Xe buýt đón khách lên xe tại đường Hàm Nghi, quận 1, Tp Hồ Chí Minh. (Ảnh: Hồng Đạt/TTXVN).
Nguồn vốn trên được trích từ kinh phí chi thường xuyên vốn ngân sách nhà nước. Hệ thống thu soát vé tự động trên xe buýt có khả năng đáp ứng kết nối, điều hành 5.000 phương tiện tại cùng một thời điểm.
Theo phương án của Trung tâm Quản lý giao thông công cộng đề xuất, Nhà nước sẽ thuê toàn bộ hệ thống thu vé tự động bao gồm thiết bị bán vé trên xe, thiết bị soát, bán vé cầm tay, hệ thống máy tính chủ trung tâm, hệ thống phần mềm quản lý. Đơn vị cung cấp dịch vụ đảm nhận toàn bộ công tác quản lý, bảo trì, sửa chữa hệ thống thiết bị và phần mềm.
Ưu điểm của phương án là kinh phí bố trí thực hiện ban đầu thấp so với đầu tư dự án; cập nhật công nghệ do đơn vị vận hành chủ động; việc triển khai nhanh hơn so với việc thực hiện dự án đầu tư công. Đặc biệt, phương án thuê sẽ tiết kiệm chi phí tiếp viên phục vụ trên xe buýt, ước khoảng 300 tỷ đồng/năm.
Tuy nhiên, phương án này cũng có nhược điểm là hệ thống vận hành phụ thuộc vào nhà thầu cung cấp dịch vụ nên đòi hỏi công tác lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ phải kỹ lưỡng nhằm đáp ứng đúng yêu cầu, giảm thiểu khả năng ngưng thực hiện giữa chừng gây xáo trộn hệ thống xe buýt.
Trung tâm Quản lý giao thông công cộng cho biết, hệ thống thu soát vé tự động hoàn toàn thừa kế nghiên cứu xây dựng khung tiêu chuẩn kỹ thuật của dự án Xây dựng hệ thống vé thông minh cho giao thông công cộng Tp. Hồ Chí Minh và kinh nghiệm triển khai công nghệ thẻ vé và đầu đọc đang được thí điểm nên đảm bảo được việc kết nối với các ứng dụng thanh toán liên quan trong tương lai.
Trước đó, trong thông báo kết luận cuộc họp về dịch vụ cung cấp hệ thống thu vé tự động trong hoạt động vận tải hành khách bằng xe buýt, Phó Chủ tịch UBND Tp. Hồ Chí Minh Bùi Xuân Cường giao Sở Giao thông Vận tải khẩn trương chủ trì, phối hợp với các sở ngành, đơn vị liên quan rà soát, làm rõ báo cáo liên quan đến dịch vụ cung cấp hệ thống thu vé tự động này.
Lãnh đạo UBND thành phố yêu cầu bổ sung cơ sở pháp lý liên quan về sự phù hợp với quy hoạch, kế hoạch, chiến lược, các nghị quyết; cập nhật các chương trình, đề án ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số của thành phố đang thực hiện, đảm bảo đồng bộ; nghiên cứu sự đồng bộ đối với các phương tiện giao thông công cộng khác như buýt sông, metro...
Trên cơ sở đó, các đơn vị tham mưu, đề xuất và dự thảo Công văn của UBND thành phố phố báo cáo Ban cán sự đảng UBND thành phố, trình trước ngày 15/10.
Hiện nay, Tp. Hồ Chí Minh có 129 tuyến xe buýt hoạt động với 2.019 xe buýt, thực hiện khoảng 13.000 chuyến xe mỗi ngày. Trong số đó, 91 tuyến xe buýt có trợ giá và 38 tuyến không trợ giá (gồm 100 tuyến nội tỉnh và 29 tuyến liên tỉnh liền kề). Hàng năm, thành phố dành một khoản ngân sách trợ giá cho các tuyến xe buýt có bố trí tiếp viên để thu tiền bán vé trực tiếp từ hành khách.
Từ năm 2019, UBND thành phố đã có chủ trương thí điểm triển khai hệ thống thanh toán tự động trên một số tuyến xe buýt. Đến nay, đơn vị thí điểm đã triển khai lắp đặt hệ thống thu vé tự động cho 23/91 tuyến xe buýt có trợ giá, với số lượng hơn 500 xe. Tuy nhiên, việc mở rộng sử dụng vé thông minh cho toàn hệ thống xe buýt vẫn chưa được thực hiện.
Hiện người dân đi xe buýt hầu như thực hiện thanh toán thủ công bằng tiền mặt, chưa có thói quen sử dụng thanh toán tự động. Điều này hạn chế khả năng tiếp cận của người dân khi triển khai hệ thống thẻ vé điện tử liên thông giữa xe buýt và các loại hình dịch vụ vận tải hành khách công cộng khác như tuyến metro trong tương lai.
