Dragon Capital: Đầu tư năm 2026 có quá nhiều biến số

Biến động vĩ mô, nhất là lãi suất tăng, khiến hành trình đầu tư của nhiều người, kể cả với nhà quản lý chuyên nghiệp, trở nên khó khăn như gặp "ổ trâu", "ổ gà".

Lời ví von này được Lê Anh Tuấn, Tổng giám đốc Dragon Capital đưa ra trong hội nghị nhà đầu tư phát sóng trên VnExpress hôm nay.

"2026 là năm mà tôi cảm thấy khó khăn nhất khi chúng tôi phải gặp rất nhiều ổ gà, cũng không ít ổ trâu và thậm chí có cả ổ voi", ông Tuấn nói.

Những "ổ gà" mà ông Tuấn đề cập thực chất là những biến số vĩ mô đầy thách thức đối với nền kinh tế và thị trường tài chính. Trong đó, trở ngại lớn nhất đến từ bên ngoài mà Dragon Capital nhìn nhận là rủi ro thuế quan từ phía Mỹ.

Trong 6 tháng đầu năm, Việt Nam đã vươn lên vị trí số một về xuất siêu sang Mỹ với giá trị 114 tỷ USD. Điều này khiến Việt Nam phải đối mặt với 3 cuộc điều tra của Mỹ xoay quanh các vấn đề: lao động cưỡng bức, sở hữu trí tuệ (IP) và dư thừa công suất.


Trong nước, mặt bằng lãi suất tăng vọt. Lãi suất tiết kiệm thực tế tại các ngân hàng đã tăng rất mạnh so với đầu năm, có nơi kỳ hạn 6-12 tháng lên tới 9,5%. Nguyên nhân cốt lõi là do hệ thống ngân hàng thiếu hụt thanh khoản nghiêm trọng khi tốc độ tăng trưởng tín dụng vượt xa huy động. Dragon Capital trích số liệu từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy mức độ chênh lệch vào cuối tháng 6 ghi nhận khoảng 89 tỷ USD.


Trong bối cảnh đó, dù bức tranh lợi nhuận doanh nghiệp quý II tăng trưởng tốt, thị trường lại có sự phân hóa sâu sắc. Nhóm vốn hóa lớn được hưởng lãi suất ưu đãi giúp biên lợi nhuận được nới rộng, còn các doanh nghiệp nhỏ phải gánh chi phí lãi vay rất cao.

Quỹ ngoại này thống kê được doanh nghiệp lớn (trừ nhóm Vingroup) có biên lợi trước thuế và lãi vay (EBIT) bình quân lên tới 90%, còn nhóm nhỏ chỉ khoảng 70%.

Một trở ngại khác là áp lực rút vốn dồn dập từ khối ngoại. Theo dữ liệu của Sở Giao dịch chứng khoán TP HCM, khối ngoại đã rút gần 80.000 tỷ đồng, tương đương 3 tỷ USD, khỏi thị trường trong nửa đầu năm. Áp lực này trực tiếp kéo ghì giá của nhiều cổ phiếu thuộc nhóm doanh nghiệp có nội tại rất tốt và định giá rẻ.

Thị trường cũng trở nên phân hóa mạnh dù lợi nhuận doanh nghiệp quý II tăng trưởng tích cực. Theo thống kê của Dragon Capital, các doanh nghiệp vốn hóa lớn, ngoại trừ nhóm Vingroup, có biên lợi trước thuế và lãi vay (EBIT) bình quân lên tới 90%, trong khi nhóm vốn hóa nhỏ chỉ khoảng 70%. Lợi thế tiếp cận nguồn vốn và lãi suất tốt hơn giúp các doanh nghiệp lớn duy trì biên lợi nhuận, trong khi doanh nghiệp nhỏ phải chịu chi phí lãi vay cao hơn.

