Cập nhật mới nhất của PGS-TS Nguyễn Văn Hồng, Phó phân viện trưởng Phân viện Khoa học khí tượng thủy văn, Môi trường và Biển, cho thấy nhiệt độ mặt nước biển khu vực Nino 3.4 hiện cao hơn bình thường 2,5 độ C. Từ đó, có thể dự báo xác suất trên 83% El Nino sẽ duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh trong giai đoạn tháng 1 - 3.2027. Vừa qua, tác động cộng hưởng của El Nino và biến đổi khí hậu khiến lượng mưa trong mùa mưa năm 2026 tại một số lưu vực thiếu hụt khoảng 40%, kéo theo lượng dòng chảy một số khu vực giảm khoảng 30%. Mùa mưa có xu hướng kết thúc sớm, làm hạn chế khả năng tích trữ nước ngọt và bổ cập nguồn nước dưới đất trước mùa khô 2026 - 2027. Đáng lưu ý, năm nay đã xuất hiện tình trạng thiếu hụt mưa nghiêm trọng tại một số khu vực. "El Nino cường độ mạnh xuất hiện đồng thời trên nền khí hậu toàn cầu nóng lên, làm trầm trọng thêm tác động hạn hán và suy giảm nguồn nước", ông Hồng nhận định.
Với ĐBSCL, một trong những đặc điểm quan trọng nhất là sự phụ thuộc lớn vào nguồn nước từ bên ngoài. Ông Trần Minh Tuấn, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu thủy nông và cấp nước (Viện Khoa học thủy lợi miền Nam), cho biết tổng lượng nước mặt của vùng vào khoảng 471 tỉ m³, trong đó khoảng 94% đến từ bên ngoài; riêng mùa khô, tỷ lệ nguồn nước bên ngoài lên tới 98%. Con số này cho thấy an ninh nguồn nước của đồng bằng còn chịu tác động từ diễn biến dòng chảy trên lưu vực Mê Kông, hoạt động khai thác nước và vận hành hồ chứa ở thượng nguồn. Khi dòng chảy về giảm, nước mặn từ biển theo các cửa sông tiến sâu hơn vào các nhánh sông và nội đồng. Nguy cơ xâm nhập mặn mùa khô 2026 - 2027 có thể tương đương mùa khô hạn lịch sử năm 2016. Theo đó, hệ thống sông Vàm Cỏ, ranh mặn 4g/l có thể vào sâu từ 110 - 130 km còn trên hệ thống sông Cửu Long phổ biến từ 55 - 75 km, riêng sông Hàm Luông, mặn vào sâu nhất là 70 - 75 km.
