Những diễn biến này đang làm gia tăng sức ép lên Ả-rập Xê-út, đe dọa các tuyến vận tải biển quan trọng và gây thêm bất ổn cho nguồn cung dầu toàn cầu.
Người dân Yemen ăn mừng khi ngồi trên thùng xe bán tải tại quận Bani Matar, Yemen, ngày 12/9, sau khi Houthi chiếm được thành phố cảng nằm ở phía nam Biển Đỏ. (Ảnh: AP)
Ngày 14/9, Houthi tuyên bố đã phóng hàng chục tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào căn cứ không quân tại Khamis Mushait, miền nam Ả-rập Xê-út. Theo lực lượng này, các mục tiêu bao gồm nhà chứa máy bay, hệ thống radar, đường băng và các kho đạn dược. Houthi tuyên bố cuộc tấn công là để trả đũa các cuộc không kích của Ả-rập Xê-út tại Yemen.
Giới chức Ả-rập Xê-út phát cảnh báo khẩn cấp tại Khamis Mushait và 3 thành phố khác ở khu vực miền nam nước này.
Cuộc tấn công mới diễn ra chỉ vài ngày sau vụ tấn công khác nhằm vào Ả-rập Xê-út cuối tuần qua mà Riyadh cáo buộc lực lượng dân quân thân Iran ở Iraq gây ra. Cuộc tấn công đã khiến đường ống dẫn dầu Đông - Tây của Ả-rập Xê-út ngừng hoạt động. Đây là tuyến đường quan trọng cho phép dầu từ khu vực vùng Vịnh được vận chuyển tới các cảng ở bờ biển phía tây mà không phải đi qua eo biển Hormuz.
Trong khi đó, Houthi cũng đang nhanh chóng giành thêm lãnh thổ tại Yemen. Trước đó, lực lượng này đã chiếm cảng Mocha bên Biển Đỏ, sau đó tiếp tục chiếm đảo Perim ở cửa ngõ Biển Đỏ.
Lực lượng này cũng đã chiếm được 2 đảo chiến lược Greater Hanish và Lesser Hanish ở phía nam Biển Đỏ. Việc kiểm soát 2 đảo này giúp lực lượng được Iran hậu thuẫn củng cố khả năng kiểm soát tuyến hàng hải quan trọng.
Trong khi đó, các lực lượng chính phủ Yemen được Ả-rập Xê-út hậu thuẫn đang tìm cách giành lại lãnh thổ, sau những bước tiến nhanh chóng của Houthi quanh eo biển Bab el-Mandeb. Đây là một tuyến hàng hải quan trọng và có thể đóng vai trò thay thế cho eo biển Hormuz.
Những bước tiến liên tiếp của Houthi đang gây thêm áp lực lên các hoạt động vận chuyển dầu của Ả-rập Xê-út. Trong những năm gần đây, Ả-rập Xê-út đã sử dụng eo biển Bab el-Mandeb, tuyến đường dẫn ra Biển Đỏ, để xuất khẩu dầu thô.
Tình hình càng đáng chú ý trong bối cảnh eo biển Hormuz hầu như bị đóng cửa kể từ khi chiến tranh bắt đầu ngày 28/2.
Mỹ vẫn đứng ngoài
Các diễn biến tại Yemen và quanh Biển Đỏ đang tác động tới thị trường dầu mỏ. Giá dầu thô tăng hơn 4% trong ngày 14/9, trước khi hạ nhiệt và kết thúc phiên ở mức cao hơn khoảng 1%. Các nhà giao dịch nhận định việc đường ống dầu Đông - Tây của Ả-rập Xê-út ngừng hoạt động kéo dài có thể khiến 4% nguồn cung dầu toàn cầu bị gián đoạn. Riyadh chưa cho biết khi nào tuyến đường ống này có thể hoạt động trở lại.
Việc Houthi tiếp tục tấn công Ả-rập Xê-út và chiếm thêm các vị trí chiến lược cũng đặt Tổng thống Mỹ Donald Trump trước một thách thức mới. Washington đang chịu sức ép từ các đồng minh vùng Vịnh muốn Mỹ hỗ trợ kiềm chế Houthi, trong khi ông Trump muốn tránh mở thêm một mặt trận lớn.
Ả-rập Xê-út dẫn đầu một liên minh chiến đấu với Houthi từ năm 2015. Tuy nhiên, xung đột phần lớn đã lắng xuống trong những năm gần đây sau khi có lệnh ngừng bắn. Giao tranh bùng phát trở lại trong tháng này, với việc Houthi đẩy lùi các lực lượng có liên kết với chính phủ Yemen.
Reuters dẫn các nguồn tin cho biết, Washington đến nay vẫn từ chối đề nghị của Ả-rập Xê-út về việc can thiệp quân sự trực tiếp, chỉ hỗ trợ về thông tin tình báo. Cuối tuần qua, ông Trump cho biết ông đã nói chuyện với Thái tử Ả-rập Xê-út và Houthi cũng đã liên hệ với Washington, kêu gọi Mỹ đứng ngoài cuộc xung đột.
Trong khi đó, truyền thông nhà nước Ả-rập Xê-út đưa tin Thái tử Mohammed bin Salman đã gặp Đô đốc Brad Cooper - Tư lệnh quân đội Mỹ phụ trách khu vực, tại Jeddah trong ngày 14/9.
Chiến sự bùng phát cũng đang gây ra làn sóng người dân Yemen phải rời bỏ nhà cửa. Tổ chức Di cư quốc tế ước tính khoảng 82.000 người Yemen đã phải chạy khỏi nơi ở kể từ đầu tháng, khi Houthi nhanh chóng tiến vào nhiều thành phố. Tình hình leo thang làm gia tăng nguy cơ nội chiến quay lại Yemen.
Trong khi đó, các nỗ lực ngoại giao liên quan đến eo biển Hormuz tiếp tục gặp trở ngại. Oman dự kiến tổ chức cuộc họp giữa Iran và các quốc gia vùng Vịnh nhằm thảo luận về các cuộc đàm phán để mở cửa trở lại eo biển Hormuz, nhưng cuộc họp đã bị hoãn. Iran cho biết cuộc họp bị hoãn là do Ả-rập Xê-út.
