Giữa trưa hè, thôn Trà Xưởng (xã An Long Bảo, huyện Song Bách, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc) như khoác lên mình một chiếc áo mới. Ít ai ngờ, chỉ mấy tháng trước, nơi đây vẫn còn là vùng đất hoang, cỏ dại um tùm, năng suất thấp đến mức người dân không mấy mặn mà canh tác.
Làm giàu từ mô hình 3 tầng: cây trên - cỏ dưới - gia súc giữa rừng
Trước khi có dự án, rừng óc chó ở thôn Trà Xưởng gần như chỉ có một công dụng duy nhất: để đứng đó. Cây vẫn lớn nhưng tiền thì không. Quả ít, chất lượng thấp, đất đai nghèo dinh dưỡng, người dân chăm sóc nhiều nhưng thu chẳng được bao nhiêu.
Năm 2024, chính quyền các cấp đã tiến hành khảo sát và quyết định đưa vào thử nghiệm mô hình lâm - súc kết hợp.
Họ lựa chọn một hướng đi táo bạo: trồng óc chó trên cao, phủ cỏ dưới tán và nuôi gia súc ngay trong rừng. Hợp tác xã chăn nuôi dê đá An Thạch làm “đầu tàu”, còn người dân góp đất, góp công. Mỗi mẫu đất (khoảng 666m2) được nhà nước hỗ trợ 600 NDT (khoảng 2,2 triệu đồng) giúp triển khai mô hình.
Kết quả mang lại vượt xa kỳ vọng: mỗi mẫu cho 500kg cỏ, 42kg óc chó chất lượng cao, kết hợp thêm chăn thả bò - dê và trồng trà. Nhờ mô hình khép kín này, hợp tác xã đạt lợi nhuận ròng khoảng 1,24 triệu NDT (khoảng 4,6 tỷ đồng)/năm. Không chỉ làm lợi cho doanh nghiệp, dự án còn tạo việc làm tại chỗ cho 51 người dân, mang lại những đổi thay mà trước đây khó ai hình dung.
“Chỉ với 300 nghìn NDT (khoảng 1,1 tỷ đồng) hỗ trợ ban đầu, chúng tôi đã kích hoạt tiềm năng của 500 mẫu đất”, phụ trách lâm nghiệp Song Bách Dương Hiểu Cương nói.
Người dân chuyển từ ‘bị vận động’ sang ‘đòi tham gia’
Cỏ dại từng phủ kín đồi hoang, nhưng đội ngũ kỹ thuật đã kết hợp phun thuốc định hướng và gieo hạt không cày xới, giúp hạt cỏ bén rễ nhanh mà vẫn giữ nguyên độ ẩm và cấu trúc đất.
Kết quả kiểm tra khiến nhiều chuyên gia ngạc nhiên: tỷ lệ nảy mầm đạt 97%, độ phủ thảm thực vật lên đến 96%, vượt xa cách làm truyền thống. Nhờ thế, nơi từng là “ổ” cỏ dại giờ trở thành một tấm thảm xanh non mượt mà, là nguồn thức ăn tự nhiên cho hàng trăm con bò, dê.
Khi dự án mới khởi động, không ít người dân lo lắng. Họ sợ cỏ cạnh tranh dinh dưỡng, sợ cây óc chó chết, sợ trồng rồi lại mất công vô ích. Thậm chí, có hộ còn từ chối cho hợp tác xã sử dụng đất.
Để thuyết phục bà con, chính quyền địa phương đã tổ chức nhiều cuộc họp, mang bảng tính chi tiết đến từng nhà. Họ chỉ rõ: trồng cỏ tăng thu 300 NDT (1,12 triệu đồng)/mẫu, cải tạo đất giúp óc chó tăng thêm 470 NDT (khoảng 1,75 triệu đồng)/mẫu, phân dê bón lại rừng tiết kiệm 100 NDT (khoảng 372.000 đồng)/mẫu. Tổng cộng, mỗi mẫu đất cho thêm gần 800 tệ mà người dân không phải đầu tư quá nhiều.
Một khi con số đã rõ ràng, nỗi sợ tan biến. Người dân không chỉ đồng ý mà còn chủ động xin tham gia.
Anh Bách Thế Tường là một ví dụ điển hình. Từng phải làm thuê xa nhà, nay anh vừa góp 20 mẫu đất, vừa làm việc tại hợp tác xã, thu nhập nửa năm đạt 12.000 NDT (khoảng 44,6 triệu đồng). “Giờ ở nhà làm mà vẫn có tiền, cuộc sống đúng là thay da đổi thịt”, anh chia sẻ.
Hiện dự án đã tạo việc làm ổn định cho 51 lao động, trong đó 12 hộ từng thuộc diện nghèo. Mỗi người thu nhập thêm khoảng 10.000 NDT (khoảng 37,2 triệu đồng), góp phần đưa người dân từ “người làm thuê” thành “người sở hữu - người hưởng lợi”.
Điều thú vị là dự án hiện tại mới chỉ là sự khởi đầu. Huyện Song Bách đã lập kế hoạch cụ thể cho 5 năm tới: nhân rộng mô hình lâm - súc kết hợp lên 41.000 mẫu, hỗ trợ 3.634 hộ dân và 23 doanh nghiệp cùng tham gia.
Hiện nay, không ai còn nhớ nơi này từng là “vùng đất bị bỏ quên”. Tất cả đang đổi thay từng ngày: đất xanh hơn, rừng khỏe hơn và thu nhập người dân được cải thiện rõ rệt.
Theo Baidu
