Thị trường xăng dầu thế giới kỳ điều hành lần này (từ ngày 26/2-4/3) chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố liên quan đến bất ổn địa chính trị, đặc biệt là cuộc xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông đã đẩy giá xăng dầu thế giới tăng đột biến.
Theo đó, liên Bộ Công Thương - Tài chính thông báo, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đồng loạt điều chỉnh giá bán lẻ các mặt hàng xăng dầu kể từ 15h ngày 5/3. Trong đó, giá xăng được điều chỉnh tăng mạnh 1.926-2.189 đồng/lít, trong khi dầu tăng sốc 3.758-7.132 đồng/lít.
Cụ thể, giá xăng RON95-III tăng 2.189 đồng/lít, lên 22.340 đồng/lít; xăng E5 RON92 tăng 1.926 đồng/lít, lên mức 21.449 đồng/lít; trong khi giá dầu diesel 0.05S tăng vọt 3.758 đồng/lít, lên ngưỡng 23.037 đồng/lít và dầu hỏa tăng sốc 7.132 đồng/lít lên mức 26.601 đồng/lít.
So với kỳ điều hành ngày 26/2, giá xăng RON95-III đã tăng 10,86%; xăng E5 RON92 tăng gần 9,87%; dầu diesel 0.05S tăng 19,49% và dầu hoả tăng sốc 36,63%.
Theo tính toán của ông Nguyễn Tiến Thỏa, Chủ tịch Hội thẩm định giá Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), việc giá xăng dầu tăng ở kỳ điều hành 5/3 đã khiến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) chung tăng khoảng 0,63%. Với các ngành sử dụng nhiều nhiên liệu xăng dầu, tác động còn lớn hơn: giá dịch vụ vận tải có thể tăng 6,3%, thủy sản đánh bắt xa bờ tăng 10,5%, khai thác than tăng gần 10%...
“Đây là mức tăng rất lớn, gây áp lực đẩy mặt bằng giá hàng hóa trên thị trường lên cao, kéo theo CPI tăng và gây bất lợi cho công tác điều hành kinh tế vĩ mô”, ông Thoả nhấn mạnh.
Trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới và trong nước tăng mạnh, ông Thoả và nhiều chuyên gia trong ngành cho rằng cần chi ngay Quỹ Bình ổn giá xăng dầu để kiềm chế đà tăng của mặt hàng này, đồng thời làm giảm tác động tới các ngành sản xuất và tiêu dùng trong nước.
Đáng chú ý, theo công bố chi tiết trích lập, chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu của 27 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu quý III/2025 của Bộ Công Thương, tính đến hết ngày 30/9/2025, quỹ bình ổn này có 5.617 tỷ đồng.
Bộ Công Thương cũng nhấn mạnh, số liệu trên chưa bao gồm số dư Quỹ Bình ổn giá xăng dầu của các thương nhân không còn là thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu. Tổng công ty thương mại Sài Gòn - TNHH MTV không còn là thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu kể từ ngày 26/8/2025 nên số liệu về tình hình trích lập, chi sử dụng quỹ của đơn vị này được tổng hợp trên cơ sở báo cáo quỹ tháng 7, 8/2025.
Được biết, Quỹ Bình ổn giá xăng dầu là quỹ tài chính không nằm trong cân đối ngân sách nhà nước. Toàn bộ nguồn trích lập, chi sử dụng quỹ để tham gia điều tiết, hỗ trợ cho mục tiêu bình ổn giá xăng dầu trong nước.
Tại sao chưa chi Quỹ?
Trao đổi với PV VietNamNet sáng 6/3, bà Nguyễn Thuý Hiền – Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển Thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cho biết, trước đây theo quy định khi giá xăng dầu tăng trên 7% so với kỳ điều hành liền kề trước đó, thì Bộ Công Thương có thể tự động chi Quỹ Bình ổn giá xăng dầu để bình ổn giá.
“Nhưng hiện nay, việc chi Quỹ Bình ổn giá xăng dầu phải theo quy định của Luật Giá, tức phải đánh giá tác động”, bà cho hay. Theo đó, ở kỳ điều hành hôm 5/3 mới là một kỳ có giá tăng bất thường. Thế nên, cần có thời gian để chờ và đánh giá tác động.
Trong trường hợp giá xăng dầu tăng mạnh, ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội thì được áp dụng chi quỹ bình ổn này. Song, việc chi quỹ phải tuân thủ chặt chẽ quy định của Luật Giá và được Chính phủ phê duyệt, đồng thời có các tiêu chí rõ ràng về điều kiện, mức độ, tỷ lệ biến động giá để quyết định thời điểm sử dụng quỹ.
Theo bà Hiền, Cục Quản lý và Phát triển Thị trường trong nước đang xây dựng các kịch bản điều hành trình Chính phủ, trong đó tính đến các phương án sử dụng Quỹ Bình ổn giá.
“Hiện, chi Quỹ Bình ổn giá xăng dầu chỉ là một trong những biện pháp bình ổn giá”, bà nhấn mạnh. Đồng thời cho biết, Bộ Công Thương đang theo dõi để có các biện pháp khác như điều chỉnh thuế phí nếu cần thiết, hay phối hợp với các bộ, ngành liên quan nhằm rút ngắn thủ tục thông quan, hợp quy, bảo đảm nguồn ngoại tệ và tín dụng cho doanh nghiệp nhập khẩu khi có biến động.
Về nguồn cung xăng dầu, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển Thị trường trong nước khẳng định rằng hai nhà máy lọc dầu ở nước ta là Dung Quất và Nghi Sơn vẫn hoạt động bình thường, nguyên liệu đủ sản xuất cho đến hết tháng 3 năm nay. Do đó, thị trường hiện tại vẫn đảm bảo nguồn cung cho tiêu dùng trong nước.
