Trong bài phát biểu tại Liên hợp quốc, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Iran đang cố tình trì hoãn cuộc đàm phán để xem đảng Cộng hòa thể hiện như thế nào trong cuộc bầu cử ngày 3/11 và dự đoán Tehran sẽ đạt được thỏa thuận “ngay sau” cuộc bỏ phiếu.
Tuy nhiên, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết: “Chúng tôi không muốn vấn đề này kéo dài đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Chúng tôi mong muốn người Mỹ quay lại với bản ghi nhớ mà Washington và Tehran đạt hồi tháng 6”.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian. (Ảnh: AP)
Ông Pezeshkian tiếp tục nhấn mạnh: “Chúng tôi đạt được thỏa thuận với Tổng thống Trump. Vấn đề nằm ở việc thay vì đối thoại, Mỹ lại can thiệp vào cuộc xung đột bằng cách ném bom chúng tôi trước và phong tỏa mọi con đường. Chúng tôi kiên quyết tự vệ. Chúng tôi chưa bao giờ tìm kiếm chiến tranh. Chính Mỹ phải lựa chọn xem họ có muốn chấm dứt cuộc xung đột này hay không”.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi thông tin thêm Tehran đệ trình đề xuất mới, theo đó eo biển Hormuz có thể được mở cửa trở lại trong khoảng một tuần và những cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran có thể nhanh chóng nối lại. Đề xuất này được chuyển đến Washington thông qua nhà trung gian.
Theo kế hoạch, Tehran sẽ khôi phục hoạt động hàng hải thông qua tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng này để đổi lấy việc Washington dỡ bỏ lệnh cấm vận kinh tế, nới lỏng hạn chế đối với xuất khẩu dầu và giải phóng một số tài sản bị đóng băng của Iran. Iran cũng đang tìm cách chấm dứt cuộc xung đột trên nhiều mặt trận khác, bao gồm cả hoạt động quân sự của Israel ở Lebanon.
Tờ Reuters đưa tin nhà đàm phán Mỹ và Iran đang thảo luận về một thỏa thuận theo từng giai đoạn và việc phong tỏa, hạn chế đối với eo biển Hormuz sẽ được giải quyết trước tiên.
Tehran vẫn chưa từ bỏ yêu sách điều tiết eo biển Hormuz, quan chức Iran tiếp tục khẳng định tuyến đường thủy này nên được quản lý bởi Iran - Oman và có thể thu phí đối với dịch vụ cung cấp cho tàu thuyền đi qua.
Theo ông Araghchi, đề xuất phần lớn tuân theo điều khoản của bản ghi nhớ hồi tháng 6 và không đưa ra yêu cầu mới. Hiện tại, Iran đang chờ phản hồi từ Washington.
Nỗ lực ngoại giao mới diễn ra trong bối cảnh áp lực ngày càng gia tăng từ cả 2 phía. Lệnh cấm vận của Mỹ hạn chế nghiêm ngặt hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Iran, trong khi Tehran kiểm soát eo biển Hormuz làm gián đoạn một trong những hành lang năng lượng quan trọng nhất thế giới và khiến giá dầu bị đẩy lên trên 100 USD/thùng.
