Đầu năm nay, công ty công nghệ Mono do Tomaz Zaman đồng sáng lập năm 2024 đã lắp ráp và xuất xưởng gần 1.000 bộ công cụ phát triển thiết bị định tuyến với giá 600 USD. Song, cuộc khủng hoảng bộ nhớ ập đến, đẩy chi phí sản xuất của hầu hết mọi thiết bị điện tử lên cao.
Giờ đây, Zaman không chắc phải làm gì, đặc biệt là đối với 1.300 khách hàng tiềm năng đã đặt cọc 100 USD cho đợt sản xuất tiếp theo. Chi phí RAM 8GB của Micron đã tăng vọt từ 35 USD lên 300 USD.
Zaman chưa quyết định liệu có nên tiếp tục đợt sản xuất thứ hai và tăng giá thêm ít nhất 1/3, hay giới thiệu một mẫu máy mới với bộ nhớ bị cắt giảm 75%.
Những gì Zaman gặp phải đang trở nên phổ biến trên toàn thị trường điện tử tiêu dùng, từ các thiết bị biểu tượng như máy tính bảng và máy chơi game cho đến các sản phẩm ngách mới chỉ vượt qua giai đoạn thử nghiệm. Chi phí tăng vọt do tình trạng thắt chặt nguồn cung toàn cầu gây ra bởi sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (A). Cơn sốt này đã khiến các nhà sản xuất linh kiện như Nvidia thâu tóm lượng bộ nhớ ngày càng lớn cho các bộ xử lý và hệ thống tiên tiến của họ.
Thế nhưng, trong khi các gã khổng lồ công nghệ như Apple và Microsoft - những bên vừa công bố tăng giá trong tuần này - sở hữu lượng tiền mặt khổng lồ, quyền lực đàm phán trong chuỗi cung ứng và hàng triệu đến hàng tỷ khách hàng, một bộ phận lớn các doanh nghiệp lại đang đối mặt với tình cảnh vô cùng bi đát. Hầu hết các công ty điện tử tiêu dùng đều có biên lợi nhuận rất mỏng và không thể tự tin tăng giá trong một nền kinh tế vốn đã phải vật lộn với áp lực lạm phát.
Hãng máy quay hành động GoPro tháng này cảnh báo họ có thể phá sản, sau khi chi phí bộ nhớ tăng mạnh từ 80% đến 115% vào cuối quý một. Cổ phiếu của hãng sản xuất loa Sonos cũng giảm 23% trong năm nay do giá bộ nhớ đè nặng lên biên lợi nhuận.
Nabila Popal, một nhà phân tích tại IDC, mô tả tình hình hiện tại là một "cuộc khủng hoảng sinh tồn tuyệt đối" đối với các công ty như các nhà sản xuất điện thoại chạy hệ điều hành Android quy mô nhỏ, hoặc "các doanh nghiệp địa phương đang sản xuất thiết bị dưới 100 USD".
"Họ sẽ không thể tiếp cận nguồn bộ nhớ vì các nhà cung cấp linh kiện hiện chỉ phản hồi cuộc gọi từ những tay chơi lớn", chuyên gia này nhận định.
Nỗi đau của người này là lợi nhuận của người khác
Mặt trái của câu chuyện cũng được phơi bày rõ ràng trong tuần này.
Trong báo cáo thu nhập hàng quý vừa công bố, Micron cho biết doanh thu trong kỳ gần nhất đã tăng hơn 4 lần và biên lợi nhuận gộp của hãng đã tăng hơn gấp đôi lên gần 85% từ mức 39% của một năm trước. Cổ phiếu của Micron đã nhảy vọt 16% nhờ kết quả này và hiện đã tăng khoảng 800% trong năm qua, cùng chung đà thăng hoa với các đối thủ như SK Hynix và Samsung.
Micron cho biết giá bán trung bình của các loại RAM trong quý ba đã tăng hơn 260% so với một năm trước. Sumit Sadana, Giám đốc kinh doanh của Micron, chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn rằng công ty đã ký kết các thỏa thuận cung cấp dài hạn với các nhà sản xuất máy tính cá nhân và điện thoại thông minh.
Apple muốn mua bộ nhớ từ công ty Trung Quốc bị Mỹ cấm vận?
