Theo ThS.BS Hoàng Thị Hằng, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, tỏi là gia vị quen thuộc trong bữa ăn của người Việt, đồng thời mang lại nhiều lợi ích cho gan nếu sử dụng hợp lý.
Thành phần đáng chú ý nhất trong tỏi là các hợp chất organosulfur, đặc biệt là allicin – chất chống oxy hóa mạnh chỉ được giải phóng khi tỏi được đập dập hoặc cắt nhỏ. Bên cạnh đó, tỏi còn cung cấp selenium, vitamin C và flavonoid, những vi chất giúp bảo vệ tế bào gan trước sự tấn công của các gốc tự do, từ đó góp phần giảm viêm và cải thiện chức năng gan.
Một số nghiên cứu cho thấy, bổ sung tỏi đúng cách có thể hỗ trợ giảm mức độ gan nhiễm mỡ, hạ men gan (ALT, AST), đồng thời cải thiện chỉ số triglyceride và cholesterol toàn phần. Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc nhiều vào cách chế biến và liều lượng sử dụng.
Tỏi là gia vị quen thuộc trong bữa ăn của người Việt. (Ảnh được tạo bởi AI)
Bác sĩ khuyến nghị nên ưu tiên ăn tỏi tươi vì allicin rất nhạy cảm với nhiệt. Việc nấu tỏi ở nhiệt độ cao trong thời gian dài có thể làm mất đi phần lớn hoạt chất có lợi. Khi ăn sống, nên băm hoặc đập dập tỏi và để yên khoảng 5-10 phút trước khi sử dụng, tạo điều kiện cho enzyme alliinase chuyển hóa alliin thành allicin.
Với người trưởng thành khỏe mạnh, liều lượng phù hợp là 1-2 tép tỏi tươi mỗi ngày, tương đương 2-4 g tỏi sống. Tỏi có thể ăn trực tiếp, trộn salad, pha nước chấm hoặc dùng kèm món ăn. Ngoài ra, có thể sử dụng bột tỏi khô với liều khoảng 600-900 mg mỗi ngày, ưu tiên sản phẩm uy tín, ghi rõ hàm lượng allicin. Dạng chiết xuất tỏi thường ít gây kích ứng tiêu hóa hơn, song cần tham khảo ý kiến bác sĩ để dùng đúng liều.
Dù có lợi cho gan, tỏi không phù hợp với tất cả mọi người. Người có hệ tiêu hóa nhạy cảm có thể gặp tình trạng ợ nóng, buồn nôn, đầy hơi, tiêu chảy, đặc biệt khi ăn tỏi sống lúc đói. Những người bị viêm loét dạ dày – tá tràng, trào ngược dạ dày thực quản nên hạn chế. Việc tiêu thụ tỏi thường xuyên cũng có thể gây hôi miệng và mùi cơ thể.
Đáng lưu ý, tỏi có đặc tính chống đông máu tự nhiên. Người đang dùng thuốc chống đông hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung. Tỏi chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế thuốc điều trị. Với các bệnh lý như gan nhiễm mỡ, viêm gan virus hay men gan cao, người bệnh vẫn cần thăm khám và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa.
