Khi dữ liệu trở thành “trợ lý” mới của người làm nông

Đây là hướng tiếp cận mà SNE Company , một doanh nghiệp khởi nghiệp tiên phong trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) được Viện Công nghệ và Công nghiệp môi trường Hàn Quốc (KEITI) bảo trợ , đang từng bước đưa vào thực tiễn sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam thông qua nền tảng B·good.ai.

Trong sản xuất nông nghiệp hiện nay, người nông dân và hợp tác xã không chỉ cần kinh nghiệm canh tác mà còn phải quản lý ngày càng nhiều thông tin: thời tiết, môi trường, vật tư, nhật ký sản xuất, chất lượng và nguồn gốc sản phẩm. Khi dữ liệu ngày càng trở thành một yếu tố quan trọng trong quản lý sản xuất, việc thu thập, chuẩn hóa và khai thác dữ liệu đang mở ra một hướng đi mới cho nông nghiệp.

Từ "ghi chép" đến "hiểu dữ liệu"

Được phát triển theo hướng kết hợp AI, Big Data và IoT, B·good.ai không chỉ đơn thuần là một công cụ ghi nhật ký canh tác. Nền tảng hướng tới việc kết nối dữ liệu từ quá trình sản xuất với quản lý chất lượng, vùng nguyên liệu và hoạt động thương mại.

Thông qua B·good.ai, nông hộ và hợp tác xã có thể quản lý nhật ký, vật tư, sinh trưởng cây trồng, dữ liệu môi trường và hồ sơ sản xuất. Ở cấp độ doanh nghiệp, dữ liệu có thể được sử dụng để theo dõi vùng nguyên liệu, kiểm tra chất lượng và hỗ trợ dự báo nguồn cung.

Điểm đáng chú ý là dữ liệu không chỉ được lưu lại sau mỗi vụ mùa. Khi được tích lũy liên tục, dữ liệu sản xuất có thể trở thành nguồn thông tin đầu vào cho phân tích, dự báo và các ứng dụng AI trong tương lai.

Đưa AI xuống tận cánh đồng

Để kiểm chứng khả năng ứng dụng trong điều kiện thực tế, SNE đã triển khai B·good.ai tại nhiều mô hình sản xuất ở Việt Nam. Từ các mô hình nho và dưa lưới trong nhà màng, đến chè, chuối và sầu riêng, nền tảng được thử nghiệm trong những điều kiện canh tác khác nhau tại Hà Nam, Bắc Giang, Hà Nội, Thái Nguyên, Đồng Nai và Bình Phước.

Tại các mô hình này, B·good.ai được kết hợp với cảm biến IoT và dữ liệu thực địa, giúp ghi nhận các thông tin về môi trường và quá trình canh tác. Một số mô hình còn ứng dụng OCR để số hóa các nhật ký sản xuất trước đây, đưa những dữ liệu vốn nằm rải rác trên giấy tờ vào cùng một hệ thống quản lý.

Điều này tạo ra một thay đổi quan trọng: dữ liệu không còn nằm riêng lẻ trong sổ ghi chép, thiết bị đo hay kinh nghiệm của từng người, mà được tập hợp thành một hệ thống dữ liệu có thể theo dõi và khai thác.

Từ một trang trại đến cả chuỗi giá trị

SNE định hướng B·good.ai không chỉ phục vụ một nông hộ hay một hợp tác xã riêng lẻ. Mục tiêu rộng hơn là hình thành một hệ thống kết nối giữa người sản xuất – hợp tác xã – doanh nghiệp thu mua, chế biến – đối tác thương mại.

Khi dữ liệu sản xuất được chuẩn hóa và kết nối với dữ liệu chất lượng, vùng nguyên liệu và thị trường, những thông tin trước đây chỉ được sử dụng ở cấp trang trại có thể trở thành cơ sở cho các hoạt động quản lý ở quy mô lớn hơn.

Đây cũng là hướng phát triển đang được thể hiện trong mô hình 2 ha sầu riêng tại Bình Phước, nơi SNE phối hợp cùng CADCSA kết hợp chuyên môn canh tác với B·good.ai và IoT để thu thập dữ liệu thực địa, từng bước chuẩn hóa quy trình sản xuất dựa trên dữ liệu. Định hướng tiếp theo là khai thác dữ liệu tích lũy cho quản lý sản xuất, chất lượng và dự báo sản lượng bằng AI.

Khi người nông dân có thêm một "trợ lý dữ liệu"

AI trong nông nghiệp không nhất thiết phải bắt đầu từ những công nghệ phức tạp. Nó có thể bắt đầu từ một câu hỏi rất đơn giản: Hôm nay cây trồng đang ở trạng thái nào? Dữ liệu môi trường đang cho thấy điều gì? Và người sản xuất nên dựa vào thông tin nào để đưa ra quyết định?

Với SNE, việc đưa B·good.ai vào các mô hình thực tế tại Việt Nam là quá trình từng bước xây dựng và kiểm chứng hệ thống dữ liệu từ chính đồng ruộng. Từ dữ liệu của từng lô trồng, từng trang trại đến vùng nguyên liệu, nền tảng hướng tới việc biến dữ liệu sản xuất thành một nguồn lực có giá trị hơn cho quản lý, chất lượng, truy xuất và ra quyết định.

Khi mỗi mùa vụ để lại một lượng dữ liệu có thể được tích lũy và phân tích, cánh đồng không chỉ tạo ra nông sản – mà còn tạo ra dữ liệu. Và dữ liệu đó có thể trở thành nền tảng cho một thế hệ nông nghiệp thông minh hơn.