UBND TP.Hà Nội vừa trình HĐND TP.Hà Nội tờ trình về Đề án "Đô thị Hà Nội thông minh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, để xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 31 (kỳ họp chuyên đề).
Xây dựng Hà Nội thành đô thị thông minh tầm cỡ châu Á
Nội dung tờ trình thể hiện, đô thị Hà Nội thông minh là mô hình đặc thù, có bản sắc riêng và phù hợp thực tiễn của Hà Nội. Đặc biệt, việc xây dựng mô hình này không phải để "trình diễn", mà để khắc phục triệt để những vấn đề tồn tại, điểm nghẽn hiện hữu của thành phố như: tắc nghẽn giao thông; ô nhiễm không khí; ngập lụt đô thị; nước sạch; vệ sinh môi trường... với tầm nhìn 100 năm.
Một góc TP.Hà Nội nhìn từ trên cao
ẢNH: TUẤN MINH
Đề án nêu tầm nhìn đến năm 2045, Hà Nội hướng tới trở thành một trong những đô thị thông minh hàng đầu châu Á - Thái Bình Dương, sánh ngang với Seoul, Singapore và Tokyo về năng lực quản trị đô thị, chất lượng sống, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và mức độ phát triển kinh tế số.
Thành phố cũng đặt mục tiêu xây dựng mô hình đô thị vận hành dựa trên dữ liệu thời gian thực, trí tuệ nhân tạo, bản sao số và các nền tảng phân tích - dự báo hiện đại, bảo đảm rằng mọi quyết định điều hành của chính quyền đều được hỗ trợ bởi hệ thống dữ liệu đô thị thống nhất, có độ chính xác cao và phản ánh tình trạng đô thị theo thời gian thực.
Đặc biệt, trọng tâm của tầm nhìn 2045 là hình thành một nền quản trị hoàn toàn dựa trên dữ liệu, trong đó các hệ thống điều hành, giám sát, phân tích và dự báo được tích hợp xuyên suốt từ cấp thành phố đến từng phường/xã. Hà Nội sẽ chuyển đổi toàn bộ cấu trúc vận hành sang mô hình "quản trị dự báo", thay vì mô hình hành chính - phản ứng truyền thống.
Đề án cũng xác định nguyên tắc triển khai đô thị thông minh theo hướng lấy nền tảng dùng chung làm trung tâm, ưu tiên đầu tư các nền tảng hạ tầng, dữ liệu và ứng dụng tích hợp làm "xương sống", thay vì phát triển các hệ thống đơn lẻ, khép kín theo từng lĩnh vực hoặc từng cơ quan.
Trong đó, các nền tảng như Digital Twin (mô phỏng đô thị), AI Platform (nền tảng AI), Urban Data Lake (kho dữ liệu đô thị) và IOC (trung tâm điều hành đô thị thông minh) sẽ kết nối thành một kiến trúc liên thông, tạo ra năng lực phân tích, mô phỏng và ra quyết định nhanh, chính xác, chủ động trước mọi biến động.
Hỗ trợ giải quyết các "điểm nghẽn" của ngay trong năm nay
Về lộ trình triển khai và danh mục các dự án đô thị thông minh, đề án cho biết trong năm 2026 sẽ đặt nền móng hạ tầng đô thị thông minh.
Theo đó, thành phố triển khai đồng bộ Trung tâm Điều hành đô thị thông minh (IOC), Trung tâm dữ liệu đô thị (Data Center - DC/AIDC) và Trung tâm giám sát an toàn thông tin (SOC). Trong đó IOC là "bộ não" điều phối; Data Center là "trái tim dữ liệu"; SOC là "lá chắn an toàn" của đô thị thông minh.
Hà Nội đang sử dụng Camera AI phát hiện vi phạm trong lĩnh vực trật tự an toàn giao thông, trật tự đô thị
ẢNH: TRẦN CƯỜNG
Cũng trong năm 2026, thành phố phải hoàn thành và đưa vào sử dụng hệ thống thông tin đô thị (GIS) và bản sao số đô thị (Digital Twin). Đây là công cụ nền tảng giúp toàn bộ dữ liệu đô thị được không gian hóa, mô phỏng và khai thác phục vụ điều hành.
Không chỉ phục vụ quy hoạch dài hạn, GIS và Digital Twin sẽ trực tiếp hỗ trợ giải quyết các điểm nghẽn như giao thông, ngập lụt, môi trường… ngay trong năm nay.
Thành phố cho biết, trên nền GIS và Digital Twin, các vấn đề về giao thông, ngập úng, ô nhiễm môi trường, quản lý hạ tầng kỹ thuật, trật tự đô thị được theo dõi, phân tích một cách tổng thể, liên ngành, tránh tình trạng xử lý cục bộ, manh mún.
Việc triển khai Digital Twin hướng tới hỗ trợ công tác mô phỏng, dự báo, đánh giá tác động chính sách và phương án quy hoạch, từng bước chuyển từ mô hình quản lý phản ứng sang quản lý chủ động, dự báo.
Về giải pháp công nghệ cần triển khai trong năm 2026, đề án thể hiện ở nhóm hạ tầng đô thị thông minh.
Đồng thời xây dựng các ứng dụng để giải quyết các điểm nghẽn, như: điều hành giao thông thông minh giải quyết ùn tắc; điều hành chống ngập thông minh giải quyết úng ngập; giám sát trật tự, an toàn đô thị (sử dụng AI phát hiện vi phạm, sự kiện bất thường) giải quyết trật tự đô thị; giám sát môi trường đô thị (không khí/tiếng ồn/nước) giải quyết ô nhiễm môi trường; an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc để giải quyết vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm…
Đề án cũng đề xuất lựa chọn P.Tây Hồ, xã Quốc Oai, xã Đông Anh là địa phương thí điểm triển khai vì có hạ tầng để phát triển giao thông thông minh, có một số điểm ùn tắc, úng ngập cục bộ cần giải quyết.
Đây cũng là các địa phương có sự giao thoa giữa đô thị và nông thôn có "điểm nghẽn" để ưu tiên triển khai các giải pháp giải quyết trước mắt.
