Hơn 6 triệu Bitcoin đối mặt rủi ro bảo mật trong tương lai

Khóa công khai (public key) của hơn 6 triệu Bitcoin được hiển thị trên blockchain, làm tăng nguy cơ mất tài sản trong tương lai khi AI ngày càng tiến bộ.

Theo dữ liệu của Glassnode, công ty chuyên phân tích dữ liệu blockchain và thị trường tiền số, hơn 6 triệu Bitcoin (BTC), tương đương 31,2% lượng đang lưu hành, thuộc nhóm ví có khóa công khai được hiển thị trên blockchain. Tỷ lệ này tăng khoảng 5-6 điểm phần trăm so với năm 2023.

Rafael Schultze-Kraft, đồng sáng lập Glassnode, cho biết lượng Bitcoin thuộc nhóm này tăng thêm 222.000 BTC, tương đương 18,2 tỷ USD, kể từ báo cáo hồi tháng 5. Trong khi đó, tổng nguồn cung Bitcoin chỉ tăng thêm 64.000 BTC. Các sàn giao dịch tiền số đóng góp 123.000 BTC vào mức tăng nói trên, nâng lượng nắm giữ trong các ví có public key được công khai của nhóm này lên 1,79 triệu BTC.

Một ví tiền số nói chung sẽ có hai mã khóa: khóa công khai (public key) và khóa riêng tư (private key). Khóa công khai là thông tin mật mã có thể được chia sẻ để nhận tài sản, còn khóa riêng tư là thông tin bí mật dùng để chứng minh quyền kiểm soát Bitcoin và cho phép chủ sở hữu thực hiện giao dịch.

Hiểu đơn giản, public key gần giống số tài khoản ngân hàng, còn private key tương tự mật khẩu để xác thực quyền rút tiền. Biết số tài khoản không giúp người khác tự rút tiền, cũng như biết khóa công khai không đủ để lấy Bitcoin. Tuy nhiên, nếu tìm được cách suy ra khóa riêng tư từ khóa công khai, kẻ tấn công có thể tạo giao dịch chuyển Bitcoin đi mà không cần sự đồng ý của chủ ví.

Tóm lại, việc khóa công khai xuất hiện trên blockchain không đồng nghĩa Bitcoin trong ví có thể bị lấy cắp ngay lập tức. Với các phương pháp tính toán thông thường hiện nay, việc suy ngược khóa riêng tư từ khóa công khai được xem là không khả thi về mặt thực tế.

Tuy nhiên, nếu công nghệ trong tương lai đủ mạnh để phá vỡ cơ chế mật mã này, những ví đã để lộ khóa công khai có thể đối mặt rủi ro lớn hơn. Máy tính lượng tử là một trong những mối lo đáng chú ý, bởi nếu đạt đủ năng lực, công nghệ này về lý thuyết có thể giải một số bài toán mật mã nhanh hơn nhiều so với máy tính truyền thống.

Trong khi đó, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể hỗ trợ nghiên cứu và tìm kiếm phương pháp tấn công mới. Dù vậy, khả năng AI tự tìm ra cách phá vỡ cơ chế mật mã của Bitcoin trong thời gian ngắn vẫn là kịch bản giả định, chưa phải năng lực đã được chứng minh.

Justin Drake, nhà nghiên cứu tại Ethereum - nền tảng blockchain đứng sau đồng tiền số Ether (ETH) - từng cảnh báo ngành tiền số cần chuẩn bị cho kịch bản phòng thủ ở mức cao nhất, mà ông gọi là "chế độ boong-ke". Theo ông, trong trường hợp xấu nhất, AI có thể giúp tìm ra đột phá để phá vỡ cơ chế mật mã bảo vệ ví tiền số chỉ trong vài tháng thay vì vài năm, thậm chí trước khi máy tính lượng tử đủ mạnh xuất hiện.

Theo Glassnode, tỷ lệ Bitcoin thuộc nhóm có khóa công khai hiển thị khác biệt đáng kể giữa các tổ chức nắm giữ tài sản số. Tại Coinbase, một trong những sàn giao dịch tiền số lớn của Mỹ, khoảng 10% lượng Bitcoin nắm giữ thuộc nhóm này. Tỷ lệ tương ứng tại Binance, sàn giao dịch tiền số lớn nhất toàn cầu, lên tới 83%.

Ngoài các sàn giao dịch, Fidelity - tập đoàn dịch vụ tài chính của Mỹ, cung cấp các sản phẩm đầu tư và quản lý tài sản - nắm giữ khoảng 375.000 BTC, trong đó 2% thuộc nhóm có khóa công khai hiển thị. Tỷ lệ này tại Grayscale, công ty quản lý tài sản chuyên về tiền số, là 49%; Revolut, nền tảng công nghệ tài chính cung cấp dịch vụ ngân hàng và giao dịch tài sản số, là 99%; còn Robinhood, nền tảng giao dịch tài chính của Mỹ, là 100%.

Theo phương pháp thống kê của Glassnode, lượng Bitcoin do chính phủ Mỹ, Anh và El Salvador nắm giữ không thuộc nhóm có khóa công khai hiển thị nói trên.

Khóa công khai có thể xuất hiện trên blockchain trong một số trường hợp, chẳng hạn khi người dùng tái sử dụng địa chỉ Bitcoin hoặc sử dụng các định dạng giao dịch nhất định. Những giao dịch Bitcoin đời đầu có thể công khai trực tiếp khóa này. Với Taproot, bản nâng cấp mạng Bitcoin nhằm cải thiện tính riêng tư, hiệu quả và khả năng xử lý giao dịch, public key cũng có thể hiển thị do cách định dạng và cấu trúc giao dịch được thiết kế.