Sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố phổ điểm Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, nhiều chuyên gia giáo dục nhận định bức tranh điểm thi năm nay đã có sự thay đổi rõ rệt so với các mùa tuyển sinh trước. Điểm nổi bật nhất là đề thi được đánh giá có khả năng phân loại thí sinh tốt hơn, tình trạng "mưa điểm giỏi" ở nhiều môn không còn xuất hiện, qua đó tạo thuận lợi cho các trường đại học trong công tác tuyển sinh.
Theo GS.TSKH Nguyễn Đình Đức (Đại học Quốc gia Hà Nội), phổ điểm năm nay cho thấy sự chuyển biến đáng kể về chất lượng phân hóa của đề thi. Ở môn Ngữ văn, tỷ lệ thí sinh đạt từ 7 điểm trở lên chỉ còn khoảng 35%, giảm mạnh so với mức trên 60% của nhiều năm trước. Môn Địa lí cũng không còn ghi nhận hiện tượng số lượng lớn điểm tuyệt đối như các mùa thi trước, khi tỷ lệ điểm giỏi chỉ còn trên 2%.
GS.TSKH Nguyễn Đình Đức - Đại học Quốc gia Hà Nội nhận định (Ảnh: BGDVĐT)
Trong khi đó, các môn Toán, Vật lí, Hóa học và Sinh học vẫn duy trì tỷ lệ điểm cao ở mức hợp lý, phản ánh khả năng đánh giá đúng năng lực của thí sinh. Theo ông, đây là tín hiệu tích cực khi kỳ thi vừa đáp ứng mục tiêu xét tốt nghiệp, vừa đủ độ tin cậy để phục vụ tuyển sinh đại học.
Từ phổ điểm của các môn và các tổ hợp xét tuyển, GS.TSKH Nguyễn Đình Đức dự báo điểm chuẩn tại nhiều trường đại học tốp trên cũng như các ngành có sức cạnh tranh cao có thể giảm khoảng 1-3 điểm so với năm trước. Riêng tổ hợp C00 được cho là có khả năng giảm nhiều hơn do phổ điểm thay đổi đáng kể, trong khi phần lớn các tổ hợp còn lại có thể điều chỉnh khoảng 1 điểm và dao động trong khoảng 15-20 điểm tùy từng ngành.
Theo đó, việc giảm điểm chuẩn không đồng nghĩa với chất lượng thí sinh đi xuống, mà phản ánh sự thay đổi trong cấu trúc đề thi theo hướng đánh giá thực chất hơn. Khi số lượng bài thi đạt điểm rất cao giảm, khoảng cách giữa các nhóm thí sinh được thể hiện rõ hơn, giúp các trường đại học có thêm cơ sở để lựa chọn người học phù hợp.
Cùng quan điểm, PGS.TS Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, đánh giá phổ điểm năm 2026 có hình dạng tương đối đẹp, phân bố đồng đều và đặc biệt có độ phân hóa tốt. Theo ông, đây là điều kiện thuận lợi để các trường đại học và cao đẳng sử dụng kết quả kỳ thi trong công tác tuyển sinh mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào các phương thức đánh giá bổ sung.
PGS.TS Nguyễn Đức Sơn nhận định (Ảnh: BGDVĐT)
Ông cũng cho rằng phổ điểm năm nay phản ánh quá trình chuyển đổi trong hoạt động dạy và học sau hai năm triển khai Chương trình giáo dục phổ thông mới. Việc xây dựng đề thi theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực người học đã bước đầu mang lại hiệu quả, thể hiện qua khả năng phân loại thí sinh tốt hơn so với trước.
Đối với môn Ngữ văn, môn từng nhận nhiều ý kiến trái chiều về đề thi sau khi kỳ thi kết thúc PGS.TS Nguyễn Đức Sơn nhận định phổ điểm thực tế "khá đẹp" và khác với dự đoán của không ít người. Theo ông, điều này cho thấy giáo viên và học sinh đã từng bước thích nghi với phương thức kiểm tra, đánh giá mới, thay vì chỉ tập trung vào việc ghi nhớ kiến thức.
Một tín hiệu khác được vị chuyên gia đánh giá tích cực là số lượng thí sinh lựa chọn các môn như Tin học, Công nghệ nông nghiệp, Công nghệ công nghiệp hay Kinh tế và Pháp luật tăng đáng kể so với năm đầu triển khai chương trình mới. Theo ông, xu hướng này phản ánh việc học sinh ngày càng lựa chọn môn học dựa trên sở thích, năng lực và định hướng nghề nghiệp, thay vì chỉ phục vụ mục tiêu xét tuyển đại học.
Mỗi mùa tuyển sinh đến, bài toán chọn trường, chọn ngành lại khiến không ít phụ huynh và học sinh trăn trở
Bên cạnh những tín hiệu tích cực, phổ điểm năm nay cũng chỉ ra một số vấn đề cần tiếp tục được quan tâm. Theo GS.TSKH Nguyễn Đình Đức, tỷ lệ điểm dưới trung bình ở nhiều môn thuộc nhóm STEM vẫn ở mức khá cao, trong khi môn Tiếng Anh tiếp tục ghi nhận khoảng một nửa số thí sinh đạt dưới 5 điểm.
Với những diễn biến từ phổ điểm năm nay, giới chuyên gia cho rằng mùa tuyển sinh đại học 2026 nhiều khả năng sẽ chứng kiến sự điều chỉnh đáng kể về điểm chuẩn ở một số nhóm ngành.
Dù vậy, mức biến động sẽ phụ thuộc vào số lượng nguyện vọng đăng ký, chỉ tiêu tuyển sinh của từng trường cũng như mức độ cạnh tranh của từng ngành đào tạo.
Vì vậy, thí sinh được khuyến nghị theo dõi sát thông tin tuyển sinh của các trường, đồng thời cân nhắc kỹ nguyện vọng dựa trên phổ điểm, năng lực bản thân và dự báo điểm chuẩn để tăng cơ hội trúng tuyển.
