Thủ đô hành chính mới của Ai Cập nằm giữa sa mạc, cách Cairo khoảng 45 km về phía đông. Và Trung Quốc đang đóng vai trò chính trong việc xây dựng, vận hành và bảo trì thành phố này.
Tập đoàn xây dựng nhà nước Trung Quốc (CSCEC) là nhà thầu chính xây dựng khu trung tâm thương mại (CBD). Ngày 5/6, CSCEC tại Ai Cập vừa ký thỏa thuận với chính phủ Ai Cập để tiếp nhận cả việc vận hành và bảo trì toàn khu.
Thành phố mới có quy mô 700 km² này dự kiến sẽ là nơi sinh sống của hơn 6 triệu người. Mục đích xây dựng thành phố này nhằm giảm tải tình trạng tắc nghẽn và ô nhiễm tại thủ đô Cairo. Chi phí xây dựng riêng khu trung tâm bao gồm phủ tổng thống, quốc hội, các cơ quan chính phủ và khu dành cho đại sứ quán ước tính khoảng 3,8 tỷ USD.
Thứ trưởng Bộ Nhà ở Trung Quốc Dong Jianguo gọi đây là mô hình hợp tác cùng có lợi. Ông bày tỏ Trung Quốc sẵn sàng mở rộng hợp tác với Ai Cập trong lĩnh vực nhà ở, hạ tầng và phát triển đô thị - nông thôn.
Nổi bật nhất khu CBD là toà nhà cao nhất châu Phi (385,8 mét) cùng 10 tòa nhà văn phòng, 5 tòa nhà chung cư và 4 khách sạn. Tất cả đều do CSCEC làm tổng thầu.
Từ năm 2023, hơn 30.000 công chức đã chuyển về làm việc tại thủ đô mới. Các ngân hàng và doanh nghiệp cũng đang chuyển trụ sở về đây, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của khu CBD trong đời sống kinh tế.
Mô hình nhà thầu Trung Quốc xây dựng, vận hành, bảo trì công trình đang ngày càng phổ biến. Mô hình này được cả giới chức Trung Quốc lẫn châu Phi ủng hộ. Các doanh nghiệp Trung Quốc hiện đầu tư mạnh vào các siêu dự án như cảng biển, đường cao tốc và khu kinh tế đặc biệt.
Phó giáo sư Zhao Jun tại Viện Nghiên cứu Trung Đông thuộc Đại học Ngoại ngữ Thượng Hải nhận định Ai Cập chọn công ty Trung Quốc chủ yếu nhờ thế mạnh vượt trội về hạ tầng, mô hình “đầu tư – xây dựng – vận hành” tích hợp, nền tảng hợp tác vững chắc và nguồn tài chính mạnh.
“Không có đối tác nào phù hợp hơn Trung Quốc”, ông nói.
Dự án khu CBD phần lớn được tài trợ bởi các ngân hàng Trung Quốc, trong đó chính phủ Ai Cập đóng góp khoảng 15% chi phí. Tính đến năm 2023, ngân hàng China Exim Bank và một số ngân hàng khác của Trung Quốc đã đầu tư khoảng 2,2 tỷ USD cho các dự án.
Bên cạnh quản lý vận hành, CSCEC còn liên doanh với doanh nghiệp xây dựng nhà nước lớn nhất Ai Cập - Arab Contractors Company – để mở rộng hoạt động tại Ai Cập và châu Phi.
Thành viên cấp cao của Viện Trung Đông John Calabrese đánh giá việc Ai Cập giao việc vận hành CBD cho các công ty Trung Quốc phản ánh cả động cơ thực tiễn và chiến lược.
“Điều đó cho thấy Ai Cập muốn học hỏi chuẩn mực quốc tế và củng cố quan hệ với Trung Quốc,” ông nói.
Liên minh mới giữa Trung Quốc và Ai Cập diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh gia tăng đầu tư tại quốc gia này, đặc biệt tại khu vực kênh đào Suez – tuyến hàng hải mệnh danh yết hầu thương mại thế giới nối Địa Trung Hải và Biển Đỏ. Hiện có hơn 2.800 công ty Trung Quốc hoạt động tại Ai Cập trong các lĩnh vực từ sản xuất đến hạ tầng, với tổng vốn đầu tư vượt 8 tỷ USD.
Theo SCMP
