Chiều 27/10, tại buổi họp báo của Ban Chỉ đạo Phòng, chống dịch COVID-19 và Phục hồi Kinh tế TP HCM, ông Lê Mạnh Hà, Phó Trưởng phòng Tham mưu, Công an thành phố, đã trao đổi về tình trạng tội phạm hoạt động cho vay tín chấp theo kiểu “tín dụng đen” núp bóng các công ty tài chính cho vay trên mạng qua các ứng dụng, theo thông tin từ Thành uỷ TP HCM.
Theo ông Lê Mạnh Hà, Cục An ninh mạng vừa bắt đường dây cho vay lãi nặng hoạt động xuyên quốc gia do người nước ngoài điều hành, dùng 300 ứng dụng cho vay tiền. Qua điều tra ban đầu, có 159.000 khách hàng vay với số tiền 1.802 tỷ đồng.
Những người này đã giải ngân được 569,9 tỷ đồng, khách hàng đã trả nợ 830,1 tỷ đồng, phạt phí 9,87 tỷ đồng và thu lời 322,6 tỷ đồng.
Ông Lê Mạnh Hà cho biết, tần suất tin nhắn lừa đảo đã giảm nhưng hoạt động “khủng bố” đòi nợ vẫn còn. Hiện còn hơn 200 ứng cho vay trực tuyến do người nước ngoài điều hành, hoạt động liên kết các nhân vật trong nước.
Khi cho vay, các những người này yêu cầu người vay tín chấp chia sẻ danh bạ, nếu người vay không thực hiện nghĩa vụ của mình họ sẽ dùng danh bạ đó “khủng bố” người thân của người vay.
Trước đó, giữa tháng 10, chia sẻ tại một buổi toạ đàm, ông Hồ Tùng Bách, đại diện Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng, trong 2 năm 2020 và 2021 có 350 vụ việc khiếu nại liên quan đến tài chính, ngân hàng.
Ông Bách cho biết, năm 2020 chủ yếu khiếu nại của người tiêu dùng liên quan đến quá trình ký kết hợp đồng cho vay như: Cung cấp thông tin không chính xác, không đầy đủ; hình thức giao kết hợp đồng không đảm bảo đúng phát luật,…
Còn năm 2021, nội dung khiếu nại lại liên quan đến việc thực hiện hợp đồng cho vay. Trong đó, nổi bật là các hành vi thu nợ, nhắc nợ kèm theo hành vi quấy rối, đe dọa, thậm chí là gọi điện thu nợ nhầm người không có khoản vay với các công ty tài chính, ngân hàng.
Lý giải nguyên nhân tín dụng đen còn có đất diễn trên internet, hồi tháng 8, trả lời trước Quốc hội, Bộ trưởng bộ Công an, Tô Lâm, cho rằng nguyên nhân chủ yếu của tình trạng trên là do nhu cầu tín dụng đen trong nhân dân rất lớn.
Việc xử lý tội phạm liên quan đến tín dụng đen cũng gặp khó khăn do số đối tượng dùng các thủ đoạn lách luật nên khó xác định giữa phạm vi dân sự với hình sự, nếu không thận trọng, không thể hình sự hóa quan hệ dân sự, nếu không làm tốt sẽ bỏ lọt tội phạm.
Theo Bộ trưởng Bộ Công an, chừng nào còn nhu cầu vay và cho vay thì tín dụng đen còn “đất” hoạt động. Trong 3 năm qua, lực lượng công an phối với các lực lượng có liên quan xử lý, giải quyết trấn áp mạnh mẽ loại tội phạm này đã kiềm chế và đẩy lùi được loại tội phạm này, không còn tình trạng phức tạp, công khai, lộng hành như thời gian trước đây.
