Ngày 22/7, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 289 thực hiện Đề án triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Kế hoạch đặt ra yêu cầu nghiên cứu cơ chế hỗ trợ riêng cho địa bàn thí điểm về ngân sách, nhân lực, đào tạo, hỗ trợ chuyên gia, hỗ trợ kỹ thuật và nền tảng dữ liệu dùng chung nhằm tạo điều kiện để các tiêu chí của mô hình được triển khai thực chất, hiệu quả.
Đồng thời, đa dạng hóa nguồn lực thông qua kết hợp ngân sách nhà nước với nguồn lực xã hội hóa, huy động sự tham gia của doanh nghiệp, cộng đồng và các tổ chức; tăng cường lồng ghép các chương trình, đề án, dự án đang triển khai để tránh trùng lặp, phân tán nguồn lực và nâng cao hiệu quả đầu tư.
Xã Phúc Thịnh - một trong hai xã thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa"
Một trong những nội dung trọng tâm của Kế hoạch là hoàn thiện thể chế. Thành phố xác định đây là điều kiện tiên quyết, bởi mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" là mô hình thí điểm, chưa có tiền lệ và chưa có khuôn khổ pháp lý đầy đủ. Vì vậy, nhiệm vụ đặt ra là tiếp tục rà soát, bổ sung và xây dựng các cơ chế, chính sách phù hợp với đặc thù của cấp xã, phường, vừa bảo đảm tuân thủ quy định hiện hành, vừa tạo không gian linh hoạt cho đổi mới.
Trên cơ sở Luật Thủ đô năm 2026, thành phố sẽ nghiên cứu các cơ chế đặc thù liên quan đến tái định cư, giải phóng mặt bằng, chỉnh trang khu dân cư nhỏ lẻ, tổ chức lại không gian phát triển cũng như cơ chế để lại nguồn thu nhằm tăng tính chủ động, tự chủ và khả năng huy động nguồn lực cho địa bàn thí điểm.
Ngoài ra, thành phố nghiên cứu xây dựng cơ chế thí điểm có kiểm soát đối với các nội dung mới như tổ chức lại không gian phát triển, mô hình quản trị xã, phường phục vụ, cơ chế tham gia của người dân, đo lường chất lượng sống và chỉ số hạnh phúc; đồng thời áp dụng các cơ chế linh hoạt về phân cấp, ủy quyền và phối hợp liên ngành để rút ngắn quy trình xử lý công việc, nâng cao hiệu quả điều hành.
Việc thí điểm sẽ được triển khai tại hai xã Phúc Thịnh và Thư Lâm. Việc lựa chọn địa bàn được xác định trên cơ sở phù hợp với định hướng tổ chức không gian phát triển, điều kiện hạ tầng, tiềm năng phát triển, năng lực quản trị và mức độ sẵn sàng đổi mới của hệ thống chính trị ở cơ sở.
Đối với 124 xã, phường còn lại, thành phố không triển khai đồng loạt theo một khuôn mẫu mà hướng dẫn áp dụng các tiêu chí phù hợp với điều kiện từng địa bàn. Mỗi địa phương sẽ chủ động rà soát, xác định nhiệm vụ phù hợp, đăng ký phấn đấu theo Bộ tiêu chí, tránh tình trạng chờ đợi, áp dụng máy móc hoặc hình thức. Đây là cách tiếp cận nhằm phát huy tính chủ động của cơ sở, đồng thời tạo điều kiện để các địa phương từng bước tiếp cận mô hình theo khả năng và điều kiện thực tiễn...
