Dưới ảnh hưởng sâu rộng của tác phẩm văn học “ Tam quốc diễn nghĩa ”, hình tượng Gia Cát Lượng đã trở thành biểu tượng tuyệt đối về trí tuệ thời Tam quốc. Tuy nhiên, khi đối chiếu với các ghi chép chính sử trong “Tam quốc chí” của Trần Thọ, bức tranh mưu lược thời kỳ này phong phú hơn rất nhiều.
Dựa vào chính sử, có thể thấy ự xuất hiện của ba nhà chiến lược kiệt xuất là Pháp Chính, Giả Hủ và Lỗ Túc đã trực tiếp định hình nên thế chân vạc Thục - Ngụy - Ngô bằng những đóng góp mang tính bước ngoặt.
