Triển vọng thị trường cho vay thay thế tại Việt Nam đến năm 2030 được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng nhờ vào nhu cầu nền tảng lớn của nhóm khách hàng bình dân và chưa được phục vụ đầy đủ bởi ngân hàng (underbanked). Tuy nhiên, mức độ mở rộng của thị trường sẽ phân hóa mạnh mẽ theo các kịch bản khác nhau, phụ thuộc phần lớn vào tiến độ hoàn thiện pháp lý, sức cầu tiêu dùng và năng lực của từng doanh nghiệp.
Trong báo cáo cập nhật ngành tài chính thay thế của FiinGroups, quy mô thị trường hoàn toàn có khả năng duy trì mức tăng trưởng kép (CAGR) từ 17-20% trong giai đoạn 2025-2030, và có thể bứt tốc lên mức 22-25% ở kịch bản tích cực, khi môi trường vĩ mô và thu nhập của người dân phục hồi.
Tuy nhiên, sự mở rộng này sẽ không dành cho tất cả. Lợi thế sẽ chỉ nghiêng về những mô hình có khung vận hành minh bạch, quản trị rủi ro tốt và khả năng tạo lợi nhuận bền vững. Việc hoàn thiện khung pháp lý và xu hướng "chính thức hóa" (formalization) tín dụng đang tạo ra sự phân hóa sâu sắc, biến phân khúc cầm đồ thế hệ mới với nền tảng pháp lý rõ ràng trở thành cấu phần ổn định và dẫn dắt nhất của toàn thị trường.
Lợi thế O2O giải bài toán quy mô và tệp khách hàng của F88
Để đáp ứng được các tiêu chuẩn vận hành ngày càng cao nhưng vẫn đảm bảo tốc độ tăng trưởng, F88 đã lựa chọn chiến lược tiếp cận thông qua mô hình O2O (Online-to-Offline) khi liên tục đẩy mạnh kênh trực tuyến và mở rộng mạng lưới đối tác.
Trong khi cầm đồ truyền thống chỉ phụ thuộc hoàn toàn vào khách hàng địa phương vãng lai tại các cửa hàng vật lý, thì mô hình cầm đồ thế hệ mới được vận hành chuyên nghiệp thông qua sự kết hợp giữa nền tảng trực tuyến (online) và cửa hàng vật lý (offline). Điều này đặc biệt quan trọng khi thế hệ Gen Z (nhóm 11-28 tuổi) đang trở thành tệp khách hàng trọng tâm của ngành tài chính thay thế. Đây là thế hệ sinh ra trong thời đại số, rất am hiểu công nghệ (như ví điện tử, ngân hàng số) và ưu tiên sự tiện lợi, nhanh gọn. Việc tiếp cận qua kênh online giúp F88 dễ dàng thu hút nhóm khách hàng trẻ này, sau đó điều hướng họ đến mạng lưới hơn 950 cửa hàng offline để hoàn tất thủ tục. Sự kết hợp này vừa đáp ứng nhu cầu "vay nhanh, tiện lợi" của Gen Z, vừa giữ được sự tin cậy cần thiết của một giao dịch tài chính.
Một trong những điểm nghẽn của các cơ sở cầm đồ nhỏ lẻ là giới hạn về khu vực địa lý. Tuy nhiên, bằng việc đẩy mạnh kênh online và bắt tay hợp tác với các đối tác chiến lược, F88 đã phá vỡ rào cản này để mở rộng quy mô hoạt động một cách mạnh mẽ. Mô hình O2O cho phép F88 sử dụng kênh trực tuyến như một phễu thu thập khách hàng khổng lồ trên toàn quốc, sau đó phân bổ lượng khách hàng này về mạng lưới vật lý dày đặc (dự kiến lên 1.000 phòng giao dịch vào năm 2026) để phục vụ.
Đây được xem là yếu tố bản lề giúp doanh nghiệp ghi nhận quy mô dư nợ 7.216 tỷ đồng vào cuối năm 2025, chiếm khoảng 70% thị phần của nhóm cầm đồ thế hệ mới.
Hay nói cách khác, sự kết hợp này giúp F88 vừa sở hữu khả năng mở rộng quy mô (scalability) không giới hạn như một công ty công nghệ, vừa duy trì được sự kiểm soát trực tiếp, chuyên nghiệp của một định chế tài chính.
Lợi thế O2O và quy mô mạng lưới sẽ trở thành "gánh nặng" nếu doanh nghiệp không thể kiểm soát rủi ro. Khác với các mô hình cho vay tín chấp đang chật vật với áp lực trích lập dự phòng khổng lồ, F88 đang chứng minh được năng lực quản trị rủi ro vượt trội.
