Chiến lược phụ thuộc vào các nguồn vốn vay lãi suất cao trong giai đoạn khủng hoảng trước đây của Nissan Motor đang bủa vây chính hãng xe này. Gánh nặng chi phí lãi vay hiện đã vượt ngưỡng 110 tỷ Yên (khoảng 687 triệu USD) mỗi năm và có nguy cơ tiếp tục phình to trong bối cảnh lãi suất toàn cầu leo thang cùng những rủi ro tín dụng ngày một lớn.
Ông Koji Endo, Giám đốc phân tích cấp cao tại Công ty Chứng khoán SBI Securities, đã ví von quy mô khủng khiếp từ gánh nặng chi phí lãi vay hằng năm của Nissan là “đủ để nghiên cứu và phát triển hoàn chỉnh hai mẫu xe hoàn toàn mới”.
Vào tháng 7 năm ngoái, Nissan đã huy động tổng cộng 860 tỷ Yên, bao gồm 660 tỷ Yên trái phiếu định giá bằng ngoại tệ (tính theo tỷ giá hối đoái thời điểm đó) và 200 tỷ Yên trái phiếu chuyển đổi. Mục đích chính của đợt gọi vốn này là để đảo nợ cho các khoản trái phiếu đáo hạn trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3 năm 2026.
Tuy nhiên, mức lãi suất của các khoản trái phiếu thường định giá bằng ngoại tệ này lại cao ngất ngưởng, vượt ngưỡng 8% đối với trái phiếu bằng đồng USD kỳ hạn 10 năm và dao động trong khoảng từ 5% đến 7% đối với các loại tiền tệ khác.
Lợi nhuận bốc hơi
Hệ quả là chi phí lãi vay của Nissan trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3 vừa qua đã chạm mốc 113,8 tỷ Yên, tăng vọt khoảng 50% so với năm trước và thiết lập mức đỉnh cao nhất trong vòng một thập kỷ qua. Gánh nặng được dự báo sẽ còn tiếp tục bùng nổ trong năm tài chính hiện tại (kết thúc vào tháng 3 năm 2027) do ảnh hưởng từ các điều khoản thanh toán lãi suất của loạt trái phiếu doanh nghiệp phát hành vào năm ngoái.
Khối chi phí lãi vay khổng lồ này đang đổ bóng đen lên toàn bộ bức tranh tài chính của tập đoàn. Mặc dù mảng kinh doanh cốt lõi đang trên đà phục hồi vững chắc, nhưng tăng trưởng lợi nhuận ròng lại bị tụt lại phía sau một khoảng cách rất xa. Nguồn vốn đáng lẽ ra phải được ưu tiên phân bổ cho việc phát triển các dòng xe mới và các công nghệ thế hệ tiếp theo đang bị hút cạn bởi các nghĩa vụ trả lãi.
Trong năm tài chính này, Nissan kỳ vọng lợi nhuận hoạt động sẽ đạt 200 tỷ Yên, tăng gấp ba lần so với năm ngoái nhờ vào những thành công từ chiến dịch tái cấu trúc bộ máy và cắt giảm chi phí. Thế nhưng, lợi nhuận ròng dự báo lại chỉ vỏn vẹn ở mức 20 tỷ Yên.
Điều này là minh chứng rõ nét nhất vạch trần sức ép đè nặng từ chi phí lãi vay của Nissan. Bài toán hóc búa của hãng lúc này là làm thế nào để đảo nợ cho các khoản vay chi phí cao này, trong khi vẫn phải duy trì dòng vốn đầu tư cho các mục tiêu tăng trưởng mới.
Ông Seiji Sugiura, chuyên gia phân tích cấp cao tại Phòng thí nghiệm Tình báo Tokai Tokyo, nhận định: “Bất kỳ sự gia tăng nào nữa trong chi phí lãi vay cũng sẽ bóp nghẹt các khoản đầu tư tương lai. Trong bối cảnh sản lượng xe bán ra không tăng trưởng, chi phí huy động vốn leo thang sẽ trở thành gông cùm kìm hãm sự phát triển của doanh nghiệp”.
Tính đến cuối tháng 3, mảng kinh doanh ô tô của Nissan vẫn sở hữu lượng tiền và các khoản tương đương tiền tương đối dồi dào, đạt 2,17 nghìn tỷ Yên. Lượng tiền mặt ròng rơi vào khoảng 1,17 nghìn tỷ Yên. Tuy nhiên, dưới áp lực của chiến lược duy trì lượng tiền mặt ròng quanh ngưỡng 1 nghìn tỷ Yên để đảm bảo an toàn tài chính, Nissan sẽ gặp rất nhiều khó khăn nếu muốn dùng hoàn toàn quỹ dự trữ tiền mặt này để chi trả cho khoản nợ 400 tỷ Yên sẽ đáo hạn vào tháng 9 năm 2027.
Nhận định về phương thức tái cấp vốn sắp tới, ông Hiroki Uchida, chuyên gia phân tích tín dụng tại Công ty Chứng khoán Daiwa Securities, cho biết: “Trái phiếu doanh nghiệp định giá bằng ngoại tệ sẽ là một lựa chọn tối ưu, tương tự như đợt huy động vốn mà hãng đã thực hiện vào tháng 7 năm 2025”. Thị trường trái phiếu doanh nghiệp nội địa quy mô nhỏ của Nhật Bản khó có thể đáp ứng được nhu cầu vốn khổng lồ của Nissan, buộc hãng phải coi các thị trường nước ngoài là kênh gọi vốn chủ lực.
Thế nhưng, môi trường quốc tế hiện tại đang thách thức hơn trước rất nhiều. Vào tháng 11 năm 2025, tổ chức xếp hạng tín nhiệm S&P Global Ratings đã hạ một bậc định mức tín nhiệm dài hạn của Nissan từ mức BB xuống BB-, đẩy hãng xe này lún sâu hơn vào nhóm dưới mức khuyến nghị đầu tư (vùng rủi ro cao).
Lối thoát nào cho Nissan?
Việc sử dụng công cụ trái phiếu chuyển đổi là một phương án khả dĩ khác để kiểm soát và ghìm cương mức lãi suất. Năm ngoái, Nissan đã phát hành thành công 200 tỷ Yên trái phiếu chuyển đổi với mức lãi suất cố định duy trì ở ngưỡng lý tưởng 1%. Mặc dù phương án này tiềm ẩn rủi ro pha loãng cổ phiếu và kéo tụt thị giá, việc kết hợp linh hoạt giữa trái phiếu chuyển đổi và trái phiếu định giá bằng ngoại tệ vẫn là một kịch bản khả thi.
Chìa khóa cốt lõi nằm ở việc liệu Nissan có thể thuyết phục được các thị trường vốn bằng một lộ trình nâng cao giá trị doanh nghiệp thông qua tăng trưởng thực tế hay không. Nếu không thể vạch ra một con đường rõ ràng để chuyển hóa các khoản đầu tư vào dòng xe mới và công nghệ tương lai thành lợi nhuận, việc tiếp cận nguồn vốn cổ phần sẽ trở nên bất khả thi.
Theo: Nikkei, CNBC
