Thị trường tài chính toàn cầu vừa trải qua một ngày Thứ Hai "kinh hoàng" khi những bóng ma về một cuộc khủng hoảng năng lượng thập niên 1970 đang dần hiện hữu. Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào tâm lý nhà đầu tư, đẩy giá dầu thô phi mã và khiến các chỉ số chứng khoán chủ chốt đồng loạt lao dốc.
Điểm nóng giá dầu
Tiếp nối chuỗi tuần tồi tệ nhất kể từ tháng 4 và tháng 10 năm ngoái, các chỉ số chứng khoán Mỹ mở cửa tuần mới trong tình trạng bán tháo diện rộng. Chỉ số Dow Jones dẫn đầu đà giảm khi bốc hơi 820 điểm (tương đương 1,73%) trước khi hồi phục nhẹ. Cùng chung số phận, S&P 500 mất 1,45% và Nasdaq Composite giảm 1,3%.
Không chỉ dừng lại ở Mỹ, "làn sóng đỏ" đã lan rộng khắp toàn cầu. Tại châu Á, chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản sụt giảm nghiêm trọng 5,2%. Ở phía bên kia đại dương, chỉ số Stoxx 600 của châu Âu cũng giảm 1,76%, chính thức xóa sạch thành quả tăng trưởng từ đầu năm đến nay.
Ông Sam Stovall, Chiến lược gia đầu tư trưởng tại CFRA Research, nhận định đầy thận trọng: "Các nhà đầu tư rõ ràng đang ở trong tâm thế phòng thủ rủi ro (risk-off) khi mỗi ngày trôi qua đều có thêm những tiêu đề báo chí về việc xung đột lan rộng. Không ai biết liệu cuộc khủng hoảng hiện tại sẽ dẫn đến một đợt thoái lui, một đợt điều chỉnh hay là một thị trường gấu thực sự."
Tâm điểm của mọi sự chú ý đổ dồn vào thị trường năng lượng. Giá dầu đã tăng vọt lên mức cao nhất kể từ giữa năm 2022. Cụ thể, dầu thô Mỹ tăng mạnh 14%, cán mốc 104 USD/thùng. Trong khi đó, dầu Brent tiêu chuẩn quốc tế cũng tăng 13% lên mức 105 USD/thùng.
Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự hoảng loạn này là tình trạng tê liệt dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz, huyết mạch cung cấp 20% lượng tiêu thụ dầu toàn cầu. Việc các nhà sản xuất dầu tại Vùng Vịnh thông báo tạm dừng sản xuất, cùng với việc công ty dầu khí quốc gia Bahrain tuyên bố tình trạng bất khả kháng, đã đẩy căng thẳng lên đỉnh điểm.
Ed Yardeni, Chủ tịch Yardeni Research, nhấn mạnh trong một bản ghi chú: "Sự hỗn loạn trên thị trường tài chính lần này hoàn toàn xoay quanh eo biển Hormuz. Cú sốc dầu mỏ này sẽ không kết thúc cho đến khi tàu bè có thể lưu thông tự do qua đây. Cho đến lúc đó, thị trường sẽ ngày càng lo ngại về kịch bản lạm phát đình trệ (stagflation) kiểu những năm 1970."
Việc làm yếu và lạm phát trực chờ
Thị trường càng trở nên mong manh hơn khi báo cáo việc làm tháng 2 của Mỹ cho thấy sự suy yếu đáng kể với 92.000 việc làm bị mất. Tuy nhiên, thay vì giảm theo dữ liệu kinh tế yếu, lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10 năm lại tăng lên mức 4,17%, cao nhất trong gần một tháng qua. Điều này cho thấy nhà đầu tư đang bán tháo trái phiếu và điều chỉnh kỳ vọng trước khả năng lạm phát sẽ quay trở lại do chi phí năng lượng tăng cao.
Chỉ số đồng USD (DXY) cũng tăng 0,2%, đạt mức cao nhất kể từ tháng 1 và tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ từ tuần trước. Trong khi đó, chỉ số VIX đo lường nỗi sợ hãi của nhà đầu tư Wall Street đã nhảy vọt 7%, mức cao nhất kể từ tháng 4 năm ngoái.
Mặc dù giá dầu có lúc đã chạm ngưỡng 120 USD/thùng trước khi giảm nhẹ, hy vọng về một đợt giải phóng kho dự trữ dầu chiến lược chung của nhóm G7 vẫn còn khá mơ hồ. Tờ Financial Times (FT) dẫn lời Bộ trưởng Tài chính Pháp Roland Lescure cho biết các quốc gia G7 "vẫn chưa đi đến quyết định cuối cùng" về vấn đề này.
Carol Shleif, Chiến lược gia thị trường trưởng tại BMO Private Wealth, chia sẻ: "Các nhà đầu tư đã từng hy vọng những cái đầu lạnh sẽ chiếm ưu thế trong cuộc chiến với Iran vào cuối tuần qua. Thay vào đó, căng thẳng lại leo thang, điều này đang làm trầm trọng thêm đà sụt giảm của thị trường chứng khoán và sự đột biến của giá dầu."
Trong bối cảnh địa chính trị diễn biến khó lường, giới đầu tư đang nín thở theo dõi từng động thái tại khu vực Trung Đông. Một kịch bản kinh tế toàn cầu đối mặt với "lạm phát đình trệ" đang là nỗi lo lớn nhất đối với các doanh nghiệp và nhà điều hành chính sách ở thời điểm hiện tại.
*Nguồn: CNN, FT
