Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đang đẩy nhanh đàm phán kỹ thuật nhằm mở thêm thị trường cho chanh leo và bưởi Việt Nam. Trong đó, Mỹ dự kiến công bố cho phép nhập khẩu chanh leo Việt Nam trong năm 2026, trong khi bưởi đang được thúc đẩy tiếp cận Nhật Bản và đã có thêm thị trường Australia, Trung Quốc.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh xuất khẩu rau quả tiếp tục tăng trưởng mạnh. Trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam đạt khoảng 4,83 tỷ USD, tăng 24,9% so với cùng kỳ năm trước.
Chanh leo hướng tới thị trường Mỹ
Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, trong năm 2024, Việt Nam có hơn 10.400 ha chanh leo, sản lượng trên 163.000 tấn. Tây Nguyên hiện là vùng sản xuất chủ lực, chiếm hơn 80% diện tích và trên 90% sản lượng chanh leo cả nước.
Theo Đề án Phát triển cây ăn quả chủ lực giai đoạn 2025-2030, diện tích chanh leo được định hướng duy trì ở mức 12.000-15.000 ha, với sản lượng 250.000-300.000 tấn/năm. Các vùng trọng điểm gồm Lâm Đồng, Gia Lai, Đắk Lắk, Quảng Trị, Nghệ An và Sơn La. Hiện chanh leo đang được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc.
Đáng chú ý, Mỹ dự kiến trong năm nay sẽ đăng công báo cho phép nhập khẩu chanh leo Việt Nam. Đây được xem là bước tiến quan trọng bởi Mỹ thuộc nhóm thị trường có yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật.
Việc tiếp cận thị trường này cũng mở ra dư địa nâng giá trị cho ngành chanh leo. Trước đó, giá trị xuất khẩu chanh leo của Việt Nam đã tăng mạnh trong hơn một thập kỷ, từ khoảng 20 triệu USD lên 222,5 triệu USD.
Bưởi đồng thời mở rộng nhiều thị trường
Với bưởi, Việt Nam đang triển khai nhiều hướng tiếp cận thị trường cùng lúc.
Tại Nhật Bản, các chuyên gia nước này đã sang Việt Nam giám sát các thí nghiệm diện rộng đối với ruồi đục quả trên cây bưởi. Kết quả là cơ sở để xây dựng biện pháp quản lý dịch hại và hoàn thiện các yêu cầu kỹ thuật, tiến tới mở cửa thị trường Nhật Bản cho bưởi Việt Nam.
Trong khi đó, với Trung Quốc, hai bên đã ký Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với bưởi và chanh tươi vào ngày 15/4/2026. Theo yêu cầu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC), Việt Nam đã cung cấp hình ảnh, video của 140 mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói để phục vụ kiểm tra, cấp mới.
Cơ quan quản lý cũng đã gửi phía Trung Quốc danh sách 221 mã số vùng trồng và 63 cơ sở đóng gói đề nghị phê duyệt.
Tại Australia, bưởi Việt Nam đã được cho phép nhập khẩu và lô hàng đầu tiên được xuất sang thị trường này trong tháng 4/2026. Đây là thêm một đầu ra đáng chú ý cho ngành bưởi trong bối cảnh các thị trường ngày càng nâng cao yêu cầu về chất lượng và truy xuất nguồn gốc.
Việt Nam hiện có khoảng 106.000 ha bưởi, thuộc nhóm quốc gia có quy mô sản xuất bưởi lớn trên thế giới. Nhiều vùng sản xuất tập trung đã được hình thành, với các giống như bưởi Diễn, Phúc Trạch, Đoan Hùng, Năm Roi và Da Xanh.
Trong chuyến thăm Việt Nam năm 2023, hai cựu Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp Mỹ, bà Jennifer Moffitt và bà Alexis Taylor đã trực tiếp thưởng thức và dành nhiều lời khen cho loại quả này: "Tuyệt vời. 10/10. Tôi trông đợi được thấy loại bưởi này trong các cửa hàng tại Mỹ và mua nó với tư cách là người tiêu dùng địa phương".
Tuy nhiên, việc mở cửa thị trường mới chỉ là bước đầu. Để duy trì xuất khẩu ổn định, các vùng sản xuất phải đáp ứng đồng thời nhiều yêu cầu về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, kiểm soát dịch hại và truy xuất nguồn gốc.
Đây cũng là điểm chung đối với chanh leo khi hướng tới các thị trường tiêu chuẩn cao. Với quy mô sản xuất đang được mở rộng, việc kiểm soát chất lượng từ giống, vùng trồng, quá trình chăm sóc đến thu hoạch, sơ chế và đóng gói sẽ ngày càng quyết định khả năng cạnh tranh của sản phẩm.
if (pageSettings.allow3rd) admicroAD.unit.push(function () { admicroAD.show('admzonek1fs4xky') });
