Nhà sản xuất xe hai bánh lớn nhất Trung Quốc, Yadea Technology Group, đang tiến vào thị trường Thái Lan trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng giữa các công ty Trung Quốc và Nhật Bản tại Đông Nam Á.
Tại nhà máy mới của Yadea trong một khu công nghiệp ở tỉnh Samut Prakan, miền trung Thái Lan, hàng chục công nhân địa phương đang lắp ráp các bộ phận của xe điện hai bánh trên dây chuyền. Theo một quan chức công ty, cơ sở này đã bắt đầu hoạt động vào tháng 5.
Mặc dù hiện tại nhà máy chủ yếu sử dụng linh kiện nhập khẩu, nhưng kế hoạch đặt ra là tăng tỷ lệ linh kiện nội địa lên 70%. Nhà máy dự kiến sẽ sản xuất 600.000 xe trong ba năm, song song với năng lực nghiên cứu và phát triển. Chính quyền Thái Lan dự kiến sẽ chính thức cấp phép cho Yadea bán xe sớm nhất là vào tháng 9.
Sản phẩm đầu tiên sẽ là xe tay ga RS20 với giá 41.900 baht (1.300 đô la), rẻ hơn gần 30% so với dòng xe tay ga chạy xăng chủ lực của Honda Motor. Mặc dù tốc độ tối đa 51 km/giờ chậm hơn so với các xe tay ga điện đối thủ, nhưng phạm vi hoạt động của xe lại tương đương, đạt 74 km mỗi lần sạc.
Yadea đang đẩy mạnh xây dựng mạng lưới bán hàng. Hiện tại, công ty đang đàm phán với một công ty địa phương để hiện thực hóa kế hoạch mở hàng chục cửa hàng tại Bangkok và các thành phố lớn khác vào cuối năm nay.
“Người tiêu dùng Thái Lan đã bắt đầu ưa chuộng xe điện”, chủ một trong những cửa hàng ở ngoại ô Bangkok cho biết. “Họ sẽ chuyển sang dùng xe điện trong trung hạn”.
Được thành lập năm 2001, Yadea đã bán được khoảng 9 triệu xe hai bánh trên toàn thế giới vào năm ngoái, nắm giữ thị phần lớn trong phân khúc xe giá rẻ và trung bình có giá dưới 5.000 nhân dân tệ (khoảng 18 triệu đồng). Nhờ tự sản xuất các linh kiện chủ chốt như pin và động cơ, công ty đã có thể nâng cao khả năng cạnh tranh bằng cách xây dựng hệ thống sản xuất hàng loạt xe cho thị trường nội địa rộng lớn. Doanh số bán hàng trong nửa đầu năm đạt 19,1 tỷ nhân dân tệ, tăng 33% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi lợi nhuận ròng tăng vọt 60% lên 1,6 tỷ nhân dân tệ.
Thành công của Yadea đến từ việc nắm bắt xu hướng công nghệ và hành vi tiêu dùng. Hãng tiên phong ứng dụng pin sodium-ion – công nghệ được đánh giá có chi phí thấp, sạc nhanh, chịu nhiệt tốt, mở ra hướng đi mới cho dòng xe đô thị giá phải chăng. Song song với đó là mô hình hoán đổi pin, từng hợp tác với Gogoro, nay được thử nghiệm rộng rãi hơn tại Thâm Quyến, nơi những đội ngũ giao đồ ăn của Meituan trở thành khách hàng đầu tiên.
Sau khi khẳng định vị thế dẫn đầu tại Trung Quốc, Yadea đã chuyển hướng ra nước ngoài, đầu tiên là Việt Nam vào năm 2019. Ngoài việc xây dựng nhà máy tại Thái Lan, Yadea cũng đầu tư 150 triệu đô la để tăng năng lực sản xuất tại Indonesia. Công ty cũng đã mở các nhà máy tại Brazil và Mexico.
Các thương hiệu Trung Quốc đang xây dựng nhà máy ở nước ngoài, đồng thời tăng cường xuất khẩu với nhận định rằng tăng trưởng thị trường nội địa đã ổn định. Theo iResearch của Trung Quốc, xuất khẩu xe điện hai bánh của Trung Quốc đã tăng 47% về khối lượng vào năm 2024.
Các công ty đang đẩy mạnh xuất khẩu sang châu Á. Lượng hàng xuất khẩu sang Bắc Mỹ, điểm đến của hàng xuất khẩu, đã giảm 1% trong năm 2024, trong khi lượng hàng xuất khẩu sang châu Á tăng 4%. Chính sách thúc đẩy việc sử dụng xe điện tại một số quốc gia ĐNÁ dường như đang tạo ra một làn gió thuận lợi.
Akshay Prasad, chuyên gia về xe hai bánh tại công ty tư vấn Arthur D. Little, cho biết Yadea đang cố gắng bắt chước thành công của hãng xe điện khổng lồ BYD của Trung Quốc tại thị trường Thái Lan.
BYD đã thâm nhập thị trường Thái Lan vào nửa cuối năm 2022 và khẳng định vị thế bằng việc cung cấp những chiếc xe điện hiệu suất cao, giá rẻ. Ông Prasad cho biết Yadea đã áp dụng mô hình sản xuất tích hợp theo chiều dọc giống như BYD và có giá cả cạnh tranh.
Theo Statista, mỗi năm có khoảng 1,8 triệu xe hai bánh được bán ra tại Thái Lan, khiến nơi đây trở thành thị trường lớn thứ ba trong khu vực sau Việt Nam và Indonesia. Honda, hãng nắm giữ 77% thị phần, đang nỗ lực củng cố mảng kinh doanh xe điện hai bánh trước những động thái của Yadea. Hãng dự kiến sẽ bắt đầu sản xuất tại địa phương ngay trong năm nay bằng cách lắp đặt dây chuyền sản xuất tại một nhà máy ở miền Đông Thái Lan.
Tuy vậy, không ít thách thức vẫn hiện hữu. Hơn 95% doanh thu của Yadea vẫn phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc, khiến kết quả kinh doanh dễ tổn thương khi cầu nội địa biến động. Bên cạnh đó, việc mở rộng ra châu Âu và Mỹ Latinh đòi hỏi hãng phải đáp ứng tiêu chuẩn an toàn – môi trường khắt khe hơn, đồng thời vượt qua tâm lý “nghi ngại hàng Trung Quốc” vốn phổ biến. Công nghệ sodium-ion tuy nhiều hứa hẹn nhưng vẫn còn hạn chế về mật độ năng lượng, cần thời gian để chứng minh tính bền vững khi sử dụng lâu dài.
Theo: Nikkei Asia, Reuters
