Vàng không chạy theo lịch âm
Tâm lý “đầu năm mua vàng lấy vía” vốn đã ăn sâu trong đời sống người Trung Quốc và một số nước Á Đông. Thưởng Tết, tiền lì xì, dòng tiền dồn vào thị trường kim hoàn khiến không khí mua sắm sôi động chưa từng có.
Tuy nhiên, vàng không phải mặt hàng do nhu cầu nội địa quyết định. Khác với nông sản hay bất động sản, giá vàng được định hình bởi nhiều yếu tố.
Theo phân tích của các chuyên gia tài chính Trung Quốc, cú bứt tốc lên 5.100 USD/ounce là kết quả cộng hưởng của 3 động lực lớn: căng thẳng địa chính trị, kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất và làn sóng mua vàng ồ ạt của các ngân hàng trung ương.
Trong đó, Fed mới là “biến số” then chốt. Lãi suất USD giảm đồng nghĩa chi phí cơ hội nắm giữ vàng thấp hơn, khiến dòng tiền toàn cầu có xu hướng tìm đến tài sản trú ẩn.
Nói cách khác, giá vàng được quyết định tại những phòng họp ở Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, chứ không phải tại các trung tâm thương mại đông nghịt người mua dịp Tết.
Điều này dẫn đến một thực tế ít người để ý: giá vàng là cuộc chơi toàn cầu tính bằng USD, còn nhu cầu vàng trang sức trong nước chỉ là yếu tố phụ trợ.
Đầu năm không phải “điểm rơi giá thấp” mặc định. Thậm chí, khi nhu cầu mua tăng đột biến, thị trường nội địa có thể xuất hiện mức chênh lệch cao hơn giá quốc tế, tức người mua vô tình trả thêm phí vì hiệu ứng đám đông.
1.600 NDT/gram: Mua ngày Tết có thực sự hời?
Tại thị trường Trung Quốc đại lục, giá vàng trang sức tiến sát 1.600 NDT/gram khiến không ít người “đứng hình” trước bảng niêm yết. Con số này xuất hiện đúng thời điểm nhu cầu mua vàng đầu năm tăng mạnh, càng khiến tâm lý sợ bỏ lỡ (FOMO) lan rộng.
Trung Quốc vốn là một trong những quốc gia tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới. Mỗi dịp Tết Nguyên đán, tiền thưởng cuối năm, lì xì và dòng tiền nhàn rỗi cùng lúc chảy vào thị trường kim hoàn.
Tâm lý “đầu năm mua vàng lấy may” khiến nhu cầu dồn cục trong thời gian ngắn, đẩy giá bán lẻ trong nước lên cao hơn so với giá vàng quốc tế quy đổi.
Theo tính toán, với mức 5.100 USD/ounce trên thị trường quốc tế, giá vàng nguyên liệu sau khi quy đổi chỉ tương đương khoảng 1.180-1.200 NDT/gram. Như vậy, mức 1.600 NDT/gram tại cửa hàng đã bao gồm phí gia công, thương hiệu và phần “premium” do nhu cầu tăng đột biến mùa cao điểm.
Nói cách khác, Tết không mặc định là “điểm rơi giá thấp”. Ngược lại, khi lực mua tăng mạnh, người tiêu dùng có thể phải trả thêm chi phí chỉ vì hiệu ứng đám đông.
Trong khi đó, các yếu tố quyết định xu hướng dài hạn của vàng như chính sách tiền tệ, dự trữ ngoại hối hay lạm phát toàn cầu hoàn toàn không liên quan đến lịch âm.
Vì vậy, nếu mục tiêu là đầu tư sinh lời ngắn hạn, mua vàng vào thời điểm cao trào chưa chắc đã “hời”. Lợi thế chỉ thực sự thuộc về những người xem vàng là kênh phân bổ tài sản dài hạn, thay vì một cơ hội lướt sóng trong vài tuần đầu năm.
Từ dĩnh viên đến thỏi vàng chuẩn hóa: 3.000 năm niềm tin
Thực tế, “cơn nghiện” vàng của người Trung Quốc không chỉ là câu chuyện kinh tế mà còn là câu chuyện văn hóa kéo dài hàng thiên niên kỷ.
Từ thời Xuân Thu - Chiến Quốc, nước Sở đã sử dụng “dĩnh viên” ((郢爰)- một dạng tiền vàng sơ khai trong trao đổi giữa tầng lớp quý tộc. Hình thù thô mộc, định lượng bằng khắc dấu nhưng giá trị đã được xã hội thừa nhận.
Đến hôm nay, vàng thỏi được chuẩn hóa tuyệt đối: trọng lượng, độ tinh khiết, mã số đều truy xuất được. Thay đổi là kỹ thuật và thứ không đổi là niềm tin rằng vàng là “của để dành” cuối cùng.
Chính niềm tin đó giúp vàng mang hai lớp giá trị: vừa là tài sản tài chính, vừa là vật phẩm văn hóa. Từ “tam kim” (3 món vàng cưới truyền thống là nhẫn - dây chuyền - bông tai) ở miền Bắc Trung Quốc đến tục “cửu bảo kim” (9 món vàng cưới tại Phúc Kiến, Quảng Đông), vàng luôn hiện diện như biểu tượng của an toàn và thịnh vượng.
Đáng chú ý, nhiều tháng gần đây, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc cùng nhiều ngân hàng trung ương khác liên tục tăng dự trữ vàng, cho thấy xu hướng đa dạng hóa tài sản và giảm phụ thuộc vào USD. Tuy nhiên, các nhà hoạch định chính sách nhìn chiến lược 5-10 năm, không chạy theo mùa cao điểm hay hiệu ứng Tết.
Với nhà đầu tư cá nhân, vàng nên được xem là công cụ phân bổ tài sản dài hạn thay vì cơ hội lướt sóng. Khi giá đã lên 5.100 USD/ounce, biên độ biến động có thể rất lớn, rủi ro ngắn hạn không nhỏ.
Mua vàng dịp Tết vì yếu tố văn hóa hay tiết kiệm không sai. Nhưng nếu kỳ vọng sinh lời nhanh ở mức 1.600 NDT/gram, đây có thể chưa phải điểm vào tối ưu.
Theo Baidu
