Sở Xây dựng Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của HĐND về thí điểm quản lý, sử dụng vỉa hè để kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị, kinh tế đêm.
Cơ quan này đề xuất thí điểm cho các tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh có thể trả phí thuê một phần mặt bằng dưới lòng đường, vỉa hè để kinh doanh.
Theo đó, phí thuê tại các tuyến phố thấp nhất 20.000 đồng, cao nhất 45.000 đồng mỗi m2 một tháng, tùy khu vực, vị trí.
UBND phường là nơi tiếp nhận hồ sơ đề xuất thuê từ phía các hộ, doanh nghiệp kinh doanh trên địa bàn.
Tuy nhiên, các tuyến phố thực hiện thí điểm phải đáp ứng loạt tiêu chí như không thuộc phạm vi bảo tồn di tích lịch sử văn hóa, không có điểm ùn tắc giao thông. Vỉa hè của các tuyến phố này cũng cần rộng từ 3 m trở lên và đảm bảo lối đi cho người đi bộ (tối thiểu 1,5 m).
Ngoài ra, ít nhất 50% tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh tại các tuyến phố này phải đồng thuận thì việc thí điểm mới có thể thực hiện. Nhà quản lý đề xuất cần trang bị hệ thống camera giám sát phạm vi phần lòng đường, vỉa hè khi thực hiện thí điểm.
Đơn vị soạn thảo đề xuất thí điểm theo 3 giai đoạn, trong đó giai đoạn đầu tiên tại một số tuyến phố ở phường Hoàn Kiếm, Cửa Nam. Sau đó, việc thí điểm mở rộng ra một số phố của các phường trong khu vực Vành đai 1 và cuối cùng là Vành đai 3.
Theo Sở, việc thí điểm cho thuê vỉa hè có trả phí sẽ hạn chế tình trạng lấn chiếm khu vực công cộng để kinh doanh trái phép. Các hộ, cá nhân có thể mở rộng không gian kinh doanh và tăng nguồn thu cho ngân sách.
Hàng quán bán tại vỉa hè ở Hà Nội. Ảnh: Thế Bằng
Mức phí tạm thời lòng đường, vỉa hè để kinh doanh được Sở Xây dựng đưa ra theo Nghị quyết 06/2020 về thu phí, lệ phí của thành phố. Thực tế, khung giá này vẫn được thành phố duy trì từ 2016 đến nay.
Dự thảo Nghị quyết nếu được chính quyền thông qua sẽ có hiệu lực trong 5 năm. Thời gian thí điểm cho thuê vỉa hè với một số tuyến phố chỉ tối đa 2 năm, và có thể được xem xét gia hạn tiếp 2 lần, mỗi lần không quá 2 năm.
Các tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh được thuê sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè không quá 1 năm. Họ cũng có thể được gia hạn nhiều lần, nhưng mỗi lần tối đa 1 năm.
Mức phí đề xuất cho thuê vỉa hè, lòng đường để kinh doanh:
| STT | Phường, xã (trước sáp nhập) | Giá thuê dự kiến (đồng/m2/tháng) |
| 1 | Tuyến phố chính thuộc Hoàn Kiếm, Ba Đình, Hai Bà Trưng, Đống Đa; các phố văn hóa ẩm thực, chợ đêm | 45.000 |
| 2 | Thanh Xuân, Cầu Giấy, Tây Hồ, Long Biên, Hoàng Mai, Hà Đông, Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm | 40.000 |
| 3 | Các tuyến phố còn lại thuộc xã, phường trên; thị xã Sơn Tây | 25.000 |
| 4 | Khu vực ngoại thành | 20.000 |
Thời gian gần đây, Hà Nội siết trật tự đô thị, vỉa hè khiến tiểu thương cố gắng tận dụng từng cm mưu sinh, trong khi các chuỗi hàng quán lớn buộc thay đổi mô hình kinh doanh để tồn tại. Hiện tại, nhiều tiểu thương, hộ kinh doanh, doanh nghiệp cũng có nguyện vọng được thuê vỉa hè.
Ở nhiều quốc gia, kinh tế vỉa hè được xem như một phần đời sống đô thị và sinh kế người dân. Chẳng hạn, Thái Lan, Singapore hay Đài Loan (Trung Quốc) thừa nhận loại hình kinh tế này, và quản lý bằng quy hoạch, cấp phép, kèm theo quy định hoạt động.
