Giữa cái lạnh se se của vùng cao Sơn Tây Thượng, tiếng cồng chiêng ngân lên bên ánh lửa, kéo người lạ thành người quen.
Điều thú vị là chợ phiên Sơn Tây Thượng này không phải một nét sinh hoạt có từ bao đời.
Mới được hình thành, nhưng nhịp sống đang từng bước trở thành điểm hẹn để đồng bào Ca Dong bản xứ và các vùng đến bán sản vật, gặp gỡ cộng đồng và đón khách từ miền xuôi tìm lên trải nghiệm.
Từ bó chè xanh đến những sản vật núi rừng
Theo chân ông Nguyễn Công Sang, Trưởng phòng Văn hóa xã Sơn Tây Thượng (Quảng Ngãi), chúng tôi vừa tìm đến phiên chợ. Khoảng 15 giờ một ngày đầu tháng 9, những gian hàng bắt đầu mở. Chợ nằm phía trước trụ sở Đảng ủy, UBND xã, với khoảng 20 lều được dựng lên.
Chợ phiên ở xã Sơn Tây Thượng (Quảng Ngãi) tổ chức vào thứ năm, mỗi tháng 2 lần
ẢNH: P.A
Không quá ồn ào, náo nhiệt, nhưng phiên chợ có một sức hút rất riêng. Dưới ánh đèn, đồng bào Ca Dong bày ra những thứ thân thuộc nhất của núi rừng và vườn nhà: bó chè xanh, buồng chuối chín, măng nứa, ổi...
Sản vật địa phương được bày bán
ẢNH: P.A
Khi phiên chợ mở ra, người Ca Dong mang sản vật nông nghiệp từ rừng, vườn đến đây mua bán
ẢNH: P.A
Đó phần lớn là những sản vật được người dân tự trồng, hái hoặc thu hoạch. Có người mang xuống vài bó rau, mấy nải chuối; người khác đem măng, chè hay những sản phẩm chế biến từ nông sản địa phương. Nhiều người Hrê, người Kinh đứng bán hàng.
Một số sản phẩm OCOP của địa phương cũng được đưa đến đây như rượu chuối, rượu khoai lang... Hôm chúng tôi đến, giữa những sản vật quen thuộc của miền sơn cước còn có cả thịt bò được bày bán.
Chị Đinh Thị Trúc, Bí thư Đoàn xã Sơn Tây Thượng, cho biết Đoàn xã cũng có một gian hàng riêng. Những sản phẩm được bày bán đều là rau, quả sạch do đoàn viên, thanh niên địa phương tự trồng.
Khách đến chợ phiên mua bán sản vật
ẢNH: P.A
Thế nhưng có lẽ điều níu chân khách không chỉ nằm ở những thứ được bày bán. Theo ông Sang, phiên chợ được xã tổ chức sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, nhằm tạo nơi để đồng bào đưa sản vật đến trao đổi, mua bán, đồng thời giới thiệu những nét văn hóa đặc trưng của người Ca Dong.
Phiên chợ thường bắt đầu từ chiều và kéo dài đến đêm. Đây cũng là khoảng thời gian người dân, du khách có thể thưởng thức những chương trình văn nghệ, cồng chiêng, múa xoang... mang đậm bản sắc Ca Dong.
Khi tiếng cồng chiêng đánh thức đại ngàn
Đêm xuống nhanh trên vùng cao. Cái lạnh se se len qua từng lều chợ. Giữa lúc người mua, người bán còn đang chuyện trò, một đốm lửa được nhóm lên.
Rồi tiếng cồng chiêng vang lên. Âm thanh trầm bổng ấy như làm không gian phiên chợ thay đổi. Những cô gái Ca Dong trong trang phục truyền thống bước ra, hòa vào điệu múa xoang. Ánh lửa chập chờn, tiếng chiêng ngân giữa núi rừng, những gian hàng sản vật lung linh hơn.
Du khách chung vui với người Ca Dong trong đêm chợ phiên
ẢNH: THANH KHÁNH
Tiết mục múa sạp tại phiên chợ thứ 10
ẢNH: THANH KHÁNH
Một phiên chợ vốn chỉ để mua bán bỗng trở thành nơi người ta muốn ngồi lại lâu hơn. Có người tìm đến để mua bó chè, buồng chuối; có người tò mò về những sản vật lần đầu nhìn thấy. Cũng có người chỉ muốn được nghe tiếng cồng chiêng, xem múa xoang và cảm nhận một đêm vùng cao khác với những gì thường thấy.
Bên ánh lửa, những sản vật của núi rừng được thưởng thức theo cách gần gũi nhất. Chợ không còn là nơi trao đổi hàng hóa đơn thuần mà trở thành không gian để văn hóa Ca Dong được kể bằng âm thanh, ánh sáng, điệu múa và chính những con người nơi đây.
Múa truyền thống do các cô gái Ca Dong biểu diễn
ẢNH: THANH KHÁNH
Sản phẩm OCOP của Sơn Tây Thượng bày bán tại chợ phiên
ẢNH: P.A
Ông Sang cho biết phiên chợ lần thứ 10 vừa diễn ra. Theo kế hoạch, chợ được tổ chức định kỳ 2 lần mỗi tháng, mở vào tối thứ năm.
