Tổng thống Putin tiếp ha đặc phái viên Mỹ Jared Kushner và Steve Witkoff tại Điện Kremlin ngày 22/1. (Ảnh: Sputnik)
Thương vụ này - cần được Chính phủ Mỹ và Điện Kremlin phê duyệt - liên quan đến các tài sản dầu khí của tập đoàn năng lượng Nga Lukoil trên khắp thế giới. Lukoil sở hữu nhiều mỏ dầu, nhà máy lọc dầu và trạm xăng.
Nhóm chính thúc đẩy thực hiện thương vụ này gồm nhà đầu tư Mỹ Todd Boehly và hai tập đoàn Trung Đông từng làm ăn với ông Kushner hoặc gia đình ông Witkoff. Ông Boehly từng quyên góp 2 triệu USD cho các hoạt động chính trị của Tổng thống Trump.
New York Times dẫn nhiều nguồn tin nắm được nội tình cho biết, các cuộc đàm phán đã kéo dài nhiều tháng. Điều này hé lộ thêm về cách tiếp cận mới nhất của ông Trump nhằm giải quyết cuộc xung đột kéo dài 4 năm giữa Nga và Ukraine.
Chưa có dấu hiệu cho thấy ông Kushner hay ông Witkoff sẽ trực tiếp thu lợi từ thương vụ. Tuy nhiên, thỏa thuận đang được thúc đẩy cho thấy sự đan xen đáng chú ý giữa các mối quan hệ kinh doanh cá nhân và địa - chính trị, cho dù chính quyền Mỹ thường xuyên bác bỏ những lo ngại về xung đột lợi ích.
Theo ba người am hiểu cuộc gặp, Tổng thống Nga Vladimir V. Putin đề cập đến thương vụ này khi gặp ông Witkoff và ông Kushner tại Điện Kremlin ngày 5/9. Một trong số những người này cho biết ông Putin đề xuất hoàn tất thương vụ như một cách để cho người dân Nga thấy rằng họ có thể làm ăn với Mỹ.
Một nguồn tin cho biết phía Mỹ đáp lại, rằng họ sẽ thúc đẩy vấn đề này, coi đây là cách xây dựng thiện chí với Điện Kremlin, đồng thời góp phần hạ giá năng lượng trên toàn cầu. Thương vụ cũng mang lại lợi ích rất lớn cho bên mua: việc Washington phê duyệt sẽ giải phóng các tài sản khỏi lệnh trừng phạt của Mỹ, ngay lập tức làm tăng giá trị của chúng.
Dù Lukoil là công ty tư nhân, Tổng thống Putin có thể quyết định thương vụ này, nghĩa là những tài sản đa dạng như các mỏ dầu ở Cameroon, nhà máy lọc dầu tại châu Âu và các trạm xăng ở New Jersey cuối cùng phụ thuộc vào ông Putin và ông Trump.
Tổng thống Mỹ Trump thúc đẩy các thỏa thuận kinh doanh với Nga từ năm ngoái, gọi đó là “cơ hội to lớn”.
Thương vụ này một lần nữa đưa công ty tiền điện tử World Liberty Financial của gia đình ông Trump - do ông Witkoff đồng sáng lập - thành tâm điểm chú ý. Một trong những nhà đầu tư vào thương vụ Lukoil cũng là đồng sở hữu của World Liberty.
Ông Witkoff và ông Kushner đã nhiều lần tới Nga để gặp Tổng thống Putin. Hai đặc phái viên Mỹ tin rằng việc khôi phục quan hệ kinh tế với phương Tây có thể thuyết phục Tổng thống Nga nhượng bộ trong vấn đề Ukraine.
Gần đây, chính quyền Mỹ phát tín hiệu sẵn sàng thực hiện các thỏa thuận với Nga ngay cả trước khi cuộc xung đột kết thúc, nhằm cho thấy Mỹ nghiêm túc trong việc tái thiết lập quan hệ với Mátxcơva.
Theo những người am hiểu vấn đề, thương vụ bán Lukoil là một trong những thỏa thuận như vậy.
The New York Times, một quan chức cấp cao của chính quyền xác nhận ông Witkoff và ông Kushner đã trực tiếp tham gia hỗ trợ đàm phán các điều khoản liên quan đến khoản đầu tư của chính phủ liên bang vào thương vụ.
Phát ngôn viên của ông Witkoff nói rằng ông “không nhận lương và sử dụng máy bay riêng, tự chi trả mọi chi phí khi đi khắp thế giới, làm việc thay mặt Tổng thống Trump để đàm phán hòa bình và đưa các con tin trở về với gia đình”. Bà nói thêm rằng ông Witkoff “không có xung đột lợi ích và không có lợi ích tài chính nào trong vấn đề này”.
