Không để kiến nghị của Mặt trận chỉ dừng lại ở báo cáo

Phát biểu tại hội thảo, Phó chủ tịch - Tổng thư ký Ủy ban T.Ư MTTQ VN Hà Thị Nga nhấn mạnh, Quyết định số 217 và Quyết định số 218 là căn cứ quan trọng để MTTQ VN phát huy vai trò của mình tham gia hoạt động giám sát, phản biện xã hội, đặc biệt tham gia đóng góp ý kiến xây dựng Đảng, Nhà nước.

Từ ý kiến của đại biểu tham dự hội thảo, ban soạn thảo cần tiếp tục tiếp thu, chỉnh sửa đánh giá được những kết quả đã đạt được, những ưu điểm, hạn chế và những khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân, bài học kinh nghiệm, đề xuất giải pháp để nâng cao chất lượng giám sát, phản biện góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền của MTTQ VN và các tổ chức chính trị - xã hội.

ẢNH: V.CHUNG

Nhắc lại ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại hội MTTQ VN XI về việc "không để kiến nghị của Mặt trận chỉ dừng lại ở báo cáo, không để ý kiến chính đáng của nhân dân rơi vào im lặng", bà Hà Thị Nga cho rằng, trong nhiệm kỳ 2026 - 2031, với mô hình tổ chức bộ máy ngày càng được củng cố, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội cần phát huy tinh thần đổi mới, tinh thần hành động để đi vào thực tiễn cũng như xác định nhiệm vụ giám sát, phản biện xã hội, xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền là một trong những nhiệm vụ quan trọng để quyết tâm hành động thực chất, hiệu quả hơn.

Những kết quả quan trọng

Phát biểu đề dẫn hội thảo, bà Đàm Thị Vân Thoa, Phó trưởng ban Dân chủ, Giám sát và Phản biện xã hội, Ủy ban T.Ư MTTQ VN, cho biết trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều quy định quan trọng nhằm cụ thể hóa vai trò giám sát, phản biện xã hội của MTTQ VN và các tổ chức chính trị - xã hội như Hiến pháp năm 2013, luật MTTQ VN năm 2015, luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật cùng nhiều quy định liên quan. Đây là cơ sở chính trị, pháp lý quan trọng để MTTQ VN, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân phát huy quyền làm chủ, tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, tăng cường đồng thuận xã hội và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Qua đó, hoạt động giám sát, phản biện xã hội từng bước góp phần kiểm soát quyền lực, phòng ngừa vi phạm, phát hiện những bất cập trong quá trình tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật; đồng thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân tới các cơ quan có thẩm quyền.

ẢNH: V.CHUNG

GS-TS Trần Ngọc Đường, Chủ nhiệm Hội đồng Dân chủ - Pháp luật, Ủy ban T.Ư MTTQ VN, nhận định: Trước khi có 2 quyết định này, việc nhân dân tham gia góp ý chủ yếu dựa trên sự nhiệt tình, còn phân tán và thiếu cơ chế rõ ràng. Sau khi Quyết định 217 và 218 ra đời, công tác này được tiến hành bài bản, khoa học, khẳng định vai trò của MTTQ là người đại diện cho tiếng nói của nhân dân.

TS Nguyễn Văn Pha, Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Ủy ban T.Ư MTTQ VN, đánh giá cao nhiều mô hình, cách làm hay từ khi có 2 quyết định trên, trong đó có mô hình giám sát đầu tư của cộng đồng, giúp phát hiện nhiều sai sót trong thi công các công trình dân sinh, tránh thất thoát ngân sách nhà nước.

Cũng theo dự thảo báo cáo ngày 27.5 của Ban Thường trực, Ủy ban T.Ư MTTQ VN, việc tham gia góp ý xây dựng Đảng của MTTQ VN và các tổ chức chính trị - xã hội đã có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước đi vào chiều sâu; góp phần phát huy dân chủ, tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên trong tình hình mới. Hầu hết các tỉnh, thành phố đã ban hành quy chế tiếp xúc, đối thoại trực tiếp của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp với nhân dân; định kỳ, đột xuất lãnh đạo cấp ủy, chính quyền có trách nhiệm tiếp xúc, đối thoại với nhân dân...

Để tiếng nói người dân được lắng nghe

Bên cạnh những kết quả tích cực, các đại biểu và chuyên gia cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, tồn tại. Bà Đàm Thị Vân Thoa cho biết: "Chất lượng một số cuộc góp ý, phản ánh của nhân dân còn mang tính hình thức; việc tiếp thu và phản hồi kiến nghị sau giám sát chưa được coi trọng, thiếu cơ chế thực hiện cụ thể".

ẢNH: V.CHUNG

TS Nguyễn Văn Pha chỉ ra, một trong những hạn chế lớn hiện nay là tỷ lệ kiến nghị được tiếp thu còn hạn chế, nhiều cơ quan đơn vị chưa thực sự cầu thị, thậm chí phản hồi chậm hoặc không phản hồi hoặc phản hồi hình thức. Đồng thời, vẫn còn thiếu cơ chế theo dõi, đôn đốc sau giám sát, phản biện. Cạnh đó, năng lực của đội ngũ cán bộ Mặt trận ở nhiều nơi còn hạn chế. "Một số cán bộ còn thiếu bản lĩnh, tính chủ động và tinh thần phản biện, dẫn đến ngại va chạm, né tránh các vấn đề phức tạp", TS Nguyễn Văn Pha nêu rõ.