Điều đáng nói là khó khăn không chỉ nằm ở những biến động vĩ mô mà còn ở sự lệch pha giữa kết quả kinh doanh và diễn biến giá cổ phiếu của doanh nghiệp.

Các chuyên gia gọi đây là một nghịch lý của thị trường hiện tại: kết quả kinh doanh cải thiện nhưng chưa được phản ánh tương ứng vào giá cổ phiếu. Điển hình như Thế Giới Di Động (MWG), doanh nghiệp có lợi nhuận tăng trưởng trên 80% nhưng giá cổ phiếu lại giảm hơn 20%.

Những diễn biến này cho thấy bài toán của nhà đầu tư, kể cả các quỹ chuyên nghiệp, trong năm nay không đơn thuần là tìm được doanh nghiệp tốt, mà còn phải dự đoán được thời điểm thị trường sẵn sàng trả giá cao cho những doanh nghiệp đó. Khi dòng tiền bị thắt chặt, lãi suất tăng và áp lực rút vốn gia tăng, ngay cả những cổ phiếu có nền tảng cơ bản tích cực cũng có thể không tránh khỏi điều chỉnh.

Theo ông Lê Anh Tuấn, trong một thị trường như vậy, áp dụng chiến lược đầu tư nào cũng trở nên trắc trở, dù là chạy theo xu hướng (momentum) hay tập trung vào những doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận tốt. Đội ngũ quản lý quỹ vì thế đã trải qua một năm "rất cực khổ" khi thị trường diễn biến tiêu cực.

Một trong những minh chứng rõ nhất cho mức độ khó khăn này là hiệu suất của DCDS. Tính đến cuối tháng 7, quỹ mở cổ phiếu này giảm 14,1%, thấp hơn đáng kể so với mức giảm 2,7% của VN-Index. DCDS được thành lập năm 2004, là một trong những quỹ mở cổ phiếu có lịch sử hoạt động lâu nhất tại Việt Nam.

Tính đến cuối tháng 6, tổng tài sản ròng của quỹ đạt gần 6.100 tỷ đồng, dẫn đầu thị trường, với khoảng 75.000 nhà đầu tư. Trong ba năm gần nhất, lợi nhuận lũy kế của DCDS đạt 110%, thuộc nhóm quỹ có hiệu quả đầu tư hàng đầu thị trường.

Dù vậy, một vài quý giảm hiệu suất không thể phản ánh đầy đủ năng lực của một chiến lược đầu tư dài hạn, theo ông Võ Nguyễn Khoa Tuấn, Giám đốc Nghiệp vụ cấp cao lĩnh vực Chứng khoán. Số liệu lịch sử cho thấy từ khi thành lập đến nay, DCDS luôn chứng minh được khả năng phục hồi và mang lại hiệu suất tốt hơn VN-Index trong các chu kỳ 5 năm và 10 năm.

Tuy nhiên, chuyên gia Dragon Capital nhấn mạnh thua lỗ trong ngắn hạn là một phần tất yếu của đầu tư. Số liệu lịch sử cho thấy từ khi thành lập đến nay, DCDS luôn chứng minh được khả năng phục hồi và mang lại hiệu suất tốt hơn VN-Index trong các chu kỳ 5 năm và 10 năm. Ông Khoa Tuấn dẫn lại câu nói của nhà sáng lập Nvidia, Jensen Huang, khi giải thích về sự thành công: "Siêu năng lực lớn nhất của tôi là khả năng chịu đựng nỗi đau và thử thách kéo dài".

Theo đó, ông cho rằng với nhóm đang chịu thua lỗ lúc này, điều quan trọng là cần hiểu rằng thị trường đang thử thách sự kiên trì của mỗi người. Chuyên gia nhấn mạnh nếu không hoảng loạn dẫn tới bán tháo, nhà đầu tư sẽ là những người được tưởng thưởng xứng đáng khi thị trường trở lại chu kỳ tăng trưởng.