Giữa lúc giới tài chính toàn cầu đang nín thở theo dõi các chỉ số lạm phát đầu năm 2026, Elon Musk - người đang nắm giữ khối tài sản hơn 700 tỷ USD - lại bất ngờ đưa ra những nhận định khiến bất kỳ nhà đầu tư nào cũng phải hoài nghi về chiến lược tích sản của mình.
Trong tập phát sóng mới nhất của một seri podcast, ông chủ của đế chế Tesla và SpaceX đã phác họa một tương lai không tưởng, nơi các quy luật kinh tế hiện hành bị đảo lộn hoàn toàn.
Robot phẫu thuật, con người bất tử nhưng thất nghiệp, và những khoản lương hưu vô giá trị - đó là tầm nhìn của Elon Musk về tương lai của lao động (Ảnh: Tupaki).
Khi tiền mặt mất "ngôi vương" và kỷ nguyên của sự siêu dư thừa
Dự báo gây sốc nhất đánh thẳng vào túi tiền của mỗi người, đó là đừng bận tâm đến việc tiết kiệm cho tuổi già. Theo tờ The Economic Times, Musk khẳng định chắc nịch rằng trong vòng 10 đến 20 năm tới, các khoản quỹ hưu trí mà bạn đang chắt chiu sẽ trở nên "vô nghĩa".
Lý giải cho tư duy đi ngược đám đông này, Musk vẽ ra bức tranh về một nền kinh tế "siêu dư thừa". Ông tin rằng khi trí tuệ nhân tạo (AI) và robot đạt đến độ chín muồi, chúng sẽ đảm nhận mọi khâu sản xuất từ xây nhà, trồng thực phẩm đến chế tạo hàng hóa với chi phí biên tiệm cận mức bằng không. Khi nguồn cung hàng hóa và dịch vụ trở nên vô tận, giá cả sẽ sụp đổ, và tiền lương - cơ chế phân phối tài sản hiện tại - sẽ không còn là thước đo quyền lực.
Trên tờ Mint, lời của Elon Musk được dẫn lại, mô tả viễn cảnh này không phải là "thu nhập cơ bản" mà là "thu nhập cao phổ quát". "Sẽ không còn sự khan hiếm. Bạn có thể sở hữu bất cứ thứ gì mình muốn", Musk tuyên bố. Đây là một gáo nước lạnh dội vào tư duy tài chính truyền thống, buộc các nhà hoạch định chính sách và giới đầu tư phải suy ngẫm lại về giá trị của đồng tiền trong dài hạn.
"Hạn chót" 3 năm cho bác sĩ và cuộc xâm lăng của Optimus
Nếu dự báo về tiền tệ nghe có vẻ xa vời thì cảnh báo về thị trường lao động lại mang tính cấp bách đến rợn người. Tờ Fortune trích dẫn lời Elon Musk đưa ra một "deadline" lạnh lùng: Chỉ trong 3 năm tới, robot sẽ không chỉ làm được việc của các bác sĩ phẫu thuật mà còn thực hiện xuất sắc hơn con người.
Vị tỷ phú công nghệ không ngần ngại chỉ ra điểm yếu chí mạng của nhân sự ngành y: Thời gian đào tạo quá dài, kiến thức cập nhật chậm chạp và sai sót của con người là không thể tránh khỏi. Bất chấp những nghi ngại về tiến độ sản xuất, Musk đặt cược rằng đến năm 2030, số lượng robot Optimus của Tesla thực hiện phẫu thuật sẽ áp đảo tổng số bác sĩ phẫu thuật trên toàn cầu.
Không dừng lại ở đó, Musk nhận định trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) thực chất sẽ hiện diện ngay trong năm nay và đến năm 2030, trí thông minh của AI sẽ vượt xa tổng trí tuệ của toàn nhân loại cộng lại.
Thông điệp rất rõ ràng, đó là không có "vùng cấm" nào cho robot, kể cả những nghề nghiệp đòi hỏi kỹ năng thượng thừa và trí tuệ bậc cao nhất.
Nghịch lý của sự bất tử: Sống mãi để làm gì?
Góc nhìn của Elon Musk trở nên triết lý hơn khi bàn về giới hạn sinh học. Dưới con mắt của một kỹ sư, ông coi cái chết đơn giản chỉ là một "lỗi lập trình". Musk đồng tình với quan điểm rằng AI sẽ giúp giải mã sự bất tử, hoặc ít nhất là kéo dài tuổi thọ con người một cách đột biến trong thập kỷ tới.
"Cơ thể già đi theo một quy trình đồng bộ, nghĩa là có một chiếc đồng hồ sinh học. Thay đổi chương trình đó, bạn sẽ sống lâu hơn", ông giải thích.
Tuy nhiên, chính sự viên mãn về vật chất và thể xác này lại mở ra một cuộc khủng hoảng mới: Khủng hoảng về mục đích sống. Khi robot làm hết mọi việc, hàng hóa miễn phí và con người gần như bất tử, lao động sẽ trở thành một sự lựa chọn tùy thích, giống như việc trồng rau để giải trí thay vì để sinh tồn.
Theo Mint, Musk cảnh báo con đường dẫn đến thiên đường này sẽ cực kỳ gập ghềnh với đầy rẫy bất ổn xã hội. Thách thức lớn nhất của nhân loại trong tương lai không phải là kiếm tiền, mà là tìm kiếm niềm vui và ý nghĩa tinh thần khi mọi khao khát vật chất đều đã được thỏa mãn.
“Chúng ta đã ở trên đỉnh tàu lượn siêu tốc và bắt đầu lao xuống", Musk ví von về điểm "sự đơn nhất". Một hình ảnh đầy kích thích nhưng cũng đủ khiến người yếu tim phải chóng mặt.
Có thể trong mắt vị tỷ phú đang sở hữu hơn 700 tỷ USD, tiền bạc sắp trở thành giấy vụn. Nhưng với phần còn lại của thế giới, từ nay đến cái đích "thiên đường miễn phí" đó vẫn là một chặng đường gập ghềnh với đầy rẫy biến động xã hội mà chính Musk cũng phải thừa nhận.
Thay vì vội vàng xé bỏ sổ tiết kiệm theo lời khuyên của người giàu nhất hành tinh, có lẽ bài toán lớn nhất lúc này với mỗi người không phải là giữ tiền, mà là định vị bản thân. Khi robot làm thay mọi việc và lương hưu không còn ý nghĩa, câu hỏi "Tôi là ai và tôi sống để làm gì?" sẽ trở nên đắt giá hơn bất kỳ khối tài sản nào. Và đáng tiếc, đó lại là câu hỏi duy nhất mà siêu AI hay Optimus không thể trả lời thay bạn.