GS-TS Trần Ngọc Đường bổ sung: Quyết định 217-QĐ/TW và 218-QĐ/TW là các quyết định của Đảng chưa được thể chế đầy đủ bằng pháp luật của Nhà nước nên cơ chế pháp lý ràng buộc trách nhiệm tiếp thu và xử lý còn thiếu cụ thể.

Về giải pháp, một trong những đề xuất dự thảo báo cáo ngày 27.5 đề cập là việc ban hành một quyết định mới thay thế và tích hợp Quyết định 217 và 218, góp phần nâng cao hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện trong tình hình mới. Về định hướng giải pháp, GS-TS Trần Ngọc Đường cho rằng: "Cần phải xây dựng các quy định về trách nhiệm giải trình đủ mạnh, quy định về hậu quả pháp lý đối với những người có chức vụ, quyền hạn không thực thi các kết luận sau giám sát và phản biện xã hội; cũng như những góp ý, phản ánh của nhân dân không được nghiên cứu, tiếp thu, xử lý".

TS Nguyễn Văn Pha đề nghị cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, chuẩn hóa quy trình giám sát, phản biện xã hội theo từng cấp; đồng thời nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác giám sát, phản biện. Cần xây dựng các chương trình đào tạo chuyên sâu về kỹ năng phản biện chính sách, phân tích pháp luật, đánh giá tác động và điều tra xã hội học; tăng cường tập huấn theo các tình huống thực tiễn nhằm nâng cao bản lĩnh, kỹ năng xử lý vấn đề cho đội ngũ cán bộ Mặt trận. Cạnh đó, cần có cơ chế đãi ngộ phù hợp để thu hút đội ngũ chuyên gia, trí thức, luật gia, nhà khoa học tham gia phản biện xã hội; xây dựng mạng lưới chuyên gia theo từng lĩnh vực để hỗ trợ MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội nâng cao chất lượng tham mưu, phản biện.

Ông Pha cho rằng: "Cần lựa chọn những vấn đề trọng tâm, trọng điểm để giám sát, tập trung vào các lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tiêu cực như đất đai, môi trường, an sinh xã hội, khiếu nại, tố cáo của công dân. Việc giám sát cần đi vào chiều sâu, tránh dàn trải, hình thức. Đồng thời, cần tăng cường đối thoại, tranh luận chính sách giữa cơ quan ban hành chính sách với người dân, doanh nghiệp và chuyên gia để tạo đồng thuận xã hội, nâng cao tính khả thi của các chủ trương, chính sách".

Phó chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ VN TP.Hà Nội Trần Thị Phương Hoa bổ sung cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về giám sát và phản biện xã hội theo hướng luật hóa đầy đủ, toàn diện nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả và tính ràng buộc pháp lý trong tổ chức thực hiện. Bên cạnh đó, cần sửa đổi, bổ sung Quyết định 217 theo hướng quy định rõ quy trình, phương pháp tiến hành, tiêu chí đánh giá chất lượng hoạt động giám sát, phản biện xã hội cũng như trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác giám sát, phản biện xã hội được xác định là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả thu thập ý kiến người dân, tăng tính công khai, minh bạch và khả năng tương tác.

//Chèn ads giữa bài (runinit = window.runinit || []).push(function () { //Nếu k chạy ads thì return if (typeof _chkPrLink != 'undefined' && _chkPrLink) return; var mutexAds = '<zone id="l2srqb41"></zone>'; var content = $('[data-role="content"]'); if (content.length > 0) { var childNodes = content[0].childNodes; for (i = 0; i < childNodes.length; i++) { var childNode = childNodes[i]; var isPhotoOrVideo = false; if (childNode.nodeName.toLowerCase() == 'div') { // kiem tra xem co la anh khong? var type = $(childNode).attr('class') + ''; if (type.indexOf('VCSortableInPreviewMode') >= 0) { isPhotoOrVideo = true; } } try { if ((i >= childNodes.length / 2 - 1) && (i < childNodes.length / 2) && !isPhotoOrVideo) { if (i <= childNodes.length - 3) { childNode.after(htmlToElement(mutexAds)); arfAsync.push("l2srqb41"); } break; } } catch (e) { } } } }); function htmlToElement(html) { var template = document.createElement('template'); template.innerHTML = html; return template.content.firstChild; } if (window.pageSettings && pageSettings.allow3rd && (typeof window._isAdsHidden === 'undefined' || !window._isAdsHidden)) { if (!laNuocNgoai) { (function (w, q) { w[q] = w[q] || []; w[q].push(["_mgc.load"]); })(window, "_mgq"); } } (function() { if (!(window.pageSettings && pageSettings.allow3rd && (typeof window._isAdsHidden === 'undefined' || !window._isAdsHidden))) return; if (typeof window.laNuocNgoai === 'undefined' || !window.laNuocNgoai) return; // chỉ chạy khi laNuocNgoai true var containerSelector = 'div.detail-cmain'; var root = document.querySelector(containerSelector); if (!root) return; // Thu thập figure + p (p không nằm trong figure) var figures = Array.from(root.querySelectorAll('figure')); var paragraphs = Array.from(root.querySelectorAll('p')).filter(function(p){ return !p.closest('figure'); }); var elements = figures.concat(paragraphs); // NodeList vốn đã theo DOM order => không cần sort if (!elements.length) return; var target = elements[Math.floor(elements.length / 2)]; // giữa bài if (!target || !target.parentNode) return; var newDiv = document.createElement('div'); newDiv.id = 'taboola-mid-article-widget'; target.parentNode.insertBefore(newDiv, target.nextSibling); window._taboola = window._taboola || []; window._taboola.push({ mode: 'thumbnails-4x1', container: 'taboola-mid-article-widget', placement: 'Mid Article Widget', target_type: 'mix' }); })();