Điều gì có thể làm chậm một máy chủ trị giá hàng triệu USD mà không cần hack, không cần phần mềm độc hại, không cần bất kỳ thiết bị nào? Chỉ cần một lá phổi khỏe và một cái miệng đủ to. Cách đây 17 năm, một kỹ sư đã chứng minh điều đó hoàn toàn có thật.
Vào năm 2008, Brendan Gregg thực hiện một thí nghiệm đơn giản trong trung tâm dữ liệu. Ông đứng cạnh một cụm máy chủ đang hoạt động, ghé sát vào các ổ cứng và hét lớn. Kết quả khiến nhiều người bất ngờ: độ trễ của hệ thống lưu trữ tăng lên ngay sau đó. Các công cụ giám sát thậm chí còn cho thấy chính xác ổ đĩa nào bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi tiếng hét.
Nghe qua có vẻ khó tin, nhưng lời giải thích lại hoàn toàn tuân theo các quy luật vật lý.
Thời điểm đó, phần lớn máy chủ vẫn sử dụng ổ cứng HDD. Khác với SSD ngày nay, HDD hoạt động dựa trên các bộ phận cơ khí chuyển động liên tục bên trong. Khi dữ liệu được ghi hoặc đọc, các đầu từ phải di chuyển với độ chính xác cực cao trên những đĩa từ đang quay ở tốc độ lớn. Chính vì vậy, bất kỳ rung động nào từ bên ngoài cũng có thể ảnh hưởng tới quá trình hoạt động của chúng.
Đó cũng là điều đã xảy ra trong thí nghiệm của Gregg. Khi tiếng hét đủ lớn và đủ gần, sóng âm tạo ra rung động tác động lên ổ cứng. Những rung động này không làm hỏng thiết bị, nhưng đủ để khiến quá trình đọc ghi dữ liệu mất nhiều thời gian hơn bình thường, từ đó làm tăng độ trễ của hệ thống.
Điều thú vị là trung tâm dữ liệu vốn luôn rất ồn ào với tiếng quạt làm mát và hàng loạt thiết bị vận hành liên tục. Tuy nhiên, những âm thanh nền đó không tạo ra vấn đề tương tự. Trong thí nghiệm của Gregg, ông phải ghé rất gần ổ đĩa và hét trực tiếp vào chúng mới có thể quan sát được tác động rõ rệt.
Nếu câu chuyện này vẫn chưa đủ kỳ lạ, lịch sử công nghệ còn ghi nhận một trường hợp khó tin hơn nữa.
Trong giai đoạn từ năm 2005 đến 2009, một số mẫu laptop sử dụng ổ cứng HDD 5400 vòng/phút từng gặp một vấn đề đặc biệt. Các kỹ sư phát hiện ca khúc Rhythm Nation của Janet Jackson chứa những tần số âm thanh trùng với tần số cộng hưởng tự nhiên của nhiều ổ cứng thuộc nhóm này. Khi bài hát được phát ở gần thiết bị, rung động cộng hưởng có thể khiến ổ cứng hoạt động bất thường, thậm chí làm treo máy trong một số trường hợp.
Nói cách khác, đã từng có thời một bài hát nổi tiếng có thể trở thành thứ giống như một "vũ khí mạng" ngoài ý muốn đối với một số mẫu laptop đời cũ.
Mãi đến gần đây, một sự cố tương tự vẫn gây ra hậu quả nặng nề cho hệ thống. Năm 2018, hệ thống chữa cháy bằng khí tại trung tâm dữ liệu Digiplex ở Thụy Điển bị kích hoạt nhầm tạo ra tiếng huýt sáo cực lớn khi xả ra khí trơ chữa cháy ở tốc độ cao. Âm thanh đó đủ mạnh để phá hủy vật lý ổ cứng của khoảng một phần ba máy chủ Nasdaq đặt tại đây, khiến các sàn chứng khoán Bắc Âu bao gồm Thụy Điển, Phần Lan, Đan Mạch, Iceland và ba nước Baltic không thể mở cửa giao dịch đúng giờ.
Đó cũng là một trong những lý do khiến SSD dần thay thế HDD trong nhiều lĩnh vực. Bởi khác với ổ cứng cơ học, SSD không có các bộ phận chuyển động bên trong. Dữ liệu được lưu trữ và truy xuất hoàn toàn bằng điện tử, giúp thiết bị không chỉ nhanh hơn mà còn ít bị ảnh hưởng bởi rung động từ bên ngoài.
Nó là lời nhắc nhở rằng đằng sau những công nghệ tưởng như phức tạp và hiện đại nhất, đôi khi vẫn tồn tại những điểm yếu rất đời thường.
Ông Brendan Gregg, người đủ khỏe để chứng minh lỗ hổng của ổ cứng HDD cho hậu thế, hiện đang làm việc tại OpenAI. Sau khi bài đăng của Ben Dicken lan truyền và video 17 năm tuổi bỗng nhiên được hàng triệu người xem lại, đồng nghiệp Bryan Cantrill, người đã quay lại đoạn clip nổi tiếng nói trên cũng nhắc lại lời khuyên kinh điển nhất trong sự nghiệp của mình: "Đừng để Brendan hét vào ổ đĩa của bạn."
if (pageSettings.allow3rd) admicroAD.unit.push(function () { admicroAD.show('admzonek1fs4xky') });
