Đồng USD đã tăng giá đáng kể trong năm 2026, trái với kỳ vọng chung. (Ảnh minh họa: Motley Fool).
Vào cuối năm 2025, hầu hết các chuyên gia tài chính có chung nhận định USD sẽ suy yếu. Đội ngũ phân tích từ các ngân hàng đầu tư và công ty quản lý tài sản lớn nhất đều đưa ra dự báo tiêu cực, trong khi rất ít chuyên gia lạc quan về đồng bạc xanh.
Đến tháng 2 năm nay, tờ Economist cũng dự đoán USD sẽ tiếp tục giảm sâu sau năm 2025 đầy ảm đạm, khi vị thế kênh trú ẩn an toàn của đồng tiền này suy yếu.
Trái lại, đồng bạc xanh đã đứng vững trước những mối nghi ngờ đó. Chỉ số USD (DXY) - thước đo sức mạnh của USD so với một rổ đồng tiền các nước chủ chốt - đã tăng 4% trong năm 2026. Điều đó đồng nghĩa với việc DXY đã leo lên mức cao nhất kể từ khi Tổng thống Donald Trump khởi động cuộc chiến thương mại vào tháng 4 năm ngoái.
Một số yếu tố đang giúp USD đi ngược những dự báo u ám. Tuy nhiên, chúng khó có thể hỗ trợ đồng bạc xanh mãi mãi.
Một yếu tố quan trọng là biến động của các loại tiền tệ khác. Đặc biệt, các nhà đầu tư đang ngày càng bi quan về euro. Đồng tiền chung châu Âu đã suy yếu từ mức 1 euro đổi 1,17 USD xuống còn 1,12 USD, trong bối cảnh nhà đầu tư lo ngại về tình hình tài khóa và chính trị của khu vực này.
Trong năm nay, lợi suất trái phiếu chính phủ Pháp kỳ hạn 10 năm đã tăng từ 3,5% lên 4,8% giữa những lo ngại về rắc rối tài khóa. Lợi suất trái phiếu cùng kỳ hạn của Đức thấp hơn khoảng 1,3 - 1,4 điểm %.
Những nhà đầu tư muốn rút khỏi euro không có nhiều lựa chọn thay thế. USD là ứng viên rõ ràng nhất, vì vậy dòng tiền lại hướng về đồng bạc xanh.
Một lý do khác giúp USD tăng giá lại khá trớ trêu, đó là cú sốc giá năng lượng do cuộc chiến giữa Mỹ và Iran gây ra.
Trước đây, giá dầu cao thường làm suy yếu đồng bạc xanh. Mỹ phải nhập khẩu năng lượng từ nước ngoài, và tuy dầu thô được giao dịch bằng USD, phần lớn số tiền mà Mỹ chi trả cho các nhà cung cấp rốt cuộc sẽ được chuyển đổi sang một loại tiền tệ khác.
Kể từ khi Mỹ trở thành nhà xuất khẩu năng lượng ròng vào cuối thập niên 2010 nhờ công nghệ khai thác dầu đá phiến, cơ chế trên đã đảo ngược. Giá xăng và dầu diesel đắt đỏ là vấn đề chính trị nan giải đối với chính quyền ông Trump và Đảng Cộng hòa, nhưng lại là liều thuốc bổ cho đồng bạc xanh.
Một nguồn nhân sâu xa hơn cho sức mạnh của USD là nền kinh tế Mỹ. Tốc độ tăng trưởng GDP của nước này đã liên tục vượt qua những dự báo lạc quan nhất.
Cuối năm ngoái, các nhà kinh tế dự đoán tốc độ tăng trưởng GDP hàng quý của Mỹ sẽ vào khoảng 1,6% - 1,9% (tốc độ đã chuẩn hóa theo năm). Trên thực tế, tăng trưởng GDP quý I và II của Mỹ lần lượt đạt 2,5% và 2,2%, nhờ sức tiêu dùng mạnh mẽ của hộ gia đình và đầu tư của doanh nghiệp cho hạ tầng AI.
Mức tăng trưởng trong quý III có thể còn mạnh mẽ hơn. Các khảo sát của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cho thấy con số có thể đạt 2,5%, trong khi một số chỉ báo thậm chí cho thấy tốc độ tăng trưởng có thể vượt 3%.
Một nền kinh tế tăng trưởng nóng có thể buộc Fed tiếp tục tăng lãi suất, qua đó làm tăng sức hấp dẫn của trái phiếu kho bạc và những chứng khoán trả thu nhập khác của Mỹ.
Trong 12 tháng tính đến tháng 7, nhà đầu tư ngoại đã mua ròng khoảng 450 tỷ USD nợ doanh nghiệp Mỹ. Đây là con số cao nhất ghi nhận được trong bất kỳ giai đoạn 12 tháng nào suốt gần hai thập kỷ qua, ngay cả sau khi đã điều chỉnh cho lạm phát.
Cổ phiếu Mỹ còn được săn đón nhiệt tình hơn. Trong cùng giai đoạn 12 tháng đó, nhà đầu tư ngoại đã mua ròng khoảng 900 tỷ USD cổ phiếu và chứng chỉ quỹ đầu tư Mỹ. Đây cũng là mức kỷ lục đối với bất kỳ giai đoạn 12 tháng nào, đồng thời cao hơn 80% so với mức đỉnh trước đó vào năm 2021.
Vấn đề đối với USD là những yếu tố tạo nên sức mạnh cho đồng tiền này đã trở nên hạn hẹp hơn so với trước đây. Trong lịch sử, USD thường tăng giá cả khi nền kinh tế Mỹ tăng trưởng mạnh lẫn khi thế giới - bao gồm cả chính nước Mỹ - rơi vào hỗn loạn.
Đây chính là hiện tượng "nụ cười đồng USD" - thuật ngữ do ông Stephen Jen, một nhà đầu tư kiêm chuyên gia về tiền tệ, đặt ra.
Giờ đây, nụ cười ấy đang dần biến thành một cái nhếch mép. Mặc dù diễn biến của USD so với euro cho thấy đồng bạc xanh vẫn có sức hút như một kênh trú ẩn an toàn, yếu tố này lại kém nổi bật hơn nhiều so với sức hấp dẫn từ các tài sản rủi ro của Mỹ.
Nếu các tài sản rủi ro gây thất vọng - chẳng hạn nếu cơn sốt AI lộ ra là bong bóng và vỡ tung - , đồng thời rút khỏi USD, nhanh chóng không kém lúc họ đổ xô mua và.
Các nhà giao dịch tiền tệ vì thế sẽ phải làm quen với những biến động tâm lý thị trường ngày càng dữ dội.