Thay vì chỉ nhìn vào tăng trưởng doanh thu, bức tranh tài chính năm 2025 của F88 cho thấy sự cải thiện chất lượng tài sản vô cùng rõ rệt: Tỷ lệ nợ quá hạn trên 90 ngày (NPL) được kiểm soát chặt chẽ, neo ở mức an toàn 9.0%. Và tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) thu hẹp tối đa còn 50,9%.
Tỷ suất sinh lời trên tài sản (ROAA) đạt 12,1% bỏ xa mức bình quân khu vực (chỉ khoảng 4,4%), mà còn áp đảo hoàn toàn các định chế hàng đầu Thái Lan như Muang Thai Capital (3,7%), Ngern Tid Lor (4,5%) hay Srisawad (4,9%).
Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROAE) đạt 34,4%, vượt qua Srisawad (27,4%) và Ngern Tid Lor (30,5%), đồng thời bám sát nút định chế dẫn đầu thị trường Thái Lan là Muang Thai Capital (33,7%).
Báo cáo của FiinGroup chỉ ra rằng, dù F88 vẫn còn khoảng cách nhất định về chất lượng tài sản tuyệt đối khi so với các thị trường có bề dày hàng thập kỷ như Thái Lan, nhưng tốc độ kéo giảm NPL và tối ưu hóa CIR trong 2 năm gần đây khẳng định doanh nghiệp đang tiến dần sang một quỹ đạo vận hành trưởng thành và chuẩn mực.
Hé lộ ra mắt sản phẩm tiết kiệm và đầu tư
Tầm nhìn của F88 không chỉ dừng lại ở vị thế chuỗi cầm đồ lớn nhất Việt Nam. Dựa trên tệp khách hàng khổng lồ thu thập được qua mô hình O2O, F88 đang phác họa lộ trình trở thành một nền tảng tài chính bình dân toàn diện. Kế hoạch bổ sung vốn điều lệ lên tới 2.500 tỷ đồng cùng phương án chuẩn bị niêm yết trên sàn HOSE được xem là bước chuẩn bị cần thiết để phục vụ cho chiến lược mở rộng này.
Lợi thế lớn nhất của F88 chính là năng lực bán chéo (cross-selling) đa dịch vụ trên cùng một tệp khách hàng. Mạng lưới O2O sẽ là kênh phân phối hoàn hảo để F88 mở rộng bán các sản phẩm bảo hiểm, dịch vụ tài chính. Khách hàng có thể tìm hiểu sản phẩm trên app/website (online) và được tư vấn trực tiếp, cặn kẽ tại cửa hàng (offline). Thông qua việc cung cấp các khoản vay cầm cố ban đầu, F88 đã xây dựng được một tệp dữ liệu khách hàng khổng lồ. Tệp dữ liệu này chính là cơ sở để hệ thống đánh giá rủi ro và nhận diện nhu cầu, từ đó bán chéo các gói bảo hiểm vi mô phù hợp với năng lực tài chính của nhóm khách hàng bình dân.
Để triển khai bán chéo hiệu quả, F88 chủ động đẩy mạnh việc "bắt tay" hợp tác với các đối tác chiến lược nhằm mở rộng quy mô hoạt động và gia tăng điểm chạm với khách hàng. Việc tích hợp các sản phẩm bảo hiểm vào các hệ sinh thái tiêu dùng chung được xem là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của ngành tài chính thay thế đến năm 2030.
Mô hình hoạt động của F88 đang được định hướng vượt ra khỏi giới hạn chật hẹp của việc chỉ cung cấp các khoản cho vay cầm cố truyền thống. F88 đang lên kế hoạch mở rộng mạnh mẽ sang dải dịch vụ mới không chỉ bao gồm bảo hiểm, các dịch vụ tài chính đa dạng, và dự kiến sẽ đưa thêm các sản phẩm tiết kiệm và đầu tư vào hệ sinh thái.
Bước đi này cho thấy mục tiêu của F88 là khai thác tối đa vòng đời khách hàng (Customer Lifetime Value): từ lúc khách hàng cần vay vốn ngắn hạn, đến khi họ có thặng dư tài chính và có nhu cầu tích lũy vi mô ngay trên chính nền tảng O2O của F88.
Bằng chiến lược này, F88 đang thiết lập một tiêu chuẩn hoàn toàn mới, định hình lại "luật chơi" của thị trường tài chính thay thế tại Việt Nam trong thập kỷ tới.
