Tờ The Wired cho hay cuộc chuyển giao quyền lực tại Apple vào ngày 1/9 tới đây đánh dấu sự kết thúc của một kỷ nguyên rực rỡ dưới thời Tim Cook.
Nhìn lại chặng đường hơn một thập kỷ, nếu Steve Jobs là người tạo ra "linh hồn" cho Apple thông qua những thiết bị phần cứng mang tính cách mạng, thì Tim Cook chính là người đã biến linh hồn đó thành một cỗ máy in tiền không ngừng nghỉ nhờ chiến lược dịch vụ hóa.
Giờ đây, khi John Ternus chuẩn bị tiếp quản chiếc ghế nóng, câu hỏi đặt ra là: Liệu một chuyên gia phần cứng có thể đưa Apple vượt qua "cơn bão" trí tuệ nhân tạo (AI) đang càn quét thung lũng Silicon?
Cú đặt cược 109 tỷ USD
Di sản lớn nhất của Tim Cook không chỉ là đưa Apple chạm mốc vốn hóa nghìn tỷ USD hay hiệu quả vận hành thượng thừa. Thành tựu mang tính bước ngoặt của ông chính là việc nhân đôi sự hiện diện của mảng kinh doanh dịch vụ. Từ iCloud, App Store, Apple Music cho đến Apple TV+ và News+, tất cả đã tạo nên một lớp "thuê bao" (subscription) hoàn hảo phủ lên hệ điều hành iOS.
Số liệu tài chính mới nhất đã minh chứng cho tầm nhìn này. Trong báo cáo kết quả kinh doanh quý kết thúc vào tháng 12/2025, mảng dịch vụ của Apple đã thiết lập kỷ lục doanh thu mọi thời đại với con số 30 tỷ USD, tăng 14% so với cùng kỳ năm trước.
Đáng chú ý hơn, doanh thu từ dịch vụ hiện đã vượt qua tổng doanh thu của Mac, iPad, Apple Watch và các phụ kiện khác cộng lại. Tính chung cho cả năm tài chính 2025, mảng này mang về hơn 109 tỷ USD cho "Táo khuyết".
Hãy nhìn lại thời điểm năm 2011 khi Tim Cook mới nhậm chức: khái niệm "dịch vụ" thậm chí còn chưa được tách thành một danh mục doanh thu riêng biệt. Lúc đó, iTunes chỉ mang về khoảng 6 tỷ USD mỗi năm.
Dưới bàn tay của Cook, Apple đã chuyển mình từ một công ty sản xuất thiết bị tiêu dùng được yêu thích nhất thế giới thành một trong những công ty nền tảng quyền lực nhất hành tinh.
Dù thành công rực rỡ về tài chính, Apple lại đang tỏ ra lúng túng trong cuộc đua AI tạo sinh (Generative AI). Siri (trợ lý ảo từng được coi là đổi mới sáng tạo khi ra mắt năm 2011) nay lại trở thành biểu tượng của sự tụt hậu với những lỗi ngớ ngẩn và giới hạn về tính năng.
Năm 2024, Apple nỗ lực lấy lại vị thế bằng việc công bố "Apple Intelligence". Tuy nhiên, lộ trình triển khai gặp không ít trở ngại. Việc trì hoãn ra mắt Siri phiên bản nâng cấp AI vào năm 2025 đã dẫn đến một cuộc tháo chạy của các nhân sự cấp cao. Robby Walker, một lãnh đạo chủ chốt về AI, đã rời đi vào tháng 10/2025.
Cuối năm đó, "linh hồn" mảng AI của Apple là John Giannandrea cũng từ chức, buộc sếp phần mềm kỳ cựu Craig Federighi phải trực tiếp tiếp quản dự án Siri.
Rõ ràng, việc duy trì sự gắn kết của người dùng thông qua iMessage và hệ sinh thái dịch vụ là chưa đủ trong kỷ nguyên mà AI đang tái định nghĩa cách con người tương tác với công nghệ.
Bởi vậy việc chọn John Ternus (Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách kỹ thuật phần cứng) làm người kế nhiệm là một quyết định gây nhiều tranh luận. Thoạt nhìn, một chuyên gia phần cứng có vẻ không phải là lựa chọn tối ưu để dẫn dắt Apple vượt qua những khái niệm phức tạp như mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), suy luận máy học hay quyền riêng tư trong AI.
Tuy nhiên, nhà phân tích lừng danh Ming-Chi Kuo lại có góc nhìn khác. Ông nhấn mạnh rằng thành tựu quan trọng nhất của Ternus trong những năm gần đây chính là dẫn dắt quá trình chuyển đổi dòng Mac từ chip Intel sang Apple Silicon (ARM).
Đây không đơn thuần là thay đổi linh kiện, mà là một cuộc "cấy ghép não bộ" ở cấp độ hệ thống và nền tảng, đòi hỏi khả năng điều phối liên chức năng cực kỳ chặt chẽ.
Nếu không có nền tảng phần cứng mạnh mẽ và những con chip tự thiết kế này, Apple sẽ không có vị thế như hiện tại để sẵn sàng cho các thiết bị tích hợp AI. Điều này cho thấy Ternus có tư duy về "nền tảng" (platform approach) chứ không chỉ đơn thuần là "sản phẩm" (product approach), một tố chất sống còn để xây dựng các sản phẩm AI phức tạp.
Tương lai nào cho Apple?
Theo Wired, nhà lãnh đạo mới John Ternus của Apple sẽ phải giải bài toán AI sẽ được thương mại hóa như thế nào thông qua các dịch vụ của công ty?
Hiện tại, Apple đang thực hiện đồng thời ba chiến lược để thương mại AI và liệu chúng có được tiếp tục phát huy hay không vẫn còn là câu hỏi.
Thứ nhất là phương pháp nhúng sâu, nơi AI được dùng để gia tăng trải nghiệm trong ứng dụng, tương tự cách Meta tối ưu hóa quảng cáo. Apple đã bắt đầu thử nghiệm việc tạo emoji tùy chỉnh trong Messages hay tạo danh sách nhạc thông qua câu lệnh trong Apple Music.
Thứ hai là phương pháp hợp tác. Thỏa thuận dài hạn với Google để tích hợp Gemini vào các sản phẩm của Apple cho thấy sự thực dụng của "Táo khuyết". Nếu thương vụ này mang lại lợi nhuận khổng lồ như cách Google chi tiền để trở thành công cụ tìm kiếm mặc định trên Safari, Apple vẫn sẽ sống khỏe trong ngắn hạn.
Cuối cùng là khả năng Apple đang giữ kín những "quân bài tẩy" về một hệ thống phần mềm thực sự thay đổi hiệu suất làm việc hoặc một thiết bị phần cứng hoàn toàn mới.
Dưới thời John Ternus, Apple Intelligence có thể sẽ không chỉ là một tính năng, mà sẽ trở thành loại "chất keo" dịch vụ kiểu mới, gắn kết người dùng chặt chẽ hơn bao giờ hết vào hệ sinh thái nghìn tỷ USD này. Mọi ánh mắt giờ đây đang đổ dồn về Ternus, người cầm lái con tàu Apple tiến vào kỷ nguyên hậu iPhone.
*Nguồn: Wired, CNET
