Các nhà thám hiểm đã tìm thấy một xác máy bay của hãng hàng không Pan Am rơi xuống vùng biển ngoài khơi Puerto Rico năm 1952. Thảm kịch này khiến 52 người thiệt mạng và đẩy ngành hàng không đưa ra quy định bắt buộc về hướng dẫn an toàn cho hành khách trước mỗi chuyến bay.
Chiếc Clipper Endeavor gặp sự cố động cơ ngay sau khi cất cánh và buộc phải hạ cánh khẩn cấp xuống biển.
Theo lời kể của 17 hành khách và thành viên phi hành đoàn sống sót, tất cả mọi người đều sống sót sau cú tiếp nước ban đầu. Tuy nhiên, tình trạng hỗn loạn nhanh chóng xảy ra khi nhiều hành khách không tìm thấy áo phao, trong khi phi hành đoàn gặp khó khăn trong việc triển khai bè cứu sinh. Chỉ vài phút sau, chiếc máy bay chìm xuống đáy biển.
Xác máy bay được tìm thấy vào tháng 6 nhờ một thiết bị lặn tự hành, giúp xác định phần thân và đuôi máy bay ở độ sâu hơn 600 mét dưới đáy biển.
Theo các chuyên gia, tai nạn này đã thúc đẩy ngành hàng không áp dụng quy định yêu cầu tiếp viên hướng dẫn hành khách về vị trí cửa thoát hiểm, áo phao và cách sử dụng trước mỗi chuyến bay.
Ông John Cox, chuyên gia an toàn hàng không, cựu phi công và nhà sáng lập Safety Operating Systems, cho biết:
Việc tìm thấy xác máy bay sau hơn bảy thập kỷ cũng mang lại hy vọng cho thân nhân các nạn nhân trong những vụ tai nạn hàng không trên biển chưa được giải đáp, trong đó có chuyến bay MH370 của Malaysia Airlines, mất tích cách đây 12 năm cùng 269 người trên khoang.
Ông Russ Matthews bắt đầu quan tâm đến vụ tai nạn vào năm 2019 sau khi đọc được thông tin về một thẻ hành lý từ chuyến bay bất ngờ dạt vào bờ biển bang Florida.
Nhận thấy ý nghĩa lịch sử của vụ việc, ông cùng tổ chức Air/Sea Heritage Foundation đã dành nhiều năm nghiên cứu hồ sơ lưu trữ của Pan Am, Lực lượng Tuần duyên Mỹ và các báo cáo điều tra của Ủy ban Hàng không Dân dụng Mỹ - tiền thân của Cục Hàng không Liên bang (FAA).
Manh mối quan trọng nhất đến từ các tài liệu lưu tại Puerto Rico, bao gồm bản đồ do các phi công Không quân Mỹ lập sau khi chứng kiến vụ tai nạn trong một chuyến bay huấn luyện gần khu vực.
Một nỗ lực tìm kiếm bằng sonar kéo vào năm 2024 đã thất bại do thời tiết xấu.
Nhóm nghiên cứu sau đó quyết định thử lại trước dịp 75 năm vụ tai nạn bằng thiết bị lặn tự hành thế hệ mới - công nghệ ban đầu được phát triển để dò tìm thủy lôi.
Cơ hội đến vào tháng 4 khi tàu của công ty thám hiểm biển sâu Deep Sea Vision tình cờ đi ngang khu vực Puerto Rico trong hành trình giữa 2 nhiệm vụ khác và mang theo đúng loại thiết bị cần thiết.
“Tất cả mọi yếu tố đều hội tụ: thời tiết thuận lợi, đội ngũ phù hợp, thiết bị thích hợp và con tàu đúng thời điểm. Vì vậy chúng tôi quyết định thử vận may", CEO Deep Sea Vision Tony Romeo cho biết.
Ông Romeo từng dẫn đầu cuộc tìm kiếm kéo dài 6 tháng nhằm truy tìm máy bay của nữ phi công Amelia Earhart nhưng không thành công. Riêng vụ Pan Am có ý nghĩa đặc biệt với ông vì cha ông từng là thợ máy và phi công của hãng hàng không này.
Dựa trên các tài liệu lịch sử, dữ liệu thời tiết và mô hình tính toán, nhóm nghiên cứu xác định khu vực tìm kiếm rộng khoảng 10 hải lý vuông (khoảng 34 km²).
Chiếc drone đã phát hiện xác máy bay ngay trong lần quét đầu tiên, dù nhóm nghiên cứu chỉ biết điều đó sau khi thiết bị nổi lên mặt nước và truyền hình ảnh về.
Khoảnh khắc hình ảnh chiếc máy bay hiện lên trên màn hình đã được ê-kíp chương trình Expedition Unknown của Discovery Channel ghi lại.
Người dẫn chương trình Josh Gates cho biết việc được chứng kiến trực tiếp khoảnh khắc lịch sử này là một trải nghiệm đặc biệt và toàn bộ hành trình tìm kiếm sẽ được phát sóng trong một tập đặc biệt của chương trình trong năm nay.