"Những ngày đầu, lãnh đạo xã cũng lo không có khách. Nhưng cứ mỗi phiên mở ra, khách lại tìm đến đông hơn. Vì vậy, xã phải tìm cách làm mới để chợ hấp dẫn hơn, để khách đến rồi còn muốn quay lại", ông Sang nói.
Từ một phiên chợ mới hình thành, xã Sơn Tây Thượng đang tính đến những cách làm rộng hơn. Không chỉ có những gian hàng nhỏ, địa phương dự kiến kết nối với các vườn rau, vườn cây ăn trái sạch để khách tham quan, trải nghiệm. Người dân có thể đưa gia súc về nhốt tạm, giới thiệu và bán trực tiếp cho khách.
Những ý tưởng ấy còn đang ở phía trước. Còn từ bây giờ, đêm chợ phiên Sơn Tây Thượng đã có một điều đáng quý: người Ca Dong có thêm một nơi để giới thiệu những gì mình làm ra, còn người miền xuôi có thêm một lý do để ngược núi.
//Chèn ads giữa bài (runinit = window.runinit || []).push(function () { //Nếu k chạy ads thì return if (typeof _chkPrLink != 'undefined' && _chkPrLink) return; var mutexAds = '<zone id="l2srqb41"></zone>'; var content = $('[data-role="content"]'); if (content.length > 0) { var childNodes = content[0].childNodes; for (i = 0; i < childNodes.length; i++) { var childNode = childNodes[i]; var isPhotoOrVideo = false; if (childNode.nodeName.toLowerCase() == 'div') { // kiem tra xem co la anh khong? var type = $(childNode).attr('class') + ''; if (type.indexOf('VCSortableInPreviewMode') >= 0) { isPhotoOrVideo = true; } } try { if ((i >= childNodes.length / 2 - 1) && (i < childNodes.length / 2) && !isPhotoOrVideo) { if (i <= childNodes.length - 3) { childNode.after(htmlToElement(mutexAds)); arfAsync.push("l2srqb41"); } break; } } catch (e) { } } } }); function htmlToElement(html) { var template = document.createElement('template'); template.innerHTML = html; return template.content.firstChild; } function tnDetailInsertMidArticleWidget(rootSelector, widgetId) { var root = document.querySelector(rootSelector); if (!root) return null; var contentRoot = root.querySelector('[data-role="content"]') || root; var blocks = Array.from(contentRoot.children).filter(function (el) { if (el.id === widgetId) return false; if (el.hasAttribute('data-check-position')) return false; if (el.hasAttribute('data-type')) return false; if (/^(SCRIPT|STYLE|TEMPLATE|LINK|NOSCRIPT)$/.test(el.tagName)) return false; if (el.tagName === 'P' && !el.textContent.trim()) return false; return el.getClientRects().length > 0; }); if (!blocks.length) return null; var rootRect = contentRoot.getBoundingClientRect(); var idx; if (rootRect.height > 0) { var midY = rootRect.top + rootRect.height / 2; for (idx = 0; idx < blocks.length; idx++) { if (blocks[idx].getBoundingClientRect().bottom >= midY) break; } if (idx >= blocks.length) idx = blocks.length - 1; } else { idx = Math.floor(blocks.length / 2); } var target = blocks[idx]; var isMedia = target.tagName === 'FIGURE' || target.classList.contains('VCSortableInPreviewMode'); var newDiv = document.createElement('div'); newDiv.id = widgetId; contentRoot.insertBefore(newDiv, isMedia ? target : target.nextSibling); return newDiv; } function tnAfterLoad(fn) { if (document.readyState === 'complete') fn(); else window.addEventListener('load', fn, { once: true }); } (function () { if (!(window.pageSettings && pageSettings.allow3rd && (typeof window._isAdsHidden === 'undefined' || !window._isAdsHidden))) return; if (laNuocNgoai) return; tnAfterLoad(function () { var pernewDiv = tnDetailInsertMidArticleWidget('div.detail-cmain', 'tn_detail_foryou1_pc_per'); if (!pernewDiv) return; loadJsAsync('https://js.aiservice.vn/rec/tn_detail_foryou1_pc_per.js', function(){}, function() { window.boxTNRecs.err.push('rec/tn_detail_foryou1_pc_per.js'); }); }); })(); (function() { if (!(window.pageSettings && pageSettings.allow3rd && (typeof window._isAdsHidden === 'undefined' || !window._isAdsHidden))) return; if (typeof window.laNuocNgoai === 'undefined' || !window.laNuocNgoai) return; tnAfterLoad(function () { var newDiv = tnDetailInsertMidArticleWidget('div.detail-cmain', 'taboola-mid-article-widget'); if (!newDiv) return; window._taboola = window._taboola || []; window._taboola.push({ mode: 'thumbnails-4x1', container: 'taboola-mid-article-widget', placement: 'Mid Article Widget', target_type: 'mix' }); }); })();
