Gần 2 năm qua, phần công suất 172,12MW đã phát lên lưới, được EVN ghi nhận chỉ số song chưa được thanh toán tiền bán điện - Ảnh: TRUNG NAM
Công ty Mua bán điện thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vừa có văn bản số 6082 thông báo dừng khai thác đối với phần công suất chưa có cơ chế giá điện của nhà máy điện mặt trời Trung Nam - Thuận Nam 450MW. Theo đó, EVN dừng khai thác công suất 172,12MW kể từ 0h ngày 1-9 do chưa có cơ chế giá điện.
Trước đó, EVN từng có văn bản thông báo sẽ ngưng mua phần công suất chưa có giá điện (40% trên tổng công suất dự án) vào 2-2022 nhưng sau đó thu hồi văn bản.
Phản hồi thông báo cắt điện của EVN, phía Trung Nam cho biết doanh nghiệp này đã có văn bản gửi Chính phủ, Bộ Công thương, EVN và Công ty Mua bán điện để kiến nghị tiếp tục huy động công suất chưa có giá bán điện.
Theo Trung Nam, dự án điện mặt trời 450MW là dự án đầu tư có điều kiện được Ninh Thuận lựa chọn nhà thầu theo đúng quy định. Bên cạnh đó, nhà đầu tư đã xây dựng trạm biến áp, đường dây 500kV với tổng kinh phí gần 2.000 tỉ đồng và sẽ bù đắp bằng doanh thu bán điện từ việc khai thác toàn bộ công suất dự án 450MW.
Trung Nam cho hay do chưa xác định giá nên phần công suất 172,12MW này chưa được thanh toán tiền bán điện trong khi do COVID-19 nên dự án cũng bị cắt giảm công suất phát kéo dài. Trong khi đó, nhà đầu tư đang gánh chịu phần chi phí truyền tài cho các dự án năng lượng tái tạo trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận, đã tác động rất xấu đến dòng tài chính của nhà đầu tư, khiến nhà đầu tư không đủ nguồn tài chính để hoàn thành nghĩa vụ cam kết với đơn vị tài trợ vốn.
"Khi dừng huy động 40% công suất của dự án, đồng nghĩa dự án chỉ vận hành đạt 60% so với thiết kế, sẽ phá vỡ cam kết của nhà đầu tư về phương án tài chính được tổ chức tín dụng thống nhất, dự án mất khả năng cân đối trả nợ vay trong khi đó các nhà đầu tư khác cũng như EVN lại được hưởng lợi trên đường dây truyền tải 500kV do chính nguồn vốn của Trung Nam đã bỏ ra để đầu tư xây dựng hệ thống truyền tải giải tỏa công suất. Đây là một thiệt thòi quá lớn và không công bằng cho nhà đầu tư", đại diện Trung Nam cho hay.
Theo hợp đồng mua bán điện đã ký với EVN, Trung Nam cho rằng việc dừng huy động công suất chưa có giá điện là không phù hợp theo các điều khoản đã thỏa thuận giữa Trung Nam và EVN.
Trong khi đó, phía Trung Nam cũng cho biết trong thời gian chờ bàn giao đường dây và trạm biến áp 500kV cho EVN, dự án này đang chịu chi phí truyền tải cho các dự án năng lượng tái tạo tại Ninh Thuận với tổng sản lượng "truyền tải hộ" lên đến 4,2 tỉ kWh, tương ứng 360 tỉ đồng.
Trung Nam cũng cho biết trong thời gian chờ bàn giao đường dây và trạm biến áp 500kV cho EVN, dự án này đang chịu chi phí truyền tải cho các dự án năng lượng tái tạo tại Ninh Thuận - ẢNH: TRUNG NAM
Do đó, phía Trung Nam đã đề nghị EVN xem xét tiếp tục huy động và ghi nhận sản lượng đối với phần công suất chưa có giá điện của dự án.
Lý do kiến nghị tiếp tục được Trung Nam cho rằng là để tạo sự công bằng trong môi trường đầu tư, hỗ trợ nhà đầu tư đã chịu kinh phí xây dựng hệ thống trạm biến áp và đường dây 500kV và hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn về tài chính, tránh nguy cơ phá sản, đảm bảo khả năng duy trì hoạt động, vận hành hệ thống trạm biến áp 500kV…
"Công ty cam kết tuân thủ chặt chẽ các quy định và yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền liên quan đến việc thực hiện thanh toán sau khi cơ chế giá được áp dụng, không có bất kỳ khiếu nại, khiếu kiện", văn bản nêu.
Theo đại diện Trung Nam, việc ngưng huy động một phần sản lượng nhà máy 450MW sẽ khiến cho hoạt động của doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn, do đó phía Trung Nam vẫn nỗ lực để giải quyết, mong muốn có buổi làm việc giữa EVN, Bộ Công thương và Trung Nam để tìm các giải pháp tháo gỡ vướng mắc, đảm bảo hài hòa lợi ích của các bên.
Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Thuận kiến nghị tiếp tục huy động
Ngày 5-9, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Thuận đã có văn bản gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan Trung ương, kiến nghị tiếp tục huy động phần công suất chưa có giá bán điện của nhà máy điện mặt trời Trung Nam - Thuận Nam 450MW.
Theo văn bản này, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Thuận cho rằng việc dừng huy động công suất chưa có giá điện của dự án là không phù hợp theo khoản 5 điều 4 hợp đồng mua bán điện.
Cụ thể, "trường hợp đến hạn thanh toán theo quy định tại khoản 1 điều này nhưng chưa có văn bản thống nhất của Bộ công thương về việc một phần nhà máy điện hoặc toàn bộ nhà máy điện được áp dụng giả điện theo quy định tại khoản 3 điều 5 Quyết định số 13/2020/QĐ-TTg, các bên thống nhất ghi nhận sản lượng điện giao nhận. Tiền điện sẽ được thanh toán sau khi cả văn bản thống nhất của Bộ Công thương".
Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Thuận kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội có ý kiến với các cơ quan Trung ương xem xét, tiếp tục huy động và ghi nhận sản lượng đối với phần công suất chưa có giá điện của dự án điện mặt trời điện mặt trời Trung Nam - Thuận Nam 450MW.
Chưa có cơ chế giá cho các dự án đã hoàn thành
Theo quyết định số 13 của Thủ tướng Chính phủ, các dự án điện mặt trời tại Ninh Thuận đã có trong quy hoạch phát triển điện lực, ngày vận hành thương mại (COD) trước 1-1-2021 với tổng công suất tích lũy không quá 2.000MW, được hưởng mức giá bán điện ưu đãi là 9,35 cent/kWh trong thời gian 20 năm kể từ ngày vận hành thương mại.
Tuy nhiên, kết thúc năm 2020, số lượng dự án điện mặt trời trang trại tại tỉnh này đã vượt qua con số 2.000 MW, trong đó có 172,12MW của dự án điện mặt trời Trung Nam - Thuận Nam.
Quyết định số 13 về cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời tại Việt Nam đã hết hiệu lực sau ngày 31-12-2020 và đến nay chưa có quyết định mới thay thế, do đó các dự án điện mặt trời vượt công suất 2.000 MW tại Ninh Thuận cũng như những dự án điện mặt trời quy mô lớn hoàn thành sau ngày 1-1-2021 tại các tỉnh khác vẫn chưa có mức giá mới để được EVN thanh toán tiền bán điện.
