Kết thúc phiên giao dịch ngày thứ Sáu, giá dầu thô Mỹ West Texas Intermediate (WTI) tăng vọt 12,21%, tương đương 9,89 USD, lên mức 90,90 USD/thùng. Trong khi đó, dầu chuẩn toàn cầu Brent Crude cũng tăng 8,52%, tương đương 7,28 USD, chốt phiên ở 92,69 USD/thùng.
Tính chung cả tuần, dầu WTI đã tăng tới 35,63%, đánh dấu mức tăng hàng tuần lớn nhất trong lịch sử giao dịch hợp đồng tương lai kể từ năm 1983. Giá dầu Brent cũng tăng khoảng 28%, ghi nhận tuần tăng mạnh nhất kể từ tháng 4/2020.
Đà tăng sốc của giá dầu diễn ra trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ và Iran leo thang. Ngày thứ Sáu, Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu Iran “đầu hàng vô điều kiện”, làm dấy lên lo ngại về một cuộc chiến kéo dài có thể gây hỗn loạn cho thị trường dầu khí toàn cầu.
Cuộc chiến đã khiến hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất đối với nguồn cung năng lượng thế giới – gần như tê liệt. Đây là điểm trung chuyển phần lớn dầu mỏ xuất khẩu từ khu vực Vùng Vịnh.
Bộ trưởng Năng lượng Qatar Saad al-Kaabi cảnh báo với Financial Times rằng giá dầu có thể vọt lên 150 USD/thùng trong vài tuần tới nếu các tàu chở dầu không thể đi qua eo biển này.
Theo ông Kaabi, nếu tình trạng tắc nghẽn kéo dài, các nhà xuất khẩu dầu tại Vùng Vịnh có thể buộc phải tuyên bố “bất khả kháng” đối với các hợp đồng cung cấp dầu. “Nếu không làm vậy, họ có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý đối với các nghĩa vụ giao hàng không thể thực hiện,” ông nói, đồng thời cảnh báo kịch bản này có thể “kéo sụp các nền kinh tế trên thế giới.”
Trong khi đó, chính quyền Tổng thống Trump đã công bố chương trình bảo hiểm trị giá 20 tỷ USD cho các tàu chở dầu hoạt động tại Vịnh Ba Tư, nhưng biện pháp này hầu như không giúp trấn an thị trường.
Gián đoạn nguồn cung dầu đang bắt đầu xuất hiện rõ rệt. Theo các quan chức Iraq, nước này đã giảm sản lượng khai thác 1,5 triệu thùng/ngày. Tại Kuwait, việc cắt giảm sản xuất cũng đã bắt đầu sau khi các kho chứa dầu gần như đầy.
Bà Natasha Kaneva, trưởng bộ phận nghiên cứu hàng hóa toàn cầu của JPMorgan, nhận định thị trường hiện không chỉ phản ứng với rủi ro địa chính trị mà đã bắt đầu định giá những gián đoạn thực sự trong hoạt động sản xuất và vận chuyển dầu.
Theo JPMorgan, nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa, sản lượng dầu bị cắt giảm có thể lên tới 6 triệu thùng/ngày vào cuối tuần tới. Ngân hàng này cũng dự báo United Arab Emirates có thể đối mặt với những hạn chế về nguồn cung trong thời gian ngắn.
Tác động của giá dầu tăng mạnh đã bắt đầu lan sang người tiêu dùng. Theo dữ liệu của tổ chức du lịch Mỹ AAA, giá xăng trung bình tại Mỹ đã tăng gần 27 cent trong một tuần, lên mức 3,25 USD/gallon.
Cuộc chiến giữa Mỹ và Iran bước sang ngày thứ bảy vào thứ Sáu. Trong một cuộc họp báo trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố Washington “mới chỉ bắt đầu cuộc chiến.”
“Iran hy vọng rằng chúng tôi không thể duy trì chiến dịch này lâu dài. Đó là một tính toán sai lầm nghiêm trọng,” ông Hegseth nói.
Diễn biến chiến sự và nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu đang khiến thị trường năng lượng toàn cầu bước vào một trong những giai đoạn biến động mạnh nhất trong nhiều thập kỷ.
Tham khảo: CNBC
