Nhiều người có thói quen vừa bật điều hòa là chỉnh cánh gió chúc thẳng xuống dưới, nghĩ rằng hơi lạnh phải "đập" vào người thì phòng mới mát nhanh. Nhưng theo hướng dẫn từ nhà sản xuất, cách làm mát hiệu quả lại thường đi theo hướng ngược lại.
Đáp án từ nhà sản xuất
Theo Daikin, khi điều hòa hoạt động ở chế độ làm mát, luồng gió lạnh nên được thổi ngang theo trần hoặc hơi hướng lên trên, thay vì chĩa thẳng xuống sàn. Lý do là không khí lạnh nặng hơn, có xu hướng tự hạ xuống phía dưới; khi đi ngang dọc trần, hơi mát sẽ từ từ lan tỏa rồi rơi xuống, giúp nhiệt độ trong phòng đều hơn.
Ảnh minh hoạ
Fujitsu General cũng đưa ra khuyến nghị tương tự trong tài liệu vận hành: làm mát thì dùng hướng gió ngang, còn sưởi ấm mới nên để gió thổi xuống dưới. Hãng cho biết cách chỉnh này giúp khí lạnh không thổi trực tiếp vào người trong phòng, nhờ đó tạo cảm giác dễ chịu hơn trong quá trình sử dụng.
Điều đó cũng lý giải vì sao nhiều căn phòng có cảm giác "lạnh buốt ở một chỗ nhưng chỗ khác vẫn oi". Nếu cánh gió chúc thẳng xuống ngay từ đầu, luồng lạnh dễ tập trung vào một vùng nhỏ, trong khi phần không khí phía trên chưa được phân bố đều. Ngược lại, để gió chạy ngang hoặc hơi hất lên trên thường giúp phòng mát đồng đều hơn, giảm tình trạng chỗ quá lạnh, chỗ vẫn hầm.
Vì sao chỉnh gió xuống dưới chưa chắc đã là cách làm mát tốt nhất
Trong thực tế, cảm giác "gió lạnh thổi trúng người" rất dễ khiến nhiều người nghĩ rằng phòng đang mát lên nhanh hơn. Tuy nhiên, Bộ Năng lượng Mỹ lưu ý rằng hiệu quả làm mát không chỉ nằm ở cảm giác tức thời, mà còn ở việc không khí được phân bổ ra sao trong cả căn phòng. Với điều hòa phòng, cơ quan này khuyên nên đặt nhiệt độ ở mức cao nhất mà vẫn thấy thoải mái, thay vì làm lạnh quá mức cần thiết.
Ảnh minh hoạ
Nói cách khác, một luồng gió chúc thẳng xuống có thể khiến người ngồi ngay phía dưới thấy lạnh rất nhanh, nhưng chưa chắc là cách tối ưu để kéo nhiệt độ toàn phòng xuống đều và ổn định. Với những người nhạy cảm, việc để hơi lạnh thổi trực diện liên tục cũng dễ tạo cảm giác buốt, khó chịu ở mặt, vai hoặc cổ. Khuyến nghị "không để khí lạnh thổi trực tiếp vào người" trong tài liệu của Fujitsu cho thấy nhà sản xuất cũng tính tới yếu tố dễ chịu khi dùng hằng ngày, chứ không chỉ mỗi chuyện làm mát nhanh.
Muốn mát hơn mà đỡ tốn điện, đừng chỉ tập trung hạ nhiệt độ
Một sai lầm rất phổ biến khác là vừa bật máy đã kéo nhiệt độ xuống thật thấp với hy vọng phòng lạnh nhanh hơn. Bộ Năng lượng Mỹ nhấn mạnh rằng việc đặt thermostat thấp hơn mức cần thiết không làm phòng mát nhanh hơn, mà chỉ gây lãng phí điện và dễ dẫn tới làm lạnh quá mức.
Thay vì vậy, người dùng có thể để máy ở chế độ làm mát riêng, chỉnh cánh gió ngang hoặc hơi hướng lên trên, rồi kết hợp tốc độ quạt hợp lý. ENERGY STAR khuyến nghị nên dùng auto fan hoặc chỉnh quạt ở mức thấp nhất nhưng vẫn đủ để khí mát lan ra khắp phòng. Cách này vừa giúp luồng lạnh phân bổ đều, vừa tránh cảm giác gió tạt quá mạnh vào cơ thể.
Ảnh minh hoạ
Vào những ngày oi nhưng độ ẩm cao, cảm giác khó chịu đôi khi không chỉ đến từ nhiệt độ mà còn từ hơi ẩm trong phòng. Bộ Năng lượng Mỹ cho biết để một căn phòng thật sự dễ chịu trong khí hậu nóng ẩm, điều hòa phải hạ được cả nhiệt độ lẫn độ ẩm; nếu hút ẩm không tốt, phòng vẫn có thể bí và dính dù đã mát. Đây cũng là lý do người dùng không nên chỉ nhìn vào con số nhiệt độ, mà cần chú ý cả cách máy vận hành và phân phối gió.
Một mẹo khác để giảm tiền điện là dùng thêm quạt trần hoặc quạt tuần hoàn. Theo Bộ Năng lượng Mỹ, quạt trần có thể cho phép tăng nhiệt độ cài đặt lên khoảng 4°F mà vẫn giữ được cảm giác dễ chịu. Nói cách khác, khi luồng khí trong phòng được lưu thông tốt hơn, người dùng không nhất thiết phải ép điều hòa chạy ở mức quá lạnh.
Bên cạnh đó, việc vệ sinh lưới lọc cũng rất quan trọng. Bộ Năng lượng Mỹ khuyến nghị nếu không chắc chu kỳ bảo dưỡng, người dùng nên làm sạch hoặc thay lọc sau mỗi một đến hai tháng trong mùa làm mát; nếu máy hoạt động thường xuyên, môi trường nhiều bụi hoặc nhà có thú nuôi, tần suất kiểm tra cần dày hơn. Một chiếc điều hòa có lọc bẩn sẽ khó làm mát hiệu quả, dù cánh gió có chỉnh đúng hướng.
Ảnh minh hoạ
Từ những hướng dẫn trên, có thể rút ra một công thức khá đơn giản: muốn phòng mát đều, dễ chịu và đỡ tốn điện, hãy để cánh gió ngang hoặc hơi hất lên trên, tránh thổi lạnh trực diện vào người, không hạ nhiệt độ quá thấp ngay từ đầu và giữ máy sạch sẽ, thông thoáng. Chỉ một thay đổi nhỏ ở hướng gió cũng có thể khiến cảm giác trong phòng khác đi đáng kể giữa những ngày nắng nóng.
