Áp lực chủ quyền dữ liệu và tuân thủ pháp lý
Theo nhà phân tích Alfie Amir từ hãng nghiên cứu GlobalData, khoảng 69% tổ chức tại Việt Nam ưu tiên lưu trữ dữ liệu trong nước nhằm đáp ứng các yêu cầu về chủ quyền dữ liệu theo Nghị định 53 quy định chi tiết một số điều của Luật An ninh mạng.
Song song đó, ngân sách dành cho điện toán đám mây vẫn tăng mạnh với 65% doanh nghiệp cam kết chi thêm, đẩy thị trường dự kiến đạt quy mô 4,3 USD vào năm 2029 với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 19,5%.
Làn sóng này diễn ra đồng thời với tốc độ bứt phá của kinh tế số. Quy mô kinh tế số Việt Nam hiện đạt khoảng 72 tỷ USD, chiếm khoảng 14% GDP. Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026-2030 đặt mục tiêu tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP đạt khoảng 30%. Tính đến năm 2024, đã có 170.000 doanh nghiệp nội địa ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tối ưu hóa vận hành.
Ông Alfie Amir của GlobalData chỉ ra việc ứng dụng đám mây “không chỉ đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số mà còn giúp doanh nghiệp tiếp cận công nghệ AI và máy học tiên tiến, thúc đẩy phát triển nhân tài, thu hút dòng vốn đầu tư, đồng thời đưa Việt Nam tiến gần hơn đến mục tiêu 30% GDP đến từ kinh tế số vào năm 2030”.
Trong bối cảnh đó, ngày 19/6, Công ty TNHH Amazon Web Services Việt Nam (AWS) thông báo triển khai Local Zone tại Hà Nội - hạ tầng mở rộng của AWS Region, đưa tài nguyên điện toán, lưu trữ và cơ sở dữ liệu tới gần người dùng hơn.
Theo bà Daphne Chung (Giám đốc Nghiên cứu, IDC), Local Zone ra mắt đúng thời điểm khi "sự gần gũi với hạ tầng đám mây đang chuyển từ ưu tiên hiệu năng sang yêu cầu bắt buộc về tuân thủ" - giúp doanh nghiệp vừa đáp ứng quy định lưu trữ trong nước, vừa có nền tảng cho AI và dịch vụ số thế hệ tiếp theo.
Local Zone và bài toán giảm độ trễ, hỗ trợ phát hiện gian lận
Lý giải quyết định chọn Hà Nội làm điểm đặt trạm Local Zone đầu tiên ở Việt Nam, ông Eric Yeo, Tổng Giám đốc AWS Việt Nam, khẳng định bước đi này dựa trên nhu cầu thực tế của thị trường.
"Hà Nội là nơi tập trung hầu hết các doanh nghiệp viễn thông, các ngân hàng lớn và ngân hàng quốc doanh. Do đó, đây là nơi khách hàng cần hạ tầng này nhất", ông Yeo nói.
Đặc thù của nhóm khách hàng nói trên là yêu cầu rất khắt khe về xử lý thời gian thực (real-time) và độ trễ thấp. Trước đây, doanh nghiệp phải thiết kế hệ thống phụ thuộc khoảng cách địa lý khi dữ liệu phải truyền tải qua lại giữa Việt Nam và các máy chủ nước ngoài. Đối với các dịch vụ nhạy cảm, độ trễ tính bằng mili giây có thể làm suy giảm hiệu quả kiểm soát rủi ro.
"Đối với ngân hàng, nhà máy thông minh hay lĩnh vực gaming, chỉ một vài mili giây cũng có ý nghĩa rất quan trọng", ông Eric Yeo nhận định.
Lợi ích thực tế của việc kéo hạ tầng về trong nước được thể hiện rõ nhất trong lĩnh vực tài chính. Ông Nguyễn Hồng Trung, Giám đốc Khối CNTT, VPBank, ví hạ tầng công nghệ tương tự hạ tầng giao thông, nơi doanh nghiệp luôn kỳ vọng hệ thống vận hành "nhanh hơn và an toàn hơn".
Tại VPbank, hạ tầng đám mây tại chỗ đang là giải pháp để chạy các mô hình phòng chống gian lận thời gian thực. Trước đây, việc tính toán chạy trên máy chủ nội bộ (on-premise) mất nhiều thời gian tổng hợp thông tin và thiếu tính tức thời. Hiện nay, ngân hàng có thể chốt chặn kẻ gian ngay tại thời điểm phát sinh hành vi, đặc biệt là các gian lận liên quan đến mở tài khoản qua quy trình eKYC (định danh điện tử).
"Ngay tại thời điểm người dùng thực hiện xác thực sinh trắc học, thông tin sinh trắc học được gửi đến cơ sở dữ liệu của hệ thống để thực hiện đối chiếu ngay lập tức. Chỉ bằng mili giây là chúng tôi đã biết được trường hợp nào có phải giả mạo hay không", ông Nguyễn Hồng Trung chia sẻ.
Bên cạnh tính an toàn, hạ tầng này còn giúp các doanh nghiệp thực hiện suy luận AI cục bộ mà không cần đưa dữ liệu nhạy cảm ra khỏi biên giới. Dù vậy, đại diện VPBank khuyến nghị doanh nghiệp không nên coi công nghệ đám mây như một trào lưu, mà cần có chiến lược tổng thể hài hòa giữa hạ tầng, mục tiêu kinh doanh và năng lực con người để tối ưu hóa tỷ suất hoàn vốn (ROI).
Lan Anh
