Đường đứt gãy đe dọa dự án thủy điện lớn nhất thế giới

Các nhà nghiên cứu Trung Quốc cảnh báo dự án xây dựng siêu đập trên sông Nhã Lỗ Tạng Bố có đường đứt gãy đang hoạt động bên dưới.

Nhóm nghiên cứu đến từ Đại học Công nghệ Thành Đô, Trung tâm Tích hợp Dân sự - Quân sự thuộc Cục Khảo sát Địa chất Trung Quốc, Trạm Quan sát và Nghiên cứu Tài nguyên Thiên nhiên sông Nhã Lỗ Tạng Bố, công bố phát hiện vào tháng 6 trên tạp chí Sedimentary Geology and Tethyan Geology.

Theo nhóm nghiên cứu, vết nứt ở vỏ Trái Đất tại khu vực phía đông dãy Himalaya sẽ ảnh hưởng lớn đến độ kiên cố của siêu đập trên sông. Họ kêu gọi các kỹ sư tăng cường độ ổn định của sườn dốc, đồng thời tiến hành biện pháp bảo vệ để giảm thiểu nguy cơ sạt lở và sụp đổ cho công trình.

Theo SCMP, đứt gãy Paizhen hoạt động mạnh từ thế Canh Tân (từ 2,58 triệu năm đến 11.700 năm trước) có thể tác động tới độ ổn định cấu trúc của đập thủy điện và nhiều công trình lân cận như đường sá, cầu, hầm và hồ chứa nước. Nó làm nứt những tảng đá xung quanh và thay đổi đặc tính cơ học của chúng, giảm khả năng chịu tải của nền móng.

Paizhen nằm trong vùng hồ chứa của nhà máy thủy điện tại hạ lưu sông Nhã Lỗ Tạng Bố. Do cấu trúc lỏng lẻo và độ kết dính yếu của địa hình tại đó, sườn dốc ở cả hai bên của vùng hồ chứa rất dễ mất ổn định sau thời gian dài ngâm nước cũng như chịu ảnh hưởng từ hoạt động đứt gãy và động đất. Đứt gãy Paizhen là một phần trong mạng lưới các vết nứt kiến tạo ở khu vực phía đông dãy Himalaya, nơi xảy ra va chạm giữa mảng kiến tạo Ấn Độ và Á Âu. Theo kết quả nghiên cứu, đứt gãy này hoạt động mạnh mẽ từ đầu thế Canh Tân cho tới nay. Trận động đất cường độ mạnh 6,9 độ tại Milin, Tây Tạng, năm 2017 nằm ở đầu phía bắc đường đứt gãy, là minh chứng về tiềm năng địa chấn của nó. Làng Pai, tọa lạc gần công trường xây dựng trên vành đai địa chấn Himalaya, từng ghi nhận những trận động đất mạnh mẽ và thường xuyên nhất trong khu vực.

Theo The Print, quá trình thi công dự án thủy điện Medog trên cao nguyên Tây Tạng bắt đầu vào năm ngoái với công suất ước tính hàng năm lên tới 300 triệu megawatt giờ (MWh), gấp ba lần đập Tam Hiệp. Dự kiến hoàn thành năm 2033, siêu đập sẽ nằm gần "Khúc cua lớn" của sông Nhã Lỗ Tạng Bố, khúc sông uốn theo hình chữ U khổng lồ tại khu tự trị Tây Tạng.

Sông Nhã Lỗ Tạng Bố chảy qua khu vực trung và nam Tây Tạng, xuyên qua hẻm núi sâu nhất thế giới với độ dốc hơn 6.000 m. Đây là sông cao nhất ở Trung Quốc, dài 2.057 km với tiềm năng thủy điện chỉ kém một chút so với sông Dương Tử. Dòng sông có tên gọi khác là sông Brahmaputra khi chảy về phía nam qua các bang Arunachal Pradesh và Assam của Ấn Độ, cuối cùng đổ vào Bangladesh dưới tên sông Jamuna. Dự án xây dựng của Trung Quốc gây lo ngại về nguồn cung cấp nước và tác động môi trường ở hạ lưu sông tại Ấn Độ và Bangladesh.

tổng hợp