Lợi nhuận ngân hàng ước tăng 17,6%
Nhận định trong báo cáo Chiến lược mới công bố, SSI Research nâng nhẹ dự báo tăng trưởng lợi nhuận trước thuế ngành ngân hàng trong nửa cuối năm 2026 lên 17,6%, so với mức 17% trước đó. Dù lợi nhuận toàn ngành trong quý I tăng khoảng 20% so với cùng kỳ và vượt kỳ vọng, nhóm phân tích gần như không thay đổi dự báo cả năm do đánh giá môi trường hoạt động các quý tới sẽ thách thức hơn đáng kể.
Theo SSI, áp lực lớn nhất hiện nay vẫn nằm ở chi phí vốn tăng cao và xu hướng thu hẹp NIM. Thanh khoản hệ thống dù được kỳ vọng cải thiện dần nhờ đầu tư công, dòng vốn FDI, xuất khẩu và dòng tiền quay lại hệ thống ngân hàng, nhưng mặt bằng huy động vẫn chưa thực sự “dễ thở”.
Việc điều chỉnh tăng dự báo lợi nhuận chủ yếu mang tính kỹ thuật, phản ánh cập nhật mô hình đối với HDBank sau khi ngân hàng nâng tỷ lệ sở hữu tại HDBank Securities và HDSaison. Với phần lớn ngân hàng khác trong phạm vi theo dõi, dự báo gần như không thay đổi đáng kể.
Trong nhóm ngân hàng công bố dự báo lợi nhuận, HDBank được dự báo có mức tăng trưởng cao nhất 36%, ba ngân hàng có tăng trưởng cao trên 20% gồm VPBank (22,4%), VietinBank (20,6%) và MB (20,2%).
Nhóm phân tích cho rằng câu chuyện đầu tư ngành ngân hàng năm 2026 đang chuyển từ kỳ vọng mở rộng NIM sang kiểm soát chi phí và gia tăng thu nhập phí. Theo đó, các yếu tố như tối ưu CIR, nguồn thu ngoài lãi và ứng dụng AI sẽ tạo ra sự phân hóa lớn hơn giữa các ngân hàng.
Trong khi tín dụng vẫn là động lực tăng trưởng chính về quy mô, SSI đánh giá dư địa nâng định giá toàn ngành không còn lớn do NIM tiếp tục chịu áp lực thu hẹp và chất lượng tài sản có xu hướng suy yếu dần. Vì vậy, hiệu quả đầu tư sẽ phụ thuộc chủ yếu vào khả năng lựa chọn cổ phiếu.
Áp lực NIM hiện hữu
Chứng khoán SSI cho rằng môi trường hoạt động của ngành ngân hàng trong nửa cuối năm 2026 vẫn sẽ đối mặt nhiều sức ép, đặc biệt liên quan đến biên lãi thuần (NIM) và chất lượng tài sản.
Theo SSI, biên lãi ròng toàn ngành nhiều khả năng tiếp tục thu hẹp khi chi phí vốn tăng nhanh hơn tốc độ phục hồi lợi suất tài sản sinh lãi. Nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân được dự báo ghi nhận NIM giảm khoảng 10 điểm cơ bản.
Ngược lại, nhóm ngân hàng thương mại nhà nước có thể phục hồi NIM khoảng 8 điểm cơ bản nhờ cơ cấu nguồn vốn ổn định hơn và chi phí vốn thấp hơn. Trong đó, Vietcombank và VietinBank tiếp tục được đánh giá là hai ngân hàng có khả năng chống chịu tốt hơn tương đối trong bối cảnh hiện nay.
Nợ xấu sẽ tiếp tục gia tăng trong nửa cuối năm
SSI cũng cho rằng chất lượng tài sản cần được theo dõi chặt chẽ hơn trong nửa cuối năm. Dự báo cuối năm 2026, tỷ lệ nợ xấu toàn ngành có thể tăng lên khoảng 1,8%, so với mức 1,76% cuối năm 2025, trong khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm còn khoảng 85%.
Theo nhóm phân tích, rủi ro lớn nhất hiện nằm ở các khoản vay mua nhà bước vào giai đoạn áp dụng lãi suất thả nổi sau thời gian ưu đãi 2-3 năm. Nếu lãi suất duy trì ở mức cao lâu hơn dự kiến, tốc độ hình thành nợ xấu trong quý III-IV có thể tăng nhanh hơn.
Ngoài ra, áp lực tái cấp vốn của các chủ đầu tư bất động sản cũng được SSI đánh giá là vấn đề cần theo dõi sát từ cuối năm 2026 trở đi. Theo dữ liệu của SSI, dư nợ cho vay đối với chủ đầu tư đã tăng ròng thêm khoảng 1 triệu tỷ đồng kể từ cuối năm 2023. Với kỳ hạn vay phổ biến 2-3 năm, nhu cầu tái cấp vốn sẽ gia tăng rõ rệt từ cuối năm 2026.
Bên cạnh đó, trái phiếu doanh nghiệp (không tính trái phiếu ngân hàng) dự báo cũng sẽ đáo hạn khoảng 76.000 tỷ đồng trong nửa cuối năm 2026 và 108.000 tỷ đồng trong năm 2027.
"Việc lãi suất hạ nhiệt và tiến độ bán hàng cải thiện sẽ đóng vai trò then chốt để các chủ đầu tư tự tạo dòng tiền vận hành, qua đó giảm phụ thuộc vào kênh vay vốn từ ngân hàng. Mức độ khả thi của kịch bản này sẽ quyết định xu hướng rủi ro và động lực của thị trường trái phiếu doanh nghiệp bước sang năm 2027", báo cáo SSI cho hay.
Ngoài ra, theo các chuyên gia phân tích, quá trình tái cấu trúc các khu vực phát triển đô thị tại Hà Nội có thể ảnh hưởng đến giá trị tài sản bảo đảm bằng bất động sản đang thế chấp,đòi hỏi các ngân hàng chủ động đánh giá lại tài sản bảo đảm và duy trì kỷ luật trích lập dự phòng.
Đây chưa phải là yếu tố tác động tức thời lên kết quả kinh doanh, do ảnh hưởng được đo bằng năm chứ không phải quý. Do đó, vấn đề này cần được đưa vào kế hoạch quản trị rủi ro cho năm 2027, hơn là rủi ro lợi nhuận trong ngắn hạn.
Trong bối cảnh đó, SSI tiếp tục duy trì quan điểm đầu tư chọn lọc đối với nhóm ngân hàng, ưu tiên các nhà băng có nền tảng huy động vững, chất lượng tài sản tốt, bộ đệm dự phòng cao và lợi thế về nguồn thu phí.
