các bộ, ngành và địa phương, Thủ tướng đề nghị tỉnh Khánh Hòa căn cứ kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đối với dự án đặc biệt quan trọng quốc gia, cũng như kết luận của Thanh tra Chính phủ và thực tế khó khăn của người dân bị ảnh hưởng bởi dự án để xây dựng văn bản kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét ban hành chính sách hỗ trợ đặc thù.
Thủ tướng cũng đề nghị địa phương tiếp tục rà soát các trường hợp thuộc diện được hỗ trợ nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân; đồng thời triển khai các phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo đúng quy định của pháp luật.
Kiến nghị sớm tháo gỡ các vấn đề trọng điểm
Dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 đang được khẩn trương tái khởi động, dự kiến vận hành trong giai đoạn 2030 - 2035 nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Trong đó, dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 (xã Phước Dinh) đang triển khai công tác giải phóng mặt bằng, còn dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 (xã Vĩnh Hải) vẫn gặp vướng mắc liên quan đến khoảng cách an toàn, nên đang tiếp tục khảo sát vị trí tái định cư mới.
Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Khánh Hòa cho biết dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 có tổng diện tích thu hồi 449,37 ha, liên quan 835 trường hợp với 829 hộ dân. Tỉnh dự kiến hoàn thành chi trả bồi thường cho khoảng 500 trường hợp, tương ứng khoảng 200 ha tại khu vực vùng lõi. Các trường hợp còn lại sẽ được xử lý sau khi cấp có thẩm quyền xác định ranh giới vùng đệm chính thức.
Đối với khu tái định cư có diện tích hơn 65 ha, liên quan 132 trường hợp, nếu người dân đồng thuận, địa phương sẽ hoàn thành chi trả bồi thường, đến thời điểm này hỗ trợ đạt 100%. Riêng dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 (404,5 ha, liên quan 534 hộ dân) đến nay đã hoàn thành đo đạc, kiểm đếm 100%.
Các địa phương có dự án điện hạt nhân cũng kiến nghị tỉnh Khánh Hòa sớm tháo gỡ các nhóm vấn đề trọng điểm như xác định giá đất cụ thể cho khu tái định cư mở rộng; cung cấp kết quả thẩm định đo đạc, chỉnh lý bản đồ địa chính phục vụ thu hồi đất; thống nhất phương án phân lô, quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500; chấp thuận chủ trương điều chỉnh cục bộ quy hoạch khu nghĩa trang phục vụ tái định cư…
Theo Phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trịnh Minh Hoàng, tổng vốn đầu tư để thực hiện hai nhà máy khoảng 12.392 tỉ đồng. T.Ư đã phân bổ 3.236 tỉ đồng, chiếm khoảng một phần ba tổng mức đầu tư. Hiện công tác kiểm kê cơ bản đã hoàn thành, tuy nhiên nút thắt lớn nhất không nằm ở phía người dân mà là các vướng mắc về cơ chế, chính sách chậm được tháo gỡ.
Từ đó, địa phương mong muốn T.Ư sớm có chỉ đạo cụ thể để khơi thông những trở ngại, bảo đảm mục tiêu bàn giao mặt bằng đúng thời hạn, trong bối cảnh thời gian để hoàn thành các nhiệm vụ không còn nhiều.