Một ngày sau khi Micron công bố kết quả, Apple tăng giá hàng loạt iPad và MacBook, chia sẻ "chưa bao giờ chứng kiến giá linh kiện tăng nhiều và nhanh đến vậy. CEO Tim Cook, trong một cuộc phỏng vấn với Thời báo Phố Wall, cho biết các đợt tăng giá đang đến gần, gọi tình trạng bộ nhớ hiện tại là "trận lũ trăm năm có một".
Chỉ trong vài giờ sau thông báo của Apple, Microsoft cũng tuyên bố giá của dòng máy chơi game thế hệ mới sẽ tăng thêm 100 USD lên khoảng 500 USD. Trong một bài đăng trên blog, “ông lớn” cho biết các máy chơi game thường được bán với giá thấp hơn chi phí sản xuất.
"Giá ổ lưu trữ và bộ nhớ của máy chơi game đã tăng hơn 2,5 lần và chúng tôi dự kiến sẽ tăng gấp đôi một lần nữa vào mùa thu năm 2027", Microsoft chia sẻ. "Toàn bộ ngành công nghiệp điện tử tiêu dùng đang phải vật lộn với cuộc khủng hoảng linh kiện hiện tại, nhưng tác động đặc biệt khắc nghiệt đối với các máy chơi game".
Khủng hoảng hiện sinh của doanh nghiệp nhỏ lẻ
Mức độ hoảng loạn cao hơn nhiều ở những công ty không có mối quan hệ chặt chẽ với các nhà cung cấp linh kiện và phải chịu sự thay đổi liên tục về chi phí cũng như mức độ sẵn có của hàng hóa.
Theo một bức thư từ các nhà vận động hành lang gửi tới Bộ Thương mại Mỹ hồi đầu tháng này, nhiều ngành công nghiệp, từ viễn thông, thiết bị y tế cho đến các nhà bán lẻ đều đang lo ngại về tình trạng tăng giá.
GoPro cho biết trong cảnh báo gửi tới các nhà đầu tư rằng, họ đã nghe thông tin từ các nhà cung cấp bộ nhớ vào tháng 4 về "kế hoạch cắt giảm sản xuất loại bộ nhớ được sử dụng trong các sản phẩm của mình", dẫn đến dự báo khối lượng bán hàng thấp hơn. Công ty không phản hồi yêu cầu bình luận.
Elaine Ferguson, người đồng sáng lập công ty công nghệ W5, đang đau đầu tìm cách đối phó với chi phí bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên tăng chóng mặt cũng như thời gian chờ giao hàng quá lâu đối với các thiết bị liên lạc mà công ty bà sản xuất cho các nhà thầu quốc phòng.
Đầu năm nay, W5 đã đặt mua một máy chủ từ một nhà sản xuất lớn để tích hợp vào thiết bị mô phỏng liên lạc vệ tinh mà công ty dự kiến bàn giao vào tháng 5. Ferguson cho biết giá khi bà đặt hàng là 8.839 USD, tăng từ mức 5.373 USD vào năm 2020.
Kể từ lần mua đó, mức giá đã tăng gần gấp đôi.
"Chúng tôi vừa đặt thêm một chiếc nữa cho một thương vụ khác", Ferguson chia sẻ. "Bây giờ giá của nó đã xấp xỉ 15.000 USD và thời gian giao hàng là bất cứ khi nào có hàng, chúng tôi may mắn mới nhận được".
Thay vì nhận hàng vào tháng 5, Ferguson hiện tại không hy vọng có hàng trước tháng 8. Bà cũng chia sẻ rằng W5 đã phải đề nghị cung cấp cho khách hàng thầu quốc phòng một máy chủ đã qua sử dụng, đồng thời trả chi phí để đội ngũ của bà bay đến lắp đặt.
Trong khi đó, tại công ty Mono, Zaman cho biết ông đang tiến hành phát triển và thẩm định chất lượng cho mẫu máy tiếp theo của công ty, dù chưa chắc chắn khi nào sản phẩm sẽ có mặt trên thị trường. Ông cũng đang gây quỹ, hy vọng tìm được các nhà đầu tư hỗ trợ cho một đợt sản xuất mới với quy mô lớn hơn.
"Chi phí để sản xuất sản phẩm hiện nay quá đắt", ông bày tỏ.
(Theo CNBC)
