BHXH Việt Nam cho biết tiền lương làm căn cứ đóng BHXH là cơ sở xác định mức đóng và quyền lợi an sinh của người lao động.
Quy định về tiền lương đóng BHXH. Ảnh minh họa
Theo Luật BHXH năm 2024 và Nghị định 158/2025/NĐ-CP, với người hưởng lương do doanh nghiệp quyết định, tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ lương.
Mức lương này được xây dựng theo thang, bảng lương của doanh nghiệp và ghi trong hợp đồng lao động.
Phụ cấp lương nhằm bù đắp điều kiện lao động, tính chất phức tạp, điều kiện sinh hoạt hoặc thu hút lao động, nhưng không gồm khoản mang tính biến động theo năng suất, chất lượng công việc. Các khoản bổ sung khác phải xác định được mức tiền cụ thể, trả ổn định, không phụ thuộc kết quả công việc.
Cơ quan BHXH khuyến nghị người lao động chú ý mức lương ghi trong hợp đồng và việc đóng BHXH đúng, đủ để bảo đảm quyền lợi về ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hưu trí, tử tuất; đồng thời đây cũng là trách nhiệm pháp lý của người sử dụng lao động.
Theo quy định tại Điều 72 Luật BHXH năm 2024 và Điều 15 Nghị định 158/2025/NĐ-CP, mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH là yếu tố quyết định trực tiếp đến mức lương hưu, trợ cấp một lần khi nghỉ hưu, BHXH một lần, trợ cấp tuất một lần hoặc trợ cấp hằng tháng đối với người không đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Đối với người lao động hưởng lương do người sử dụng lao động quyết định, mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH được tính trên toàn bộ thời gian đóng. Trường hợp có cả thời gian hưởng lương theo chế độ Nhà nước và theo doanh nghiệp, mức bình quân được tính chung, trong đó phần thời gian theo chế độ Nhà nước áp dụng theo lộ trình nêu trên.
Mức bình quân tiền lương đóng BHXH là căn cứ tính lương hưu
Pháp luật cũng quy định tiền lương đã đóng BHXH phải được điều chỉnh trước khi tính bình quân để bảo đảm giá trị thực. Với khu vực ngoài Nhà nước, tiền lương đã đóng được điều chỉnh theo chỉ số giá tiêu dùng từng thời kỳ; hệ số điều chỉnh do BHXH Việt Nam công bố hằng năm.
Cả nước hiện có hơn 3,5 triệu người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng. Năm 2024, lương hưu bình quân từ Quỹ BHXH đạt khoảng 7 triệu đồng mỗi tháng (bao gồm lực lượng vũ trang).
Bình quân tiền lương tháng đóng BHXH năm 2024 của khối hành chính, sự nghiệp đạt 6,936 triệu đồng; khối doanh nghiệp, hợp tác xã đạt 6,382 triệu đồng, chênh lệch khoảng 9%. Tỉ lệ hưởng lương hưu tối đa 75% khi lao động nam đóng đủ 35 năm, nữ đủ 30 năm, song mức hưởng thực tế còn phụ thuộc tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.
