Liên minh châu Âu (EU) đã vượt Mỹ trở thành nền kinh tế có nhiều tranh chấp thương mại nghiêm trọng nhất với Trung Quốc.
Báo cáo công bố ngày 27/1 bởi Hội đồng Xúc tiến Thương mại Quốc tế Trung Quốc (CCPIT) cho thấy vào tháng 11/2025, EU đứng đầu danh sách 20 nền kinh tế có căng thẳng thương mại cho Trung Quốc.
EU đứng đầu bảng xếp hạng chỉ số xung đột thương mại, chủ yếu do các cuộc điều tra chống trợ cấp và chống bán phá giá. Khảo sát của cơ quan thương mại trực thuộc Bộ Thương mại Trung Quốc cho thấy, các chỉ số này tăng cao ở các mặt hàng vật liệu bán dẫn, nam châm đất hiếm và sản phẩm màn hình tinh thể lỏng.
Người phát ngôn của CCPIT, Wang Wenshuai, cho biết: “Các biện pháp bất hợp lý và phân biệt đối xử nhắm vào các công ty Trung Quốc do EU áp đặt quả thực đã gia tăng”.
Căng thẳng leo thang vào tháng 9 sau khi chính phủ Hà Lan tạm thời nắm quyền kiểm soát Nexperia, một nhà sản xuất chip thuộc sở hữu của Trung Quốc, gây ra tranh chấp về kiểm soát xuất khẩu. Trước đó, Bắc Kinh đã đưa ra các yêu cầu cấp phép nghiêm ngặt đối với xuất khẩu đất hiếm, làm phức tạp thêm việc tiếp cận thị trường đối với các nhà sản xuất châu Âu.
Hai bên nhất trí tổ chức các cuộc đàm phán “khẩn cấp” tại Brussels vào tháng 10, sau đó Trung Quốc tuyên bố tạm dừng biện pháp mở rộng kiểm soát xuất khẩu đất hiếm trong 1 năm, đồng thời nối lại một số hoạt động xuất khẩu của Nexperia sang EU.
Vào tháng 1, Brussels chính thức khởi động Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon, yêu cầu các nhà nhập khẩu hàng hóa có hàm lượng carbon cao phải báo cáo lượng khí thải tiềm ẩn và phải trả phí carbon.
CCPIT cáo buộc EU phân loại một số công ty Trung Quốc là nhà cung cấp “rủi ro cao” mà không có bằng chứng. Điều này hạn chế vai trò của họ trong các lĩnh vực như năng lượng, vận tải và 5G.
Wang cho biết: “EU đang sử dụng các tiêu chí phi kỹ thuật để cưỡng chế hạn chế hoặc cấm việc tiếp cận thị trường. Điều này không chỉ làm suy yếu nghiêm trọng cạnh tranh công bằng và bóp méo thị trường, mà còn phản tác dụng, tạo ra những rủi ro riêng và đe dọa an ninh chuỗi cung ứng trong ngành công nghiệp kỹ thuật số”.
Xe điện (EV) cũng là một điểm gây tranh cãi trong mối quan hệ giữa 2 bên. Vào tháng 10/2023, Brussels đã mở cuộc điều tra chống trợ cấp đối với xe điện Trung Quốc. Một năm sau đó, EU áp thuế lên tới 35,3% trong vòng 5 năm. Bắc Kinh đã đáp trả bằng các cuộc điều tra đối với rượu brandy, sản phẩm sữa và thịt lợn của châu Âu.
Những dấu hiệu khả quan về căng thẳng hạ nhiệt đã xuất hiện vào ngày 12/1, khi EU ban hành hướng dẫn cho các nhà xuất khẩu xe điện Trung Quốc về việc cam kết giá tối thiểu.
Tuần trước, Moritz Schularick, chủ tịch Viện Kinh tế Thế giới Kiel, phát biểu tại một diễn đàn rằng lời kêu gọi hợp tác của châu Âu về xe điện và công nghệ pin có thể sẽ cần đầu tư trong nước, liên doanh và chuyển giao công nghệ.
“Tôi không nghĩ châu Âu sẽ đứng ngoài cuộc và chứng kiến các công ty xe điện Trung Quốc giết chết ngành công nghiệp ô tô châu Âu”, ông nói tại sự kiện do Viện Nghiên cứu Đông Á thuộc Đại học Quốc gia Singapore tổ chức. Ông cảnh báo rằng Brussels sẽ đáp trả bằng thuế quan.
Theo SCMP
